خبرگزاری مهر، گروه استانها: مردم ایران در طول تاریخ همواره در برابر ستم و بی‌عدالتی ایستاده‌اند. استان همدان نیز به‌عنوان یکی از کانون‌های مهم، نقش بی‌بدیلی در مبارزات منتهی به پیروزی انقلاب اسلامی داشت. حضور آگاهانه و متحدانه مردم متدین همدان در مقاطع حساس، برگ زرینی در تاریخ این سرزمین است.سیدعلی مساوات؛ فعال انقلابی و پژوهشگر تاریخ انقلاب اسلامی در همدان در گفتگو با خبرنگار مهر به تشریح ابعاد خیزش انقلابی مردم همدان پرداخته است.

پیشینه مبارزاتی مردم همدان

پژوهشگر حوزه انقلاب اسلامی در همدان با اشاره به مقاومت مقاومت مردم همدان در برابر قدرت‌های استعمارگر و حکومت‌های خودکامه ریشه‌ای دیرینه دارد،افزود: از مخالفت‌های دوران جنگ جهانی اول تا مقابله با سیاست‌های ضددینی مانند کشف حجاب در دهه ۱۳۱۰، روحیه ظلم‌ستیزی و پایبندی به ارزش‌های دینی در این خطه همواره زنده بوده است.

وی افزود: با آغاز نهضت اسلامی به رهبری امام خمینی (ره)، مردم همدان حضوری پرشور و پیشرو داشتند. در جریان ملی شدن صنعت نفت، این مردم همراه با نهضت آیت‌الله کاشانی و دکتر مصدق حرکت کردند و در سال ۱۳۳۲، نماد حکومت پهلوی (مجسمه شاه) را در میدان اصلی شهر پایین کشیدند.

مساوات همچنین، بیا بیان اینکه حوزه علمیه همدان با هدایت علمایی چون آیت‌الله ملاعلی معصومی و آیت‌الله مدنی، در معرفی و تثبیت مرجعیت امام خمینی (ره) نقش مؤثری ایفا کردفادامه داد: این شهر در مخالفت با «انجمن‌های ایالتی و ولایتی» (که قسم به قرآن را حذف می‌کرد) نیز پیشتاز بود و در نهایت این قانون به دلیل اعتراض‌های گسترده ملغی شد.

اوج گیری مبارزات

وی ادامه داد:پس از قیام تاریخی ۱۵ خرداد ۱۳۴۲، مردم همدان به طور منسجم‌تری به صفوف مبارزان پیوستند و با امام خمینی (ره) بیعت کردند. فعالیت‌های انقلابی در طول دهه ۱۳۵۰ با وجود خفقان شدید ادامه یافت و در سال ۱۳۵۷ به اوج خود رسید.

تشکیل مجالس عزاداری برای شهدای قم و تبریز، تبدیل مساجد (به ویژه مسجد جامع) به پایگاه‌های تجمع و روشنگری، و سازماندهی تظاهرات گسترده، از جمله این فعالیت‌ها بود. درگیری در مسجد جامع همدان در اردیبهشت ۱۳۵۷ و دستگیری و مجروح شدن تعداد زیادی از انقلابیون، نشان‌دهنده شدت درگیری‌ها بود.

تشییع تاریخی آیت‌الله معصومی

این پژوهشگر تاریخ انقلاب اسلامی در همدان افزود:رحلت آیت‌الله ملاعلی معصومی در تیرماه ۱۳۵۷، نقطه عطفی در مبارزات همدان ایجاد کرد.تشییع پیکر این عالم مبارز، به تظاهرات عظیم ضدحکومتی تبدیل شد و برای نخستین بار شعارهای صریح «مرگ بر شاه» و «درود بر خمینی» در این شهر به طور گسترده سر داده شد. در جریان این مراسم، نیروهای امنیتی به روی مردم آتش گشودند که منجر به شهادت نخستین شهید انقلاب در همدان، نوجوانی ۱۶ ساله به نام جمشید شرفخانی، شد.

مساوات با تشریح اینکه با آغاز سال تحصیلی ۵۷-۱۳۵۶، دانش‌آموزان و دانشجویان همدان به نیرویی منسجم و پیشرو تبدیل شدند. حادثه حمله مأموران به مدرسه دخترانه پروین اعتصامی در مهرماه، خشم عمومی را برانگیخت و در روز ۳۰ مهر ۱۳۵۷، قیامی گسترده توسط دانش‌آموزان و مردم شکل گرفت.،ادامه داد:در این روز، نیروهای حکومتی با شلیک به سوی تظاهرکنندگان، دو تن از کسبای محله را به شهادت رساندند و شمار زیادی را مجروح یا دستگیر کردند. پس از این رویداد، اعتصابات و تظاهرات در همدان گسترش یافت و فضای شهر کاملاً در اختیار انقلابیون قرار گرفت.

مردم غیور و انقلابی همدان با ایثار و پایداری، مسیر مبارزه را تا پیروزی نهایی در بهمن ۱۳۵۷ ادامه دادند و سهمی جاودان در به ثمر نشستن انقلاب اسلامی ایران داشتند.