رئیس‌جمهور با اشاره به چالش‌های موجود در نظام بین‌الملل اظهار داشت: مشکل بزرگ دنیای امروز این است که آمریکا به قوانین و مقررات بین‌المللی پایبندی ندارد. حمله آمریکا به ایران و به شهادت رساندن رهبری و جمعی از مسئولان و مردم، از جمله دانش‌آموزان و همچنین هدف قرار دادن زیرساخت‌های کشورمان نشان داد که ابتدایی‌ترین اصول انسانی و حقوق بین‌المللی نادیده گرفته شده است.

پزشکیان با انتقاد از رویکردهای دوگانه در عرصه بین‌المللی افزود: در حالی که چنین اقداماتی صورت می‌گیرد، آمریکا همچنان از دموکراسی و حقوق بشر سخن می‌گوید؛ پرسش این است که جامعه جهانی چگونه می‌تواند این ادعاها را بپذیرد؟

رئیس جمهور در ادامه با اشاره به توافق اخیر برای پایان دادن به جنگ و ضرورت پایبندی طرف‌ها به تعهدات خود تصریح کرد: ایران به هیچ وجه خواهان جنگ نیست و جنگ را به نفع هیچ‌کس نمی‌دانیم. تداوم و گسترش جنگ نیز برای جامعه جهانی قابل قبول نیست؛ اما برای جلوگیری از ادامه درگیری‌ها، آمریکا باید به توافق بازگردد و به تعهدات خود پایبند باشد.

پزشکیان تأکید کرد: جمهوری اسلامی ایران به هیچ وجه توسل به زور و تهدید را نخواهد پذیرفت و تنها مسیر پایان وضعیت کنونی را پذیرش حقوق ملت ایران، بازگشت به توافق و اجرای تعهدات از سوی آمریکا می‌داند.

رئیس جمهور با اشاره به تلاش‌های جمهوری اسلامی ایران برای توسعه تعاملات منطقه‌ای و حل‌وفصل مسائل از طریق گفت‌وگو اظهار داشت: ایران در تعامل با کشورهای منطقه به دنبال حل‌وفصل مسائل و ایجاد ثبات و امنیت است؛ با این حال، آمریکا و رژیم صهیونیستی همچنان از موانع اصلی در مسیر تحقق این هدف به شمار می‌روند.

پزشکیان همچنین با اشاره به تحولات غزه و لبنان، جنایات صورت‌گرفته علیه مردم منطقه را نگران‌کننده و غیرقابل قبول توصیف کرد و گفت: آنچه در غزه و لبنان رخ می‌دهد، جنایاتی هولناک است که هیچ وجدان بیداری نمی‌تواند آن را بپذیرد.

رئیس‌جمهور خاطرنشان کرد: انتظار جمهوری اسلامی ایران از مجامع و نهادهای بین‌المللی این است که اجازه ندهند دولت‌ها و رژیم‌ها صرفاً به دلیل برخورداری از قدرت و سلاح، به تجاوزگری و ارتکاب جنایت در جهان مبادرت کنند.

آنتونیو گوترش دبیرکل سازمان ملل متحد، نیز در این دیدار ضمن ابراز خرسندی از ملاقات با دکتر پزشکیان اظهار داشت: آنچه در طول دوره مسئولیت خود همواره دنبال کرده‌ام، احترام به حاکمیت قانون، استقرار صلح و کاهش منازعات بوده است و همین رویکرد را در قبال جنگ اخیر علیه ایران نیز دنبال کردم.

وی افزود: بیانیه‌ها و مواضع من در این زمینه همواره بر ضرورت دستیابی به راه‌حل صلح‌آمیز و دیپلماتیک برای پایان دادن به این منازعه تأکید داشته است.

دبیرکل سازمان ملل متحد با اشاره به نقش رژیم صهیونیستی در تشدید درگیری‌ها گفت: باور دارم این اسرائیل بود که آمریکا را وارد جنگ با ایران کرد و هدفی جز تضعیف و نابودی ایران نداشت.

آنتونیو گوترش ادامه داد: من تنها دبیرکل سازمان ملل بودم که در شورای امنیت، در برابر نماینده آمریکا، حمله به ایران را محکوم کردم؛ موضعی که البته تبعات و فشارهای بسیاری نیز برای من به همراه داشت.

وی با اشاره به توافق اخیر برای پایان دادن به جنگ گفت: ما از امضای توافق اخیر خرسند بودیم و آن را یک پیروزی سیاسی مهم برای ایران و گامی در مسیر پایان جنگ می‌دانستیم، اما متأسفانه این توافق با چالش مواجه شد.

دبیرکل سازمان ملل متحد با ابراز امیدواری نسبت به پایان هرچه سریع‌تر درگیری‌ها، اظهار داشت: آرزو داریم این جنگ هرچه زودتر پایان یابد.

گوترش نقش پاکستان به‌عنوان میانجی را نقش و تعهدی واقعی و مهم دانست و ابراز امیدواری کرد که با تلاش و تعهد شما و همچنین تفاهم و تعامل با کشورهای منطقه، زمینه برای استقرار صلح، آرامش و امنیت پایدار در منطقه فراهم شود.

رئیس جمهور روز گذشته در راس هیئتی عالیتربه به قرقیزستان سفر و با مقامات عالیرتبه چند کشور نیز دیدارهایی جداگانه داشته است.

سخنرانی در اجلاس شانگهای مهمترین برنامه رئیس جمهور در این سفر بود.