بارش‌های قابل‌توجه برف و باران در اواسط دی ماه آغاز شد و تا بهار ادامه یافت؛ اتفاقی که مزارع دیم را از آستانه نابودی نجات داد و آنها را به سرسبزترین وضعیت سال‌های اخیر رساند.

آمارهای میدانی از سطح زیرکشت گندم دیم (حدود 4 میلیون هکتار) حکایت از میانگین برداشت 1.5 تن در هکتار دارد. وضعیت برداشت گندم در مقایسه با سال گذشته که تولید گندم دیم حتی به 1.5 میلیون تن هم نمی‌رسید (و نزدیک به 85 درصد مزارع از بین رفت)، جهشی خیره‌کننده به میزان 4.5 میلیون تن افزایش را نشان می‌دهد. در واقع پیش‌بینی می‌شود امسال  تنها حدود 6 میلیون تن گندم دیم روانه بازار شود.

در سوی دیگر، گندم آبی با سطح 2 میلیون هکتار و میانگین تولید 4 تن در هکتار، سهمی حدود 8 میلیون تن خواهد داشت. مجموع این دو، عددی در حدود 14 میلیون تن را رقم می‌زند؛ رقمی که فراتر از نیاز 12 میلیون تنی کشور (10 میلیون تن برای خبازی‌ها و 1.5 تا 2 میلیون تن برای صنف و صنعت) است.

بی‌نیازی کشور از واردات گندم در سال جاری

 عطاالله هاشمی، رئیس بنیاد ملی گندمکاران، با اشاره به وضعیت مطلوب بارندگی‌ها در سال زراعی جاری، اظهار داشت: پیش‌بینی تولید 14 میلیون تن گندم در کشور وجود دارد و با این میزان تولید، دیگر نیازی به واردات نخواهیم داشت.

وی با بیان اینکه گندم آبی وابسته به منابع آب زیرزمینی، سدها، قنات‌ها و چشمه‌هاست، اظهار داشت: سطح زیرکشت گندم آبی حدود 2 میلیون هکتار است که میانگین تولید آن 4 تن در هکتار برآورد می‌شود.

وی افزود: در بخش گندم دیم نیز کاملاً به نزولات آسمانی وابسته هستیم و خوشبختانه پس از نگرانی از خشکسالی در پاییز، از اواسط دی‌ماه بارندگی‌های خوبی (به صورت برف و باران) آغاز شد و در فروردین و اردیبهشت نیز وضعیت ترسالی حاکم بود.

رئیس بنیاد ملی گندمکاران با اشاره به وضعیت مطلوب مزارع دیم در سطح کشور تصریح کرد: امسال مزارع دیم وضعیت بسیار خوبی دارند و راندمان تولید نیز پیش‌بینی می‌شود عالی باشد. برداشت‌های انجام‌شده نیز نشان‌دهنده پرثمر بودن مزارع دیم است و دیگر هیچ نگرانی از بابت بارش‌ها وجود ندارد.

هاشمی در ادامه با ارائه پیش‌بینی خود از تولید کل گندم کشور اظهار داشت: برآورد من به عنوان یک کارشناس، با توجه به گزارش‌های دریافتی از استان‌ها و همچنین رصد وضعیت تولید گندم در جهان، حاکی از آن است که امسال نزدیک به 14 میلیون تن گندم تولید خواهیم کرد.

وی با یادآوری اینکه نیاز سالانه کشور 12 میلیون تن است، خاطرنشان کرد: از این میزان، 10 میلیون تن برای بخش نان (خبازی‌ها) و حدود یک و نیم تا دو میلیون تن نیز برای صنف و صنعت (تولید بیسکویت، شیرینی، ماکارونی و...) مصرف می‌شود.

پیش بینی تولید 2 میلیون تن گندم مازاد برای سال جاری

به گفته هاشمی، در صورت تحقق تولید 14 میلیون تن، نه تنها به واردات نیازی نیست، بلکه حدود 2 میلیون تن مازاد نیز صرف بذر، مصرف داخلی کشاورزان و روستاها و یا در صورت رونق صادرات، به مصارف صنف و صنعت خواهد رسید.

رئیس بنیاد ملی گندمکاران در تشریح سطح زیرکشت گندم کشور گفت: مجموع سطح زیرکشت گندم در کشور 6 میلیون هکتار است که از این مقدار، 4 میلیون هکتار مربوط به گندم دیم و 2 میلیون هکتار مربوط به گندم آبی می‌باشد.

وی تأکید کرد: میانگین برداشت گندم در اراضی دیم حدود یک و نیم تن در هکتار و در اراضی آبی حدود 4 تن در هکتار است.

هاشمی در پایان با مقایسه وضعیت امسال با سال گذشته اظهار داشت: پارسال به دلیل خشکسالی، نزدیک به 85 درصد مزارع دیم از بین رفت و تولید دیم حتی به یک و نیم میلیون تن هم نرسید، اما امسال به لطف بارش‌های مناسب، وضعیت کاملاً متفاوت است و نویدبخش یک سال پُر محصول و خودکفایی در تأمین گندم کشور هستیم.

وی اظهار داشت: برآورد می‌شود در سال جاری حدود 6 میلیون تن گندم دیم برداشت شود، میزان برداشت گندم دیم در سال گذشته کمتر از  1.5 میلیون تن بود؛ زیرا بخش زیادی از آن به خاطر خشکسالی از بین رفته بود.

بنابراین گزارش، در سال زراعی جاری بدون نیاز به حتی یک کیلوگرم گندم وارداتی، می توان نیاز گندم را  تأمین کرد. این دستاورد، در حالی رقم خورده که بسیاری از کشورهای منطقه همچنان با بحران غلات دست‌وپنجه نرم می‌کنند.

به امید تداوم این روند در سال‌های آینده، اما با این تفاوت که نگاه به آسمان با مدیریت بهینه منابع آبی همراه شود تا شگفتانه‌ها جای خود را به «پایداری تولید» بدهند.