به گزارش خبرنگار مهر، فرود عسگری، معاون وزیر امور اقتصادی و دارایی، امروز در چهل‌وسومین نشست هیئت نمایندگان اتاق بازرگانی تهران، با اشاره به همکاری دستگاه‌های مختلف در فرآیند واردات و صادرات گفت: در شرایط فعلی، هماهنگی میان نهادهایی مانند استاندارد، بهداشت، قرنطینه و مرکز ارتباطات رادیویی اهمیت ویژه‌ای دارد و در صورت بروز مشکل، موضوع برای تصمیم‌گیری فوری به دستگاه مسئول ارجاع می‌شود.

عسگری با تشریح بخشی از تصمیمات اتخاذشده در دوره جنگ اظهار کرد: برای برخی الزامات از جمله کد رهگیری و تأمین ارز، مجوزهایی دریافت شد تا مطالبه این موارد در شرایط جنگی متوقف شود.

وی افزود: در موضوعاتی مانند اصلاح ارزش کالا، تعرفه و ثبت سفارش نیز مجوزهای لازم اخذ شد تا صاحبان کالا یا نمایندگان آنها برای انجام اصلاحات، مدت طولانی در انتظار نمانند.

رئیس‌کل گمرک ایران گفت: در همین چارچوب حدود ۶۳۰۰ خودرو بدون مطالبه کد رهگیری ترخیص شد. این اقدام با مجوز شورای عالی امنیت ملی و هماهنگی بانک مرکزی انجام گرفت و در شرایط جنگی به تداوم روند ترخیص خودروها کمک کرد.

بندر امام از دو خروجی به شش خروجی رسید

عسگری با اشاره به اقداماتی که برای افزایش ظرفیت گمرکی انجام شده است، اظهار کرد: تعداد خطوط خروجی گمرک بندر امام خمینی(ره) از دو خط به شش خط افزایش یافته است.

وی ادامه داد: برای واحدهایی که با مشکل نقدینگی روبه‌رو بودند نیز مجوزهایی دریافت شد و اجرای برخی مقررات قانون بودجه تا پایان سال تمدید شد تا محدودیت‌های مالی، روند فعالیت اقتصادی و ترخیص کالا را متوقف نکند.

نسخه اضطراری گمرک برای روزهای جنگ

معاون وزیر اقتصاد گفت: گمرک پیش از آغاز جنگ، احتمال بروز اختلال در تجارت را بررسی کرده و بر همین اساس بسته‌ای برای مدیریت شرایط اضطراری آماده کرده بود.

به گفته وی، این بسته در روز دهم آماده و برای طی مراحل قانونی به دولت ارائه شد و بخشی از آن نیز در ستاد ملی گذر به ریاست معاون اول رئیس‌جمهور و با دبیری وزیر راه و شهرسازی مورد بررسی قرار گرفت.

عسگری افزود: کلیات بسته تصویب شده و برای آن ۹ ماده تدوین شده است که بخش عمده آنها در کمیسیون اقتصاد نیز مورد بررسی قرار گرفته است.

وی هدف اصلی این مجموعه تصمیمات را جلوگیری از ماندگاری کالا در مرز و رساندن سریع محموله‌ها به واحدهای تولیدی عنوان کرد و گفت: کنترل‌های قرنطینه، بهداشت، استاندارد و محیط زیست همچنان باید انجام شود، اما این کنترل‌ها نباید به توقف کالا در مرز منجر شود.

نمونه‌برداری همان‌جا، آزمایش در مسیر

رئیس‌کل گمرک درباره تغییر شیوه نمونه‌برداری از کالاها نیز توضیح داد: پیشنهاد شده نمونه در مرز گرفته شود، اما کالا به مقصد خود حرکت کند و دستگاه تخصصی مربوطه در مدت زمان حمل، آزمایش و بررسی‌های لازم را انجام دهد.

وی افزود: برای مثال، اگر مقصد یک محموله اصفهان باشد، نمونه در مرز برداشته می‌شود و کالا به گمرک یا انبار مقصد انتقال می‌یابد و آزمایش نمونه در همین فاصله انجام می‌شود.

عسگری ادامه داد: اگر انجام آزمایش در این مدت ممکن نباشد، می‌توان کالا را با تعهد عدم مصرف به انبار صاحب کالا منتقل کرد تا علاوه بر جلوگیری از توقف محموله در گمرک، هزینه‌های انبارداری نیز کاهش پیدا کند.

وی درباره کالاهایی مانند گندم که ممکن است نیازمند تأیید چند دستگاه باشند نیز گفت: پیشنهاد شده نمونه‌برداری تنها یک‌بار و در زمان حضور کشتی در بندر یا کامیون در مرز انجام شود تا دستگاه‌های بهداشت، استاندارد، محیط زیست و قرنطینه بررسی‌های خود را بر همان نمونه انجام دهند.

بارنامه جلوتر بود، ترخیص متوقف نمی‌شود

عسگری یکی دیگر از موانع موجود در مسیر ترخیص را تقدم ثبت سفارش نسبت به بارنامه دانست و گفت: اگر بارنامه کالا صادر شده اما ثبت سفارش پس از آن انجام شده باشد، باید امکان ترخیص وجود داشته باشد.

وی افزود: این موضوع در بسته پیشنهادی گمرک پیش‌بینی شده و قرار است اختیار لازم به گمرک داده شود تا با اعمال کنترل‌های مورد نیاز، کالا را متوقف نکند.

رئیس‌کل گمرک همچنین درباره اصلاح اطلاعاتی مانند سال ساخت یا ارزش کالا گفت: پیشنهاد شده در چنین مواردی نیز محموله متوقف نشود و صاحب کالا بتواند با ارائه تضمین‌های لازم، فرآیند ترخیص را ادامه دهد.

سه راهکار برای تأمین ارز واردات

عسگری درباره سازوکارهای پیشنهادی برای واردات بدون انتقال ارز اظهار کرد: سه مسیر در این زمینه مطرح شده است؛ استفاده از ارز سپرده خود واردکننده، واردات در مقابل صادرات و سایر روش‌های تأمین ارز.

وی گفت: این موضوع در کمیسیون اقتصاد مطرح شده و امیدواریم با حضور نمایندگان بانک مرکزی، سازوکار نهایی آن مشخص شود.

معاون وزیر اقتصاد همچنین از راهکاری برای جلوگیری از فاسد شدن کالاهای نیازمند بررسی‌های بهداشتی خبر داد و گفت: در برخی موارد می‌توان کالا را با تعهد عدم مصرف به سردخانه صاحب کالا منتقل کرد تا تا زمان مشخص شدن نتیجه بررسی‌ها، محموله در انبار گمرک باقی نماند.

رئیس‌کل گمرک از تمدید مجموعه مصوبات اضطراری این سازمان تا پایان شهریورماه خبر داد و گفت: مصوبه ۶۵ بندی، مصوبه ۱۲ بندی و مصوبه ۱۱ بندی گمرک همگی تمدید شده و این تصمیم به گمرکات سراسر کشور ابلاغ شده است.

چک صیادی به‌جای ضمانت‌نامه روی میز گمرک

عسگری با اشاره به مشکلات برخی فعالان اقتصادی برای دریافت ضمانت‌نامه بانکی گفت: پیشنهاد شده در موارد مشخص، امکان استفاده از چک صیادی به جای ضمانت‌نامه برای پرداخت حقوق ورودی و مالیات بر ارزش افزوده فراهم شود.

وی تأکید کرد: گمرک در انتهای زنجیره کنترل قرار دارد و سیاست‌گذاری باید از سوی دستگاه‌های متولی انجام شود؛ وظیفه گمرک اجرای سیاست‌ها و تسهیل فرآیندهای تجاری است.

بازرگان هنوز تا حذف کامل صف فاصله دارد

عسگری در ادامه به وضعیت مرز بازرگان اشاره کرد و گفت: در مقطعی حدود ۲۵۰۰ کامیون برای خروج از کشور در صف قرار داشتند که با اقدامات انجام‌شده این تعداد کاهش پیدا کرده است.

وی افزود: برای افزایش ظرفیت پذیرش کامیون در سمت ترکیه مذاکراتی انجام شده و این موضوع همچنان در حال پیگیری است. در برخی مرزها مانند آستارا محدودیت جدی وجود ندارد و هر کامیونی که مدارک آن کامل باشد، امکان خروج خواهد داشت.

به گفته رئیس‌کل گمرک، در مرزهای افغانستان نیز محدودیت مشابهی وجود ندارد و حتی امکان ارسال تعداد زیادی کامیون فراهم است، اما در بازرگان شرایط متفاوت است؛ در دوره جنگ حدود ۳۰۰۰ کامیون درگیر بودند و اکنون شمار کامیون‌های منتظر به حدود ۲۰۰ تا ۳۰۰ دستگاه رسیده است.

ترکیه باید ظرفیت پذیرش را بالا ببرد

رئیس‌کل گمرک شرط حذف کامل صف کامیون‌ها در بازرگان را افزایش ظرفیت پذیرش در طرف ترکیه عنوان کرد و گفت: برای رسیدن صف به صفر، طرف مقابل باید بتواند روزانه حدود ۵۰۰ کامیون را پذیرش کند.

عسگری افزود: رایزنی با طرف ترکیه‌ای ادامه دارد و قرار است این هفته نیز برای پیگیری موضوع در مرز بازرگان حضور داشته باشیم.

عسگری در تشریح وضعیت مرز ریمدان نیز گفت: کامیون‌های پاکستانی حدود ۶۰ تن بار حمل می‌کنند، در حالی که ظرفیت انتقال بار در داخل کشور حدود ۲۰ تن است.

وی افزود: مقصد این محموله‌ها منطقه آزاد چابهار است و قرار شده از پنجشنبه همین هفته، ظرفیت و روند انتقال این کالاها بهبود پیدا کند.

گمرک نیروی خود را هشت برابر کرد

معاون وزیر اقتصاد با اشاره به افزایش نیروهای گمرکی در ریمدان گفت: تعداد نیروهای گمرک در این منطقه از پنج نفر به حدود ۴۰ نفر افزایش یافته و این آمادگی وجود دارد که خدمات گمرکی حتی در دو شیفت و تا ۲۴ ساعت شبانه‌روز ارائه شود.

وی افزود: سه تا چهار لاین در پایانه و بازارچه مرزی ایجاد شده و از نظر ارائه خدمات گمرکی مشکلی وجود ندارد؛ با این حال، افزایش ظرفیت پذیرش کامیون در طرف پاکستانی همچنان یک ضرورت است.

عسگری تأکید کرد: برای عبور از این وضعیت، طرف پاکستانی نیز باید پای کار بیاید. در حال حاضر حدود ۸۰۰ تا ۹۰۰ کامیون در همین شرایط در حال تخلیه بار هستند.

وی همچنین گفت: استانداری سیستان و بلوچستان، وزارت راه و شهرسازی، پایانه‌ها و سایر دستگاه‌های مرتبط باید برای حل این مشکل وارد عمل شوند، زیرا موضوع ریمدان یک مسئله ملی است.

تجارت خارجی زیر فشار افت صادرات

رئیس‌کل گمرک در ادامه به آمار تجارت خارجی کشور پرداخت و گفت: از ابتدای سال تا ۲۵ مردادماه، صادرات کشور حدود ۱۵ میلیارد دلار و واردات نزدیک به ۱۷ میلیارد دلار بوده است.

به گفته عسگری، صادرات کشور در این بازه زمانی نسبت به مدت مشابه سال گذشته حدود ۲۴ درصد کاهش داشته است.

وی همچنین از کاهش قابل‌توجه واردات تلفن همراه خبر داد و گفت: در مدت مشابه سال گذشته حدود سه میلیون و ۱۶۰ هزار دستگاه تلفن همراه وارد کشور شده بود، اما امسال تعداد واردات به حدود یک میلیون دستگاه رسیده و ارزش واردات این کالا نیز حدود ۷۰ درصد کاهش یافته است.

اولویت با تولید است، نه تلفن همراه

عسگری علت کاهش واردات تلفن همراه را تغییر اولویت‌های وارداتی عنوان کرد و گفت: در شرایط فعلی تلفن همراه در اولویت وزارت صنعت، معدن و تجارت قرار ندارد و تأمین مواد اولیه و کالاهای مورد نیاز تولید در اولویت است.

وی در عین حال از رشد ترخیص خودرو خبر داد و افزود: تا ۲۵ مردادماه حدود ۲۵ هزار دستگاه خودرو ترخیص شده که نسبت به مدت مشابه سال گذشته افزایش حدود ۶۷ درصدی داشته است.

ترانزیت از مرز ۶ میلیون تن عبور کرد

رئیس‌کل گمرک وضعیت ترانزیت خارجی را نسبتاً مناسب ارزیابی کرد و گفت: حجم ترانزیت خارجی کشور به حدود ۶.۵ میلیون تن رسیده است.

وی درباره روند تأمین کالاهای اساسی نیز اظهار کرد: از ابتدای سال حدود ۹.۵ میلیون تن کالای اساسی وارد کشور شده که ارزش آن حدود ۷ میلیارد دلار بوده است. ارزش این واردات نسبت به مدت مشابه سال گذشته حدود چهار درصد کاهش داشته است.

۴.۵ میلیون تن کالای اساسی در انتظار تخلیه و ترخیص

عسگری در پایان با اشاره به موجودی کالاهای اساسی در بنادر کشور گفت: در حال حاضر در ۱۳ بندر، حدود ۴.۵ میلیون تن کالای اساسی وجود دارد.

وی افزود: حدود چهار میلیون تن از این کالاها در گمرکات قرار دارد، ۱۴۵ هزار تن در حال تخلیه است و حدود ۵۰۰ هزار تن نیز در لنگرگاه‌ها منتظر تخلیه هستند.

به گفته رئیس‌کل گمرک، تمرکز اصلی این موجودی در بندر امام خمینی(ره) است؛ به‌طوری که حدود سه میلیون تن کالای اساسی در این بندر و حدود یک میلیون تن دیگر در ۱۲ بندر کشور مستقر است.