خبرگزاری مهر، گروه استان‌ها- مرجان سیف الدین: منطقه جلفا در اصفهان، با تاریخچه‌ای دیرینه و فرهنگی غنی، یکی از تکه‌های درخشان ایران است که آثار و نام‌شان فراتر از مرزهای این منطقه و حتی ایران، در جهان طنین‌انداز است.

یکی از افتخارات بزرگ این محله، وجود نام‌آورانی است که با تلاش و نبوغ خود، به گستره وسیع‌تری از فرهنگ و تاریخ ایران اعتبار بخشیده‌اند. در میان این چهره‌های برجسته، لئون میناسیان، تاریخ‌نگار، نویسنده، معلم و پژوهشگر بزرگ، نفسی تازه در حیات فرهنگی جلفا دمید.

میناسیان تاریخ نگار جلفای ارمنستان و جلفای اصفهان

لئون میناسیان در سال ۱۲۹۹ خورشیدی در روستای ارمنی‌نشین خویگان علیا از توابع شهرستان فریدن اصفهان به دنیا آمد و تحصیلات ابتدایی را در همان منطقه گذراند. بعدها به اصفهان مهاجرت کرد و تا پایان عمر در محله جلفا ماندگار شد. او سال‌ها در مدارس ملی ارامنه جلفا تدریس کرد و مدیر موزه و چاپخانه جلفا نیز بود. میناسیان همواره خود را با فرهنگ و آئین سرزمین دوم خود، اصفهان، پیوند خورده می‌دانست و نقش کلیدی در توسعه آموزش و فرهنگ ارامنه ایفا کرد.

۹۰ کتاب، یک عمر عشق به جلفای اصفهان

میناسیان از نوجوانی به سرودن شعر و تحقیق روی آورد و بعدها به یکی از فعال‌ترین روزنامه‌نگاران و نویسندگان ارمنی زبان در ایران تبدیل شد. او مقالات و اشعار بسیاری در مطبوعات ارمنی زبان و همچنین نشریات فارسی منتشر نمود و پژوهش‌هایی مهم نظیر کتاب «تاریخ ارمنیان فریدن اصفهان» را طی ده سال نگارش و منتشر کرد که جوایز بین‌المللی برایش به همراه داشت. همچنین بیش از هفتاد کتاب به زبان ارمنی و نزدیک به بیست کتاب به زبان فارسی از وی منتشر شده است.

تاریخ سی صد و پنجاه ساله ارامنه فریدن، تاریخ نخستین چاپ خانه ایران در اصفهان، فهرست نسخه‌های خطی موزه ارامنه جلفا در اصفهان، چهار کتاب از سرایندگان و نوازندگان ارامنه فریدن، دو فرمان از حضرت رسول و حضرت امیرالمؤمنین. نظر مختصری به آئین مذهبی ارامنه ارتدوکس ارمنیان ایران.

در کنار فعالیت‌های علمی و فرهنگی، لئون میناسیان مدت سی سال در مدارس ملی ارامنه جلفا تدریس کرد، مدتی رئیس انجمن فرهنگ دوستان فریدن بود و سال‌ها به عنوان مسئول شورای مذهبی، اجتماعی و فرهنگی ارامنه اصفهان خدمت نمود. او توانست نقش واسطه و پیوند میان فرهنگ‌های ایرانی و ارمنی را به خوبی ایفا کند و همچنین اسناد ارزشمند کلیسای وانک جلفا را جمع‌آوری و منتشر نماید.

مرد سال جهان از جلفای اصفهان، میراث جاودان لئون میناسیان

لئون میناسیان بارها توسط نهادهای علمی، فرهنگی و اجتماعی مورد تقدیر قرار گرفت و آنچه باعث ماندگاری و پررنگ شدن نقش او در تاریخ ارامنه ایران شد، تلاش شبانه‌روزی او برای ثبت و ضبط تاریخ قومی است که سال‌ها در ایران زندگی کردند و به گفته خودش، بعد از ارمنستان، اصفهان را وطن دوم خود می‌دانند بیش از هزار مقاله و رساله از او در نیم قرن گذشته در نشریات و مجلات مختلف به چاپ رسیده‌است و در ایران، ارمنستان و آمریکا به پاس خدمات فرهنگی و علمی او بزرگداشت‌های مختلفی در طول این سال‌ها برگزار شده‌است.

او در سال‌های ۱۹۹۷ و ۱۹۹۸ از سوی مرکز بیوگرافی بین‌المللی کمبریج انگلستان و مرکز بیوگرافی کارولینای جنوبی آمریکا به عنوان مرد سال شناخته شد. همچنین دو مدال سورپ مسروپ و یک مدال سلطنتی از کاتولیکس خانه سیلیسی لبنان در سال ۲۰۰۰ میلادی دریافت کرده است.

میناسیان تا آخرین روزهای زندگی خود نیز دست از تحقیق و نگارش برنداشت و در موزه خانه خود در محله جلفای اصفهان با ماشین تایپ قدیمی‌اش که تنها همدم و همراهش بود، روزگار گذراند میناسیان تا پایان عمر در محله جلفای اصفهان زندگی می‌کرد و سرانجام بامداد روز سه شنبه ۱۲ دی ماه ۱۳۹۱ (اول ژانویه ۲۰۱۳) در سن ۹۲ سالگی در اصفهان درگذشت.