مریم واعظی، رئیس بیمارستان الزهرا (س) تبریز و متخصص زنان در گفت‌وگو با ایسنا با تأکید بر اینکه دوران بارداری یکی از ویژه‌ترین و حساس‌ترین دوره‌های زندگی هر زن است، گفت: در حوزه پزشکی و سلامت، ختم بارداری به دو دسته کلی فیزیولوژیک و پاتولوژیک تقسیم می‌شود.

وی افزود: در حالت فیزیولوژیک، خداوند بدن زن را به‌گونه‌ای آفریده که زایمان به‌صورت طبیعی و در راستای عملکرد صحیح بدن انجام شود، اما در برخی موارد پاتولوژیک، شرایطی ایجاد می‌شود که زایمان از مسیر طبیعی ممکن نیست و برای حفظ سلامت مادر یا جنین، ناچار به استفاده از روش‌های مداخله‌ای مانند عمل سزارین هستیم.

وی با اشاره به زایمان طبیعی اظهار کرد: زایمان طبیعی همان روند فیزیولوژیک بدن است. خداوند در زمان زایمان، ترشح اندورفین‌ها را در بدن زن قرار داده که عملکردی شبیه مورفین دارند. درد زایمان یکی از شدیدترین دردهایی است که انسان تجربه می‌کند، اما این درد با فیزیولوژی بدن زن سازگار است.

چه زمانی سزارین به یک اقدام نجات‌بخش تبدیل می‌شود؟

واعظی ادامه داد: در همه موارد امکان زایمان طبیعی وجود ندارد. گاهی جان مادر یا جنین در خطر است و جنین نمی‌تواند از مجرای طبیعی متولد شود. مواردی مانند قرارگیری غیرطبیعی جنین (بریچ یا عرضی)، افت ضربان قلب جنین، مشکلات داخل رحمی، جفت سرراهی، یا بیماری‌های قلبی مادر که باعث کاهش برون‌ده قلبی می‌شود، از جمله شرایطی هستند که زایمان طبیعی را غیرممکن کرده و سزارین به یک اقدام نجات‌بخش تبدیل می‌شود.

رئیس بیمارستان الزهرا (س) تبریز با انتقاد از افزایش سزارین‌های انتخابی گفت: امروزه سزارین به‌اشتباه به‌عنوان روشی راحت و بدون خطر در جامعه جا افتاده، در حالی که این عمل فقط در موارد محدود قابل توجیه است و ما همواره خطرات آن را در برابر منافعش می‌سنجیم. سزارین خودخواسته یک باور غلط در جامعه ماست و برخی تصور می‌کنند اگر سزارین انجام ندهند از قافله جامعه عقب مانده‌اند.

این متخصص زنان و زایمان با مقایسه آمار جهانی تصریح کرد: در کشورهای اروپایی و آمریکایی، میزان سزارین به درخواست شخصی کمتر از پنج درصد است، در حالی که این آمار در ایران به بیش از ۸۰ درصد می‌رسد که نشان‌دهنده نیاز جدی به کار فرهنگی در جامعه است.

پیامدهای سزارین برای بارداری‌های آینده

واعظی با تأکید بر اینکه سزارین یک جراحی بزرگ محسوب می‌شود، خاطرنشان کرد: در این عمل چندین لایه شکم تا رسیدن به رحم برش داده می‌شود و عوارض متعددی به دنبال دارد، از جمله چسبندگی‌های داخل شکم و لگن، محدود شدن تعداد بارداری‌های آینده، افزایش خطر پارگی رحم در بارداری‌های بعدی و افزایش احتمال جفت سرراهی و جفت‌های چسبنده که حتی می‌تواند جان مادر را به خطر انداخته و منجر به از دست رفتن رحم شود.

وی افزود: میزان خونریزی در سزارین به‌مراتب بیشتر از زایمان طبیعی است و عفونت محل برش، به‌ویژه در افراد چاق، دیابتی یا سزارین‌های اورژانسی، شایع‌تر بوده و احتمال باز شدن جدار شکم وجود دارد. همچنین در سال‌های بعد، چسبندگی‌های ناشی از جراحی می‌تواند مشکلات جدی در اعمال جراحی دیگر مانند کیست تخمدان یا میوم رحم ایجاد کند.

رئیس بیمارستان الزهرا (س) تبریز به مزایای زایمان طبیعی برای نوزاد اشاره کرد و گفت: عبور جنین از کانال زایمانی باعث خروج مایعات از ریه‌های نوزاد شده و تنفس بهتری را برای او فراهم می‌کند، در حالی که نوزادان متولد شده با سزارین بیشتر دچار مشکلات تنفسی می‌شوند.

واعظی ادامه داد: برخلاف باورهای غلط رایج، زایمان طبیعی نشانه فرهنگ پایین نیست و سزارین نشانه باکلاس بودن محسوب نمی‌شود. تصور اینکه زایمان طبیعی باعث اختلال در روابط زناشویی می‌شود، کاملاً نادرست است. در دوران بارداری بافت‌ها به‌طور طبیعی شل می‌شوند و پس از زایمان، با بازگشت هورمون‌ها به حالت طبیعی، بدن به وضعیت قبل بازمی‌گردد.

وی با اشاره به زایمان طبیعی بدون درد گفت: امروزه روش‌هایی برای کاهش درد زایمان طبیعی وجود دارد که اگرچه درد را به صفر نمی‌رساند، اما آن را بسیار قابل تحمل می‌کند و در عین حال، مادر سریع‌تر به وضعیت طبیعی بازمی‌گردد و فرصت ارتباط باکیفیت‌تری با نوزاد خود خواهد داشت، فرصتی که در سزارین تا حدی از دست می‌رود.

رئیس بیمارستان الزهرا (س) تبریز درباره زایمان طبیعی پس از سزارین اظهار کرد: این نوع زایمان در مراکز مجهز و با دسترسی ۲۴ ساعته به اتاق عمل امکان‌پذیر است، اما خطر پارگی رحم وجود دارد. آمار پارگی رحم حدود هفت در هزار است و اگر فرد بیش از دو بار سزارین شده باشد، خطرات افزایش یافته و تلاش برای زایمان طبیعی ارزش خود را از دست می‌دهد.

واعظی تأکید کرد: ایران و چین جزو کشورهایی هستند که بالاترین نرخ سزارین را دارند و یکی از دلایل محدود شدن تعداد فرزندان در خانواده‌ها همین عمل‌های سزارین است. تفکر «دو فرزند کافی است» در گذشته و ترجیح انجام هر دو زایمان به‌صورت سزارین، کشور را به سمت بحران جمعیت سوق داده است.

وی خاطرنشان کرد: افزایش آگاهی عمومی، ارائه آموزش‌های مرتبط با بارداری و خطرات سزارین از سنین پایین، حتی در مدارس، و همچنین آموزش همزمان زوجین می‌تواند به تغییر نگرش جامعه کمک کند. این تغییر فرهنگی زمان‌بر است، اما تنها راه کاهش آمار سزارین‌های غیرضروری محسوب می‌شود.

انتهای پیام