XPeng یکی از همین نمونه‌هاست؛ برندی که سال‌ها با شعارهای فناورانه و نمایش‌های رسانه‌ای تلاش کرد خود را در قامت یک بازیگر پیشرو معرفی کند؛ اما اکنون نشانه‌های متعددی از ضعف‌های ساختاری آن آشکار شده است. از اشتباهات استراتژیک در توسعه محصول گرفته تا ناتوانی در ایجاد مزیت رقابتی پایدار، از وابستگی شدید به جنگ قیمتی تا کاهش اعتماد مصرف‌کنندگان نسبت به دوام و آینده برند، مجموعه‌ای از چالش‌ها XPeng را در موقعیتی شکننده قرار داده است.

حتی رشد مقطعی فروش نیز نتوانسته این واقعیت را پنهان کند که XPeng در برابر رقبای قدرتمندتر، نه از نظر مقیاس تولید و نه از نظر نوآوری، توان رقابت پایدار ندارد. آن‌چه در ادامه می‌آید، نگاهی دقیق‌تر به یکی از تازه‌ترین نشانه‌هایی است که بار دیگر پرسش‌های جدی درباره توان XPeng برای ادامه بقا در بازار فوق‌رقابتی چین مطرح می‌کند.

افت جایگاه سه خودروساز چینی در بازار

اظهارنظر صریح و کم‌سابقه تحلیلگران چینی درباره آینده سه استارت‌آپ بزرگ خودروسازی یعنی Nio، XPeng و Li Auto بار دیگر ضعف‌های ساختاری XPeng را در مرکز توجه قرار داده است؛ ضعف‌هایی که برخلاف ظاهر پرزرق‌وبرق این برند، اکنون به‌وضوح در عملکرد و جایگاه آن در بازار چین دیده می‌شود.

پروفسور «ژو شی‌کان» از دانشگاه تونگجی در این پنل تاکید می‌کند که «احتمال بقای مستقل این سه شرکت در سه سال آینده صفر است» و اگرچه این جمله درباره هر سه برند مطرح شده، اما مصداق‌های آن درباره XPeng بسیار پررنگ‌تر است.

XPeng در سال‌های اولیه بیش از حد بر نرم‌افزار تمرکز کرد و از توسعه سخت‌افزار غافل ماند؛ اشتباهی که به‌گفته تحلیلگران، باعث بروز مشکلات محصولی و کاهش اعتماد مصرف‌کنندگان شده است.

حتی با ورود وانگ فنگ‌یینگ — مدیرعامل سابق گریت‌وال — و اصلاح بخشی از روندها، XPeng هنوز نتوانسته شکاف ایجادشده میان خود و رقبای قدرتمندتر را پر کند و این موضوع در بازاری که سرعت تحول بسیار بالاست، یک نقطه‌ضعف جدی محسوب می‌شود.

از سوی دیگر، تحلیلگران حاضر در پنل بر این نکته تاکید می‌کنند که هر خودروساز برقی که به‌فروش سالانه 2 میلیون دستگاه نرسد، در بلندمدت توان بقا نخواهد داشت؛ زیرا هزینه‌های تحقیق‌وتوسعه در این صنعت بسیار سنگین است و بدون مقیاس تولید بالا، ادامه نوآوری ممکن نیست.

XPeng نه‌تنها فاصله زیادی با این آستانه دارد، بلکه در بازاری فعالیت می‌کند که BYD با قدرت مطلق و تسلا با مقیاس جهانی، فضای تنفسی رقبا را به‌حداقل رسانده‌اند.

در چنین شرایطی XPeng بیش از دیگران در معرض فشار است؛ زیرا نه مزیت هزینه‌ای BYD را دارد و نه مزیت برندینگ و وفاداری مشتری Nio را. تحلیلگران همچنین اشاره می‌کنند کهLi Auto با تمرکز بر مدل‌های EREV و پرهیز از اشتباهات استراتژیک، فعلا «برنده» این رقابت است؛ درحالی که XPeng هنوز نتوانسته جایگاه مشخصی برای خود تعریف کند و همین بی‌هویتی برند، یکی از دلایل اصلی ضعف آن در بازار چین است.

نکته مهم دیگر مساله اعتماد مصرف‌کنندگان است. همان‌طور که تحلیلگران می‌گویند، برندهایی مانند شیائومی و تسلا به‌دلیل «قدرت مالی» و «اطمینان از بقا» فروش بالایی دارند؛ اما XPeng فاقد چنین پشتوانه‌ای است و مشتریان نسبت به آینده آن اطمینان کمتری دارند. این مساله در بازاری که ارزش فروش مجدد خودرو اهمیت زیادی دارد، یک ضعف بنیادی محسوب می‌شود.

در کنار این‌ها، XPeng هنوز نتوانسته مزیت رقابتی پایدار ارائه دهد؛ نه شبکه خدمات ممتاز Nio را دارد، نه مقیاس تولید BYD را و نه جذابیت برند شیائومی را. حتی تحلیلگران حاضر در پنل نیز تاکید می‌کنند که XPeng برای بقا باید «بازآفرینی تکنولوژیک» انجام دهد؛ زیرا در شرایط فعلی نه از نظر مقیاس، نه از نظر نوآوری و نه از نظر برندینگ، توان رقابت با بازیگران بزرگ را ندارد.

درنهایت جمع‌بندی پنل، تصویری نگران‌کننده از آینده XPeng ارائه می‌دهد: در بازاری که BYD با کنترل هزینه‌ها و تسلا با مقیاس جهانی سلطه دارند، XPeng تنها درصورتی قادر به بقا خواهد بود که ادغام، همکاری یا بازسازی عمیق را در دستور کار قرار دهد؛ در غیر این صورت، همان‌طور که ژو شی‌کان صریحا می‌گوید، «احتمال بقای مستقل آن صفر است» و در میان سه استارت‌آپ بزرگ، XPeng بیش از همه در معرض خطر است.

چالش‌هایی برای استارت‌آپ‌های چینی

تحلیل سخنان مطرح‌شده در پنل «Auto Market Hot Topics+» نشان می‌دهد که XPeng بیش از دو رقیب دیگر خود«Nio و Li Auto» در معرض خطرات ساختاری قرار دارد و بخش مهمی از این آسیب‌پذیری‌ها به انتخاب‌های اشتباه مدیریتی و ضعف‌های بنیادی در مدل کسب‌وکار این شرکت بازمی‌گردد.

همان‌طور که پروفسور ژو شی‌کان از دانشگاه تونگجی اشاره می‌کند، XPeng در سال‌های اولیه بیش از حد بر نرم‌افزار تمرکز کرد و از توسعه سخت‌افزار غافل ماند؛ غفلتی که به بروز مشکلات محصولی منجر شد و اعتماد بازار را نسبت به کیفیت و بلوغ فنی این برند تضعیف کرد.

اگرچه با ورود وانگ فنگ‌یینگ «مدیرعامل سابق گریت‌وال» بخشی از این مشکلات اصلاح شده، اما واقعیت این است که XPeng هنوز نتوانسته شکاف ایجادشده میان خود و رقبای قدرتمندتر را پر کند.

در مقابل، Li Auto به‌عنوان «برنده فعلی» معرفی می‌شود و Nio نیز با وجود انتقادها، حداقل از نظر هویت برند و جامعه کاربری وفادار، جایگاه تثبیت‌شده‌تری دارد. ضعف دوم XPeng در مقیاس تولید است؛ جایی که تحلیلگران تاکید می‌کنند هر خودروساز برقی که به فروش سالانه 2 میلیون دستگاه نرسد، در بلندمدت قادر به بقا نخواهد بود؛ زیرا هزینه‌های تحقیق‌وتوسعه در این صنعت بسیار سنگین است و بدون مقیاس تولید بالا، تداوم نوآوری ممکن نیست.

ایکس‌پنگ نه‌تنها فاصله زیادی با این آستانه دارد، بلکه در بازاری فعالیت می‌کند که BYD با قدرت مطلق و تسلا با مقیاس جهانی، فضای تنفسی رقبا را به‌حداقل رسانده‌اند. ضعف سوم XPeng در هویت برند و جایگاه آن در ذهن مصرف‌کنندگان است.

همان‌طور که تحلیلگران حاضر در پنل اشاره می‌کنند، برندهایی مانند شیائومی و تسلا به‌دلیل «قدرت مالی» و «اعتماد به بقا» فروش بالایی دارند؛ اما XPeng فاقد چنین پشتوانه‌ای است و مشتریان نسبت به آینده آن اطمینان کمتری دارند. این مساله در بازاری که ارزش فروش مجدد خودرو اهمیت زیادی دارد، یک نقطه‌ضعف جدی محسوب می‌شود.

ضعف چهارم XPeng در رقابت‌پذیری محصولی است. درحالی که Li Auto با مدل‌های EREV موفقیت چشمگیری کسب کرده و Nio با خدمات ممتاز و شبکه تعویض باتری هویت مشخصی دارد، XPeng هنوز نتوانسته مزیت رقابتی پایدار و قابل‌ تشخیصی ارائه دهد.

حتی تحلیلگران حاضر در پنل نیز تاکید می‌کنند که XPeng برای بقا باید «بازآفرینی تکنولوژیک» انجام دهد؛ زیرا در شرایط فعلی نه از نظر مقیاس، نه از نظر نوآوری و نه از نظر برندینگ، توان رقابت با بازیگران بزرگ را ندارد.

درنهایت، جمع‌بندی پنل نیز تصویری نگران‌کننده از آینده XPeng ارائه می‌دهد: در بازاری که BYD با کنترل هزینه‌ها و تسلا با مقیاس جهانی سلطه دارند، سه استارت‌آپ بزرگ چینی به‌ویژه «XPeng» تنها درصورتی قادر به بقا خواهند بود که ادغام، همکاری یا بازسازی عمیق را در دستور کار قرار دهند؛ در غیر این صورت، همان‌طور که ژو شی‌کان به‌صراحت می‌گوید «احتمال بقای مستقل آن‌ها صفر است.»