احمدرضا خضری، مشاور وزارت علوم، تحقیقات و فناوری در آیین آغاز تالیف دانشنامه جندی‌شاپور که شامگاه جمعه ۱۷ بهمن در سالن جلسات ریاست دانشگاه جندی‌شاپور دزفول برگزار شد، اظهار کرد: آغاز به کار دانشنامه جندی‌شاپور به عنوان یک رویداد ذیل کارهایی که پیش از این برای جندی‌شاپور انجام شده، برگزار می‌شود. این کار می‌تواند اهمیت جندی‌شاپور را بیشتر نشان بدهد.

وی ادامه داد: اولین اهمیتی که تدوین این آیین دانشنامه دارد، موضوع ارزش‌گذاری به کوشش‌های پیشینیان ماست، به اینکه پیشینیان ما به اهمیت علم و مراکز علمی و تولید علم چه توجهی داشتند و این یک سنت حسنه‌ است که می‌تواند جایگاه علم را برای یک ملت نشان می‌دهد.

خضری بیان کرد: ما عنوان دانشگاه را برای مراکز علمی گذشته با تسامح استفاده می‌کنیم، چون دانشگاه یک واژه جدید است، اما ما می‌خواهیم بگوییم که ایرانیان یکی از پدیدآورندگان نهادهای علمی هستند که آموزش در سطوح عالی را انجام می‌دادند و امروز می‌توانیم اسم این مرکز را دانشگاه بگذاریم.

به گزارش ایسنا، مشاور وزارت علوم، تحقیقات و فناوری تاکید کرد: ما امروز مفتخریم که یکی از کانون‌های آموزش عالی جهان در ایران و در دزفول وجود داشته، این مساله تا الان پاسداشته نشده، تلاش‌هایی انجام شده که ارزشمند بودند، ولی این تلاش‌ها کافی نبوده‌اند.

وی با تاکید بر اهمیت معرفی دستاوردهای علمی ایرانیان گفت: پیشینیان ما کاری کرده‌اند که این مورد را به عنوان یک میراث ارزشمند می‌توانیم معرفی کنیم اما ما این کار را نکردیم و به جندی‌شاپور ستم کردیم و آن را مورد بی‌مهری قرار دادیم که به خاطر برخی تصوراتی است که درباره ایران قبل از اسلام داشتیم. وقتی از زبان کسانی که در تریبون‌های رسمی سخن می‌گویند می‌شنویم که ایران دارای تاریخ ۱۴۰۰ ساله است، یعنی به زمان پیش از آن نمی‌خواهند اشاره کنند.

وی افزود: این دانشنامه باعث می‌شود این مرکز پرافتخار معرفی شده و دستاوردهای پژوهشی و آموزشی ایرانیان را معرفی کند. وقتی در مورد طب، نجوم یا هر علم دیگری صحبت می‌شود، بلافاصله ذهن‌ها به سمت فیلسوف‌های رومی یا یونانی می‌رود اما اگر جندی‌شاپور شناسانده شود ما دانشمندان زیادی داشتیم که می‌توانیم آن‌ها را در این زمینه معرفی کنیم.

مشاور وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، درباره اهمیت ارزش نهادن به دانش ادامه داد: ارزش نهادن به دانش، یک مسئله‌ مهم است، چون هر کشوری که به دانش ارزش می‌گذارد می‌تواند در مسیر خود پیشرفت‌های زیادی داشته باشد. این اقدام در جهت ارزش نهادن به دانش است تا از خرافه جلوگیری کند. حرف اول را در دنیا علم می‌زند و ما این علم را داشتیم و می‌خواهیم دوباره آن را به دست بیاوریم.

وی درباره تجربه تاریخی ایرانیان توضیح داد: ما فقط یک بار فرصت داریم که این سرمایه را حفظ کنیم. ایرانیان ما در گذشته از این فرصت تاریخی استفاده کردند و از اسیران رومی که در جنگ بودند، به جای کشتار، بهره بردند و شهر دانشگاهی ساختند. در واقع، ما می‌خواهیم رویکرد جهانی و انسانی ایرانیان را در جندی‌شاپور به دنیا نشان دهیم.

خضری اضافه کرد: این دانشنامه قرار است با همه‌ دانشنامه‌های دیگر، چه به معنای خاص و چه به معنای عام، متفاوت باشد، چون پژوهش‌محور است و هر چه که علم‌مبنا و علم‌محور باشد، خرافه‌زدایی می‌کند. همچنین قرار است تمام کتاب‌ها و مقالاتی که تاکنون در مورد جندی‌شاپور نوشته شده، با نام نویسنده در آن درج شود و در واقع اخلاق‌مدار نیز باشد.

وی همچنین تاکید کرد: این دانشنامه قرار است هویت‌ساز باشد، ما در این روزها شاهد تلخ‌ترین روزهای تاریخ این کشور بوده‌ایم. تلخ‌ترین رویداد برای یک کشور، این است که یک انسان بتواند به سرمایه‌های مادی و انسانی سرزمین خود آسیب برساند. اگر انسان هویت خود را بداند، این کار را انجام نمی‌دهد. کسی که پرورش هویتی داشته باشد، این کار را انجام نمی‌دهد. دلیل این اتفاق نیز این است که در مدارس انتفاعی به جای تاریخ، به دانش‌آموزان ریاضی و فیزیک و زیست‌شناسی درس می‌دهند، یعنی هویت ملی به بچه‌ها یاد داده نمی‌شود. باید به بچه‌ها یاد بدهیم که ما ۱۷۵۰ سال قبل دانشگاه داشتیم و از کشورهای دیگر به ایران می‌آمدند تا تحصیل کنند.

خضری گفت: این دانشنامه قرار است بی‌طرف و به دنبال حقیقت باشد، همچنین قرار است جامع باشد و فقط و فقط به جندی‌شاپور بپردازد. همچنین قرار است برای آیندگان راهنما و راهگشا باشد و هر چه تا الان بوده و هر چه انجام می‌شود، قرار است به آن افزوده شود.

وی درباره ساختار و برنامه دانشنامه توضیح داد: طرح این دانشنامه، ۶۰ صفحه مطلب است که به همه موارد جندی‌شاپور می‌پردازد. یک شورای علمی و سیاست‌گذاری تشکیل شده که شامل ۳۰ نفر از اندیشمندان در این حوزه است و این طرح برای آن‌ها ارسال شده است و همه علمای برجسته پذیرفتند که در سیاست‌گذاری این دانشنامه مشارکت کنند. این شورا تقریباً ۱۵۰ مدخل استخراج کرده و قرار است بین ۳۰۰ تا ۴۰۰ مدخل به طور کل داشته باشد. هر مدخل، مثل مدخل تاریخ، باستان‌شناسی یا هر مدخل دیگری، قرار است یک مسئول گروه داشته باشد و هر کدام در شورای علمی و سیاست‌گذاری ابتدا تایید می‌شوند و سپس مورد بررسی قرار می‌گیرند.

خضری گفت: این طرح یک طرح دانشگاهی است و دانشگاه هم از آن حمایت می‌کند، مقرر شده ظرف سه سال و با تامین اعتبار، تکمیل شده و در دو یا حداکثر سه جلد آماده شود.

هویت و تاریخ، شرط توسعه پایدار

به گزاش ایسنا، علی اله‌یاری معاون امور آموزش عالی سازمان برنامه و بودجه نیز در این آیین با بیان اینکه هویت و تاریخ، شرط توسعه پایدار است، اظهار کرد: در نظریه‌های جدید اقتصادی، اقتصاد دانش‌بنیان، سرمایه‌های اجتماعی بر سرمایه‌های اقتصاد فیزیکی تقدم دارد، کشورها به این مورد استناد می‌کنند و کارهای بزرگی انجام می‌دهند.

وی ادامه داد: این مساله به ما هشدار می‌دهد که مسیر را مشخص کنیم و توجه بیشتری داشته باشیم. ما به عنوان کشوری که تا چند سال قبل به عنوان کشور در حال توسعه‌ مثبت بودیم، الان به کشور در حال توسعه‌ منفی تبدیل شده‌ایم. در نتیجه باید به سمت تامین اقتصاد و زیرساخت‌ها برویم.

اله یاری بیان کرد: ما چون به تاریخ و نقش آن در تشکیل سرمایه‌های انسانی کمتر توجه کرده‌ایم، آسیب دیده‌ایم و همین خشم اجتماعی و اغتشاشاتی که در روزهای گذشته شکل گرفت، نشان از همین خلا هویتی است.

معاون امور آموزش عالی سازمان برنامه و بودجه عنوان کرد: همان‌طور که اسم برنامه‌های ما توسعه‌ اقتصادی است، باید به ترمیم هویت هم بپردازیم، باید ببینیم جوانان در چه خلا هویتی دست و پا می‌زنند؛ این فضای مجازی دارد این خلا هویتی را پر می‌کند.

اله‌یاری ادامه داد: داشتن نخستین شهر دانشگاهی جهان چیزی کمی نیست و زمانی که اروپا و آمریکا چنین چیزی نداشتند، ما شهر دانشگاهی داشتیم، اما متاسفانه خیلی‌ها آن را نمی‌شناسند. وظیفه سازمان ما تامین اعتبارات است و ما پای‌کار هستیم و کمک می‌کنیم تا این یادگاری‌های ارزشمند بازترمیم شوند و تا بتوانیم به نسل جوان‌مان هویت بدهیم.

همچنین دکتر مهدی بدیعی، رئیس دانشگاه جندی‌شاپور دزفول در ادامه این مراسم اظهار کرد: در تلاشیم عظمت و بزرگی این خطه را بشناسیم و بشناسانیم. یکی از این بزرگ‌داشت‌ها شناخت هویت پر افتخار جندی‌شاپور است. ثبت جهانی دانشگاه جندی‌شاپور باستان، گرفتن مجوز مرکز پژوهشی جندی‌شاپور، گرفتن مجوز پایگاه جندی‌شاپور، برگزاری متعدد کنگره‌های بین‌المللی جندی‌شاپور با مهمانان داخلی و خارجی، کاوش در محوطه جندی‌شاپور، تاسیس باغ‌موزه فرهنگ مشاهیر جندی‌شاپور، تصویب و چاپ تمبر یادبود جندی‌شاپور، نشر مقالات و کتاب‌های متعدد در زمینه جندی‌شاپور، تشکیل بزرگترین کتابخانه در این موضوع، استقرار مرکز پژوهشی جندی‌شاپور در یکی از اماکن تاریخی دزفول از جمله اقداماتی است که تاکنون انجام شده است.

وی افزود: به همین مناسبت امروز دور هم جمع شدیم تا در این ایام مبارک شروع طرح جدید دانشنامه جندی‌شاپور را اعلام کنیم.

علم و دین، دو ستون هویت علمی دزفول

همچنین حجت‌الاسلام سیدمحمدعلی قاضی دزفولی، از علمای برجسته دزفول با بیان اینکه علم و دین، دو ستون هویت علمی دزفول است و با اشاره به اهمیت دانش و جایگاه علم در اسلام اظهار کرد: تدوین این دانشنامه کار بزرگی است و اهمیت بزرگی برای علم و دانش این سرزمین دارد.

وی افزود: جایگاهی که اسلام و دین برای علم و دانش قائل شده، در هیچ آئینی به این شکل تاکید نشده است؛ دزفول چه قبل از اسلام و چه بعد از آن، بزرگانی مانند شیخ انصاری داشته که همواره مایه افتخار دزفول بوده‌اند.

انتهای پیام