به گزارش اقتصادنیوز، درحالی که دونالد ترامپ بار دیگر از علاقه خود برای دیدار با کیم جونگ اون، رهبر کره شمالی، گفته است، خواهر کیم که یکی از نزدیک‌ترین مشاوران اوست، از هم‌اکنون احتمال چنین دیداری را کم‌رنگ کرده است.

در این میان، حتی اگر این واکنش بخشی از یک تاکتیک چانه‌زنی باشد، پرسش اصلی این است که ترامپ دقیقا از مذاکره با کیم چه می‌خواهد و تصور می‌کند چگونه می‌تواند به هدف خود برسد؟

هدف خلع هسته‌ای بود اما...

ریچارد هاس در پروجکت سیندیکیت نوشت: در دوره نخست ریاست‌جمهوری ترامپ، هدف اصلی مذاکرات با کیم، خلع سلاح هسته‌ای کره شمالی بود، هدفی که درنهایت محقق نشد.

خبر مرتبط

چرخش تدریجی در رابطه اعراب با ایران | خاورمیانه به راه‌حل‌های جدید نیاز دارد | نفت در کشوری دیگر ذخیره می شود؟

اقتصادنیوز: ترامپ در نهایت دو جنگ علیه ایران به راه انداخت و خواسته اسرائیل برای تضعیف ایران را بر نیاز کشورهای عربی به ثبات منطقه‌ای ترجیح داد. نتیجه این بود که بسیاری از کشورهای منطقه به این جمع‌بندی رسیدند که نمی‌توانند امنیت خود را تنها به آمریکا گره بزنند.

از آن زمان، زرادخانه هسته‌ای پیونگ‌یانگ افزایش یافته و توان موشکی این کشور نیز از نظر برد و دقت پیشرفت کرده است. بنابراین، تکرار همان رویکرد احتمالاً به همان نتیجه قبلی منجر خواهد شد.

چرا کیم از سلاح هسته‌ای دست نمی‌کشد؟

از نگاه کیم، سلاح هسته‌ای مهم‌ترین تضمین بقای حکومت اوست. او به تجربه کشورهایی مانند عراق و لیبی نگاه می‌کند و می‌بیند که کشورهایی که فاقد بازدارندگی هسته‌ای بوده‌اند، هدف حمله قرار گرفته‌اند.

همچنین سرنوشت اوکراین نیز برای پیونگ‌یانگ اهمیت زیادی دارد؛ چرا که این کشور پس از کنار گذاشتن زرادخانه هسته‌ای دوران شوروی، با وجود دریافت تضمین‌های امنیتی آمریکا و ناتو، با حمله روسیه مواجه شد. بنابراین، کیم احتمالا به این نتیجه رسیده است که کنار گذاشتن سلاح هسته‌ای می‌تواند امنیت رژیمش را به خطر بیندازد.

علاوه بر این، اهمیت و جایگاه بین‌المللی کره شمالی تا حد زیادی به همین توان هسته‌ای وابسته است. اگر پیونگ‌یانگ چنین سلاحی نداشت، توجه قدرت‌های بزرگ به آن نیز بسیار کمتر می‌شد.

اعتماد ترامپ به دیپلماسی شخص محور

از سوی دیگر، ترامپ بیش از حد به دو عامل اعتماد دارد دیپلماسی شخصی و وعده توسعه اقتصادی. او تصور می‌کند که رابطه مستقیم و شخصی با کیم می‌تواند زمینه یک توافق را فراهم کند، اما تجربه تاریخی نشان می‌دهد روابط شخصی رهبران معمولا نمی‌تواند اختلافات عمیق امنیتی را برطرف کند.

از سوی دیگر، ترامپ ظاهرا اهمیت وعده توسعه اقتصادی برای کره شمالی را نیز بیش از اندازه برآورد می‌کند. برای کیم، مسئله اصلی رفاه مردم نیست، بلکه حفظ قدرت خود و تضمین تداوم حکومت خاندان اوست. بنابراین، حتی گشایش اقتصادی و افزایش ارتباط با جهان هک می‌تواند تهدیدی برای کنترل سیاسی او باشد؛ چرا که افزایش سطح زندگی و ارتباط مردم با جهان خارج ممکن است انتظارات اجتماعی و سیاسی را بالا ببرد.

آیا توافق بر سر کنترل تسلیحات ممکن است؟

اگر خلع سلاح کامل کره شمالی دیگر هدفی واقع‌بینانه نباشد، شاید بتوان درباره نوعی کنترل تسلیحات مذاکره کرد؛ یعنی محدود کردن تعداد یا کیفیت سلاح‌های هسته‌ای و موشکی پیونگ‌یانگ.

چنین توافقی می‌تواند از نظر کاهش خطرات امنیتی مفید باشد، اما هزینه مهمی نیز دارد: این توافق در عمل می‌تواند به معنای پذیرش کره شمالی به‌عنوان یک قدرت هسته‌ای باشد. چنین مسئله‌ای احتمالا در کره جنوبی و ژاپن نگرانی شدیدی ایجاد خواهد کرد؛ به‌ویژه اینکه هر دو کشور ممکن است در نهایت درباره ضرورت تقویت توان بازدارندگی مستقل خود تجدیدنظر کنند.

کره شمالی همچنین در جنگ روسیه علیه اوکراین، از مسکو حمایت می‌کند و در مقابل، گزارش‌ها از دریافت کمک‌های انرژی و فناوری نظامی و هسته‌ای از روسیه حکایت دارند. بنابراین، بعید است کیم حاضر شود تا این همکاری را صرفا در ازای وعده‌های دیپلماتیک آمریکا متوقف کند.

کره جنوبی قربانی توافق با کره شمالی می‌شود؟

مشکل دیگر، نحوه برخورد ترامپ با کره جنوبی است؛ متحدی که برای آمریکا اهمیت راهبردی طولانی‌مدت دارد.

کره جنوبی امروز یکی از موفق‌ترین نمونه‌های تحول سیاسی و اقتصادی در جهان است؛ کشوری که از فقر و حکومت اقتدارگرا ،به یک دموکراسی قدرتمند و اقتصاد بزرگ جهانی تبدیل شده است.

با این حال، ترامپ ظاهرا رابطه با سئول را نوعی معامله می‌بیند و تصور می‌کند که برای رسیدن به توافق با پیونگ‌یانگ می‌توان از منافع همکاری با کره جنوبی چشم‌پوشی کرد.

او با وجود توافق تجارت آزاد، بر کره جنوبی تعرفه وضع کرده، دفاع موشکی آمریکا را در برابر افزایش تهدید کره شمالی کاهش داده و اخیرا نیز یک رزمایش مهم مشترک آمریکا و کره جنوبی را کوچک‌تر و محدودتر کرده است.

این تصمیم‌ها به‌ویژه از آن جهت نگران‌کننده‌اند که کره جنوبی مستقیما در معرض تهدید نظامی کره شمالی قرار دارد و حدود ۲۸ هزار نیروی آمریکایی نیز در این کشور مستقر هستند. آمریکا بر اساس پیمان دفاعی خود متعهد به دفاع از کره جنوبی است.

جبران ناکامی‌ها در ایران؟

انگیزه ترامپ برای این اقدامات روشن نیست. شاید او به دنبال یک موفقیت خارجی برای جبران ناکامی‌هایش در جنگ ایران باشد. شاید هم از تصمیم کره جنوبی برای مشارکت نکردن در جنگ ایران ناراضی است؛ جنگی که افزایش قیمت انرژی و اختلال در تأمین برخی مواد اولیه صنعتی را برای سئول به همراه داشته است.

نویسنده در پایان می‌نویسد: از نظر من، مسئله اساسی این است که ترامپ درک نمی‌کند بازدارندگی تنها با مذاکره ایجاد نمی‌شود؛ بلکه به توانایی دفاع معتبر نیز وابسته است.

اگر آمریکا در برابر تهدید کره شمالی توان و آمادگی نظامی خود را کاهش دهد، پیونگ‌یانگ ممکن است این اقدام را نشانه ضعف تلقی کند. از سوی دیگر، متحدان آمریکا نیز ممکن است نسبت به اعتبار تضمین‌های امنیتی واشنگتن دچار تردید شوند.

به همین دلیل، مذاکره‌ای که بدون هماهنگی با دولت کره جنوبی انجام شود، نه‌تنها ممکن است به خلع سلاح کره شمالی منجر نشود، بلکه در بلندمدت اعتماد سئول به آمریکا را نیز کاهش می‌دهد.

خطر دو کره هسته‌ای

اگر هدف ترامپ متقاعد کردن کیم برای کنار گذاشتن سلاح‌های هسته‌ای باشد، این تلاش به احتمال زیاد با شکست مواجه خواهد شد.

با این‌حال، خطر بزرگ‌تر برای واشنگتن این است که شیوه مذاکره و هم‌زمان تضعیف اتحاد آمریکا و کره جنوبی، اعتبار بازدارندگی این کشور را کاهش دهد.

نتیجه ممکن است نه یک کره شمالی بدون سلاح هسته‌ای، بلکه دو کره هسته‌ای باشد؛ وضعیتی که خطر درگیری نظامی در شبه‌جزیره را پس از بیش از هفت دهه افزایش می‌دهد.

شرایطی که در دوران جنگ سرد به ایجاد ثبات هسته‌ای کمک کرد، به‌سادگی قابل تکرار نیست. بنابراین، سیاست فعلی ترامپ می‌تواند نه‌تنها به حل مسئله کره شمالی کمکی نکند، بلکه خطر یک بحران هسته‌ای جدید در شرق آسیا را نیز افزایش دهد.