سیمای اجتماعی اشتغال خانگی؛ تمرکز بر توانمندسازی زنان

بررسی‌های آماری نشان می‌دهد که بخش عمده‌ای از بار تولید خانگی بر دوش زنان است. مالک حسینی، معاون اشتغال وزارت کار، با تحلیل بافت انسانی این حوزه اظهار داشت: حدود 80درصد شاغلان خانگی را زنان تشکیل می‌دهند.

وی گفت : 83درصد از این جامعه هدف، دارای تحصیلات دیپلم و زیر دیپلم هستند و عمدتاً از خانوارهای دهک‌های پایین اقتصادی وارد این بازار می‌شوند. با توجه به این واقعیت، سطح‌بندی مشاغل بر اساس نوع مصرف (روزانه یا کالاهای با دوام) برای مدیریت بهتر این بازار ضروری است.

چالش دیجیتال و واقعیت‌های بازار آینده

در عصر اقتصاد دیجیتال، پیوند میان مشاغل خانگی و فضای مجازی ناگسستنی است. معاون اشتغال وزارت کار با پذیرش چالش‌های زیرساختی اخیر خاطرنشان کرد که قطع شدن اینترنت مهم‌ترین چالش مشاغل خانگی بوده و مجموعه وزارتخانه از این موضوع آگاه است.

وی گفت: نباید در برابر این چالش منفعل ماند و باید بررسی کرد که آیا می‌توان بخشی از بازار دیجیتال این محصولات را در پلتفرم‌های داخلی احیا کرد یا خیر.
حسینی با نگاهی به چشم‌انداز جهانی اشتغال تصریح کرد: این بازار از اهمیت حیاتی برخوردار است، چرا که پیش‌بینی می‌شود تا سال 2030میلادی، حدود 80درصد بازار کار در اختیار اینفلوئنسرها یا افراد دارای خوداشتغالی باشد.  حرکت به سمت دیجیتالی شدن، یک انتخاب نیست، بلکه الزامی برای بقا در بازار کار آینده است.

از تسهیلات 44همتی تا طرح «هزار میدان»

دولت برای تثبیت این بخش از بازار کار، تزریق منابع مالی و ایجاد درگاه‌های فروش مستقیم را همزمان دنبال می‌کند. حسینی در بخش دیگری از سخنان خود به تخصیص 44هزار میلیارد تومان (همت) تسهیلات در این حوزه طی چهار سال اخیر اشاره کرد و گفت : استراتژی اصلی دولت از سال گذشته، خارج کردن مشاغل خانگی از «گمنامی» و تبدیل آن به یک اولویت در سطح ملی بوده است.

وی افزود : در این مسیر، پاکسازی داده‌های نامعتبر و ارتقای کیفیت در دو حوزه آموزش تخصصی و تعامل با تجارت الکترونیک در دستور کار جدی قرار دارد تا سهم 4تا 6درصدی این مشاغل از کل اشتغال کشور، به جایگاهی شایسته‌تر ارتقا یابد.

در همین راستا، وی از آغاز طرح «هزار میدان، هزار بازار» از اردیبهشت تا پایان اسفند 1405خبر داد و تأکید کرد که این بازارهای محلی یک‌روزه، فرصتی برای بهبود وضعیت معیشتی مشاغل خانگی در شرایط خاص اقتصادی فراهم می‌کند.

بر اساس این گزارش مشاغل خانگی در ایران اکنون در یک نقطه عطف قرار دارند. عبور از نگاه سنتی «کمک‌معیشتی» و حرکت به سمت «کسب‌وکارهای پایدار دیجیتال»، کلید موفقیت در این حوزه است. اگرچه چالش‌های اینترنتی و بروکراسی ابلاغ تسهیلات همچنان وجود دارد، اما تمرکز بر آموزش تخصصی و ایجاد بازارهای فیزیکی و مجازی (نظیر طرح هزار میدان)، می‌تواند این بخش را به ضربه‌گیر اصلی در برابر تکانه‌های اقتصادی تبدیل کند. تبدیل شدن مشاغل خانگی به یک «مسئله ملی»، نویدبخش آن است که در سال‌های پیش رو، شاهد پیوند عمیق‌تر تولیدات خرد خانگی با زنجیره‌های بزرگ تجارت ملی و بین‌المللی باشیم.