به گزارش خبرگزاری اقتصاد ایران ، دکتر توحید علیخانلو ، سردبیر ارشد اکونیوز طی یادداشتی نوشت ؛ " تحلیل‌های اخیر در رسانه‌های مالی جهانی، از جمله **بلومبرگ** و **فایننشال تایمز**، نشان می‌دهند که در سال‌های اخیر تنگه هرمز دوباره به مرکز توجه بازارهای انرژی تبدیل شده است؛ گذرگاهی که روزانه حدود **۲۰ تا ۲۱ میلیون بشکه نفت** و بخش عمده‌ای از صادرات گاز طبیعی مایع قطر از آن عبور می‌کند، یعنی نزدیک به **۲۰ درصد مصرف جهانی نفت** و **یک‌پنجم تجارت LNG جهان.**

به تعبیر فایننشال تایمز، امنیت این تنگه نه فقط برای اقتصاد خلیج فارس بلکه برای ثبات مالی جهان حیاتی است. هرگونه اختلال در آن می‌تواند مثل «خطای قلبی در نظام گردش خون اقتصاد جهانی» عمل کند. بلومبرگ نیز این مسیر آبی را «بخشی از زیرساخت‌های حیاتی جهانی که هیچ جایگزین واقعی ندارد» توصیف کرده است.

یافته‌های کلیدی بلومبرگ درباره ریسک ژئوپلیتیکی انرژی خلیج فارس

بر اساس گزارش بلومبرگ در ژوئن ۲۰۲۵ (منبع: *Bloomberg Data via Geopolitical Risk Premium, MUFG June 2025*)، علی‌رغم چندین حادثه نظامی میان ایران و اسرائیل، بازار انرژی جهانی تاکنون واکنش نسبتاً کنترل‌شده‌ای نشان داده است؛ چرا که شبکه انرژی جهانی متنوع‌تر و اقتصاد جهانی مقاوم‌تر از دهه‌های پیش شده است.

اما همان گزارش هشدار می‌دهد که در دو سناریوی کلان، ریسک پریمیوم جهانی به‌شدت افزایش می‌یابد:

1. **توقف تولید نفت ایران** → نفت بالای ۹۵ دلار در هر بشکه
2. **مسدود شدن تنگه هرمز** → نفت بالای ۱۲۵ دلار در هر بشکه

بلومبرگ یادآور می‌شود که اگرچه اقتصاد جهانی بزرگ‌تر و شبکه مالی عمیق‌تر از گذشته است، اما وابستگی فیزیکی به تنگه هرمز همچنان بسیار بالا است. به گفته تحلیل‌گران این مؤسسه، حتی یک انسداد چندروزه در هرمز می‌تواند قیمت جهانی نفت را تا **۴۰ درصد افزایش دهد** و به تبع آن فشار تورمی شدیدی بر اروپا، آمریکا و آسیا وارد کند.

---

فایننشال تایمز و سناریوی «بحران تنگه‌ها»

فایننشال تایمز در تحلیلی با عنوان *Energy chokepoints and Gulf security* تأکید کرده است: بحران‌های ناشی از ناامنی تنگه‌های کلیدی مانند هرمز یا باب‌البَندب، الگوی جدیدی از آسیب‌پذیری را در بازار انرژی شکل داده‌اند.
به گفته این روزنامه، افزایش حملات به کشتی‌ها از سوی نیروهای غیردولتی و رقابت قدرت‌های منطقه‌ای موجب شده هزینه بیمه و حمل‌ونقل نفتکش‌ها در مسیر خلیج فارس تا **۳۰۰ درصد** افزایش یابد. این هزینه‌ها مستقیماً به قیمت تمام‌شده انرژی و تورم جهانی منتقل می‌شوند.

FT در تحلیل خود اشاره می‌کند که «اقتصادهای غربی در ظاهر متنوع شده‌اند، اما در عمل همچنان گروگان ژئوپلیتیک خاورمیانه‌اند».

نگاه مشترک بلومبرگ و فایننشال تایمز:
1. **تنگه هرمز گلوگاه اصلی انرژی جهان است**—با هیچ مسیر جایگزینی قابل مقایسه نیست، چون ظرفیت خطوط لوله موجود (عربستان و امارات) کمتر از ۲۰٪ حجم عبوری از هرمز است.
2. **ریسک بیمه و حمل‌ونقل** اثر فوری بر قیمت‌ها دارد و حتی در نبود انسداد فیزیکی، صرف افزایش ریسک می‌تواند قیمت نفت را ۵ تا ۱۰٪ بالا ببرد.
3. **وابستگی آسیا شدیدترین است**—چین، هند، ژاپن و کره جنوبی حدود ۸۰٪ نفت خود را از این ناحیه دریافت می‌کنند.
4. **غرب در موقعیت شکننده بیمه‌ای قرار دارد**—شرکت‌هایی چون Lloyd’s لندن هشدار داده‌اند که اگر سطح تنش دریایی گسترش یابد، بیمه‌گران ممکن است از پوشش این مسیر خودداری کنند.

 ارزیابی اکونومیست

با ترکیب تحلیل‌های این دو مؤسسه مالی می‌توان گفت که تنگه هرمز نه‌تنها یک منشأ ریسک منطقه‌ای بلکه یک "متغیر تعیین‌کننده تورم جهانی" است. بسته شدن چندروزه آن می‌تواند:

- قیمت نفت را بالای ۱۳۰ دلار ببرد
- شاخص تورم جهانی را تا ۲ واحد درصد افزایش دهد
- رشد اقتصادی اروپا را تا نیم درصد کاهش دهد
- و کسری بودجه کشورهای واردکننده انرژی را افزایش دهد

در عین حال، کشورهایی مانند ایران، عربستان و امارات در چنین شرایطی با چالش مضاعف روبه‌رو می‌شوند: درآمد بالاتر از فروش نفت در برابر محدودیت صادرات فیزیکی.

 جمع‌بندی

تحلیل بلومبرگ و فایننشال تایمز هم‌صدا هشدار می‌دهند که امنیت انرژی خلیج فارس و عبور ایمن از تنگه هرمز، اساس ثبات نظام اقتصادی جهانی است. هرگونه بحران در این منطقه، فارغ از نتایج نظامی آن، می‌تواند موج جدیدی از تورم و بی‌ثباتی مالی جهانی را رقم بزند.
به تعبیر یکی از گزارش‌های بلومبرگ: «تنگه هرمز شاید باریک باشد، اما اثر اقتصادی‌اش به پهنای جهان کشیده می‌شود.»

منابع و استنادات:
- Bloomberg Data – *Geopolitical Risk Premium (MUFG, June 2025)*
- Financial Times – *Energy chokepoints and Gulf security*
- U.S. Energy Information Administration (EIA, Oct 2024 & Jun 2025)*
- International Journal for Multidisciplinary Research (IJFMR, 2025)