به گزارش اقتصادنیوز، درست در در قلب استان صنعتی گوانگ‌دونگ چین، جایی که خطوط تولید با بازوهای رباتیک احاطه شده‌اند، تحولی در حال وقوع است که فراتر از اهداف اولیه صنعت چین به نظر می‌رسد.

کارخانه‌ها این ربات‌های مجهز به هوش مصنوعی را برای افزایش بهره‌وری، کاهش هزینه‌ها و جبران کمبود نیروی کار به کار گرفتند، اما نتیجه‌ای که اکنون مشاهده می‌شود، چیزی فراتر از رشد تولید است؛ کاهش مصرف انرژی، کاهش آلاینده‌ها و حرکت تدریجی صنایع به سوی تولیدی پاک‌تر.

انقلاب ربات‌ها در کارخانه‌ها

اکونومیست تایمز در گزارشی نوشت: چین امروز بیش از ۴۰ درصد از ربات‌های صنعتی جهان را در اختیار دارد و هر سال حدود ۳۰۰ هزار ربات جدید نیز در کارخانه‌های این کشور نصب می‌شود. این ماشین‌ها دیگر تنها وظیفه مونتاژ یا جابه‌جایی قطعات را بر عهده ندارند، بلکه با استفاده از هوش مصنوعی، عملکرد خطوط تولید را به‌صورت لحظه‌ای تحلیل کرده و فرآیندها را برای دستیابی به بیشترین بازده و کمترین اتلاف تنظیم می‌کنند.

خبر مرتبط

زنگ خطر در اقتصاد دیجیتال به روایت چیت‌ساز | رشد اقتصاد دیجیتال در ایران، ناشی از توسعه اقتصاد پلتفرمی بوده نه زیرساختی! | امنیت یکی از ارکان اصلی توسعه اقتصاد دیجیتال است

اقتصادنیوز: معاون سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی توسعه فاوا و اقتصاد دیجیتال تأکید کرد: رشد اقتصاد دیجیتال در ایران، برخلاف بسیاری از کشورهای جهان، عمدتاً ناشی از توسعه اقتصاد پلتفرمی بوده است؛ در حالی که در کشورهای دیگر، لایه دوم و لایه سوم اقتصاد دیجیتال همزمان رشد می‌کنند.

از افزایش بهره‌وری تا کاهش آلایندگی

یکی از مهم‌ترین مزیت‌های این فناوری، کاهش هدررفت مواد اولیه است. ربات‌های هوشمند با دقتی بسیار بیشتر از نیروی انسانی عملیات تولید را انجام می‌دهند و همین موضوع باعث می‌شود تا میزان ضایعات، مصرف انرژی و مواد اولیه به شکل محسوسی کاهش پیدا کند.

این سامانه‌ها همچنین کیفیت هوا، میزان مصرف برق و وضعیت تجهیزات را به‌صورت مداوم پایش می‌کنند. در صورت مشاهده هرگونه اتلاف یا افزایش آلایندگی، هوش مصنوعی می‌تواند به‌طور خودکار تنظیمات دستگاه‌ها را تغییر دهد تا مصرف انرژی و انتشار آلاینده‌ها به حداقل برسد.

محیط‌زیست‌گرایی ناخواسته!

نکته قابل‌توجه این است که بسیاری از این دستاوردهای زیست‌محیطی نه به دلیل سیاست‌های سبز شرکت‌ها، بلکه در نتیجه تلاش برای کاهش هزینه‌های تولید حاصل شده است؛ پدیده‌ای که برخی پژوهشگران از آن با عنوان محیط‌زیست‌گرایی ناخواسته یاد می‌کنند.

در واقع، هرچه کارخانه‌ها کارآمدتر عمل کنند، مصرف انرژی و مواد اولیه نیز کاهش می‌یابد و همین موضوع به کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای منجر می‌شود. بنابراین منافع اقتصادی و اهداف زیست‌محیطی در بسیاری از موارد در یک مسیر قرار گرفته‌اند.

چرخه‌ای که خود را تقویت می‌کند

ویژگی مهم دیگر این تحول، یادگیری مستمر سامانه‌های هوش مصنوعی است. این سیستم‌ها با جمع‌آوری حجم عظیمی از داده‌های تولید، الگوهای جدیدی برای افزایش بهره‌وری شناسایی می‌کنند. هر بار که مصرف انرژی یا میزان ضایعات کاهش می‌یابد، داده‌های جدیدی تولید می‌شود که به الگوریتم‌ها امکان می‌دهد راهکارهای مؤثرتری برای بهینه‌سازی ارائه کنند.

در نتیجه، روند بهبود عملکرد کارخانه‌ها متوقف نمی‌شود و با گذشت زمان شتاب بیشتری می‌گیرد.

پیامدهایی فراتر از مرزهای چین

تأثیر این تحول تنها به صنایع چین محدود نیست. بسیاری از فناوری‌های توسعه‌یافته در کارخانه‌های چینی اکنون به بازارهای جهانی صادر می‌شوند و کشورهای در حال توسعه نیز به تدریج از این تجهیزات بهره می‌گیرند.

اگر این روند ادامه یابد، کشورهایی که در مسیر صنعتی‌شدن قرار دارند می‌توانند بدون تکرار تجربه آلودگی گسترده‌ای که چین در دهه‌های گذشته با آن روبه‌رو بود، از فناوری‌های هوشمند برای توسعه صنایع خود استفاده کنند.

هوش مصنوعی؛ ابزاری برای صنعت پایدار

البته کارشناسان تأکید می‌کنند که رباتیک و هوش مصنوعی به‌تنهایی ضامن حفاظت از محیط‌زیست نیست.

میزان موفقیت این فناوری‌ها تا حد زیادی به منبع تأمین انرژی کارخانه‌ها، سیاست‌های صنعتی و سرمایه‌گذاری در انرژی‌های تجدیدپذیر بستگی دارد.

با این حال، تجربه چین نشان می‌دهد که فناوری‌هایی که در ابتدا با هدف افزایش سودآوری و رقابت‌پذیری توسعه یافته‌اند، می‌توانند به یکی از مهم‌ترین ابزارهای کاهش مصرف انرژی، افزایش بهره‌وری و کاهش آلایندگی صنایع تبدیل شوند؛ الگویی که شاید مسیر آینده تولید صنعتی در جهان را نیز تغییر دهد.