به گزارش خبرنگار مهر، احسان چیت‌ساز، معاون سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی توسعه فاوا و اقتصاد دیجیتال، در مراسم رونمایی از ششمین گزارش سالانه زیست‌بوم شرکت‌های دانش‌بنیان با بیان هشدار نسبت به کاهش شدید تقاضا در این حوزه، گفت: «اقتصاد دیجیتال که زیرساخت حیاتی اقتصاد دانش‌بنیان است، در شرایط نگران‌کننده‌ای قرار گرفته و این یک سیگنال خطرناک برای سیاست‌گذاران محسوب می‌شود».

وی با اعلام آمارهای نگران‌کننده افزود: امسال شاهد کاهش ۲۱ درصدی تقاضا در کل زیست‌بوم فناوری و نوآوری کشور هستیم. این کاهش هم در درخواست‌های ورودی به صندوق نوآوری و شکوفایی و هم در شرکت‌های در حال رشد (Scale-up) مشهود است.

چیت‌ساز علت اصلی این بی‌رغبتی را جذابیت کاذب بازارهای موازی دانست و توضیح داد: وقتی نرخ بازده پول در بازارهای مالی (تأمین مالی جمعی) به ۶۵ تا ۶۶ درصد می‌رسد، طبیعی است که تسهیلات حمایتی دولتی حتی با نرخ ترجیحی ۲۳ درصد (مصوب شورای پول و اعتبار) نیز خریدار نداشته باشد.

وی با اشاره به پیامدهای این روند هشدار داد: وقتی با وجود وام‌های ارزان‌قیمت، تقاضا برای دریافت اعتبار کاهش می‌یابد، یعنی فعالان اقتصادی سیگنال گرفته‌اند که این حوزه دیگر جذابیت و بازدهی لازم را برای ساختن آینده ندارد.

کاهش سهم اقتصاد دیجیتال از GDP

معاون سیاست‌گذاری فاوا با اشاره به آمارهای اقتصادی گفت: اقتصاد دیجیتال که زمانی حدود ۴.۷۲ درصد از تولید ناخالص ملی (GDP) را در اختیار داشت، اکنون به حدود ۴ درصد کاهش یافته است. همچنین سهم شرکت‌های اقتصاد دیجیتال در زیست‌بوم دانش‌بنیان که در سال‌های آغازین حدود ۲۷ درصد بود، امروز به نزدیک ۲۱ درصد رسیده است.

چیت‌ساز در بخش دیگری از سخنان خود، اقتصاد دیجیتال را «زیرساخت نامرئی و حیاتی» اقتصاد دانش‌بنیان توصیف کرد و گفت: این حوزه با اتکا به کلان‌داده‌ها، پلتفرم‌ها، هوش مصنوعی و رایانش ابری، نه تنها توسعه‌دهنده دانش است، بلکه جریان دانش را تسهیل می‌کند و با کاهش شدید هزینه‌های تبدیل و کوتاه کردن مسیر "ایده تا بازار"، بهره‌وری را نسبت به اقتصاد سنتی و صنعتی به شدت افزایش می‌دهد.

وی دلیل کاهش سهم اقتصاد دیجیتال را نرخ بالای خروج (Exit) در برابر نرخ ورود دانست و گفت: طبیعی است حوزه‌هایی که نرخ ورود بالایی دارند، نرخ خروج بالایی را هم تجربه کنند، اما کاهش سهم کلی نشان‌دهنده کوچک شدن نسبی این بخش است. امیدواریم با تغییر رویکردها در نظام حکمرانی و مدل‌های جدید مشارکت و سرمایه‌گذاری در صندوق نوآوری و شکوفایی، انگیزه به زیست‌بوم بازگردد.

معاون سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی توسعه فاوا و اقتصاد دیجیتال، بر ضرورت تغییر شیوه حکمرانی از تصمیم‌گیری‌های مبتنی بر «حدس و گمان» به سوی «سیاست‌گذاری بر مبنای داده» تأکید و از شکل‌گیری ائتلافی جدید برای احیای بازار فناوری‌های پیشرفته خبر داد.

ائتلاف برای جبران عقب‌ماندگی در هوش مصنوعی

چیت‌ساز با بیان اینکه کشور در حوزه فناوری‌های پیشرو مانند هوش مصنوعی با «عقب‌ماندگی جدی» مواجه است، گفت: برای رفع این چالش، همکاری مشترکی بین وزارت ارتباطات، صندوق نوآوری و شکوفایی و معاونت علمی و فناوری در حال طراحی است. هدف اصلی این ائتلاف، «بازگرداندن جذابیت به بازار» است.

وی افزود: در تلاشیم با خلق نرخ‌های بازده داخلی جذاب، بار دیگر سیگنال مثبتی هم به سرمایه‌گذاران و هم به فعالان نوآوری بدهیم تا به این حوزه بازگردند.

پایان سیاست‌گذاری بر اساس حدس؛ آغاز عصر داده

معاون وزیر ارتباطات، گزارش‌های دقیق آماری را پایه اصلاح نظام حکمرانی دانست و اظهار داشت: این گزارش‌ها ثابت می‌کنند که در فضای سیاست‌گذاری می‌توان بر اساس داده‌های واقعی صحبت کرد. برای هر سیاست‌گذار ارزشمند است که ابتدا بر اساس داده‌های بخش خود، "سیاست‌سنجی" کند و سپس به "اصلاح سیاست‌ها" اقدام نماید.

وی بر لزوم تحول در روش‌های مدیریتی تأکید کرد: باید حکمرانی کشور را از حالت «شهودی» و مبتنی بر حس، به سمت «داده‌بنیاد» سوق دهیم.

شناسایی خطاهای سیاستی با تطبیق داده‌ها

چیت‌ساز به یک اقدام عملی در این راستا اشاره کرد: همکاری تازه‌ای را با مرکز آمار ایران آغاز کرده‌ایم تا به شکل مستمر، اثربخشی مداخلات دولت را رصد کنیم. ما داده‌های رسمی را با گزارش‌های بخش خصوصی مقایسه و اعتبارسنجی می‌کنیم تا از این طریق، «نقص‌ها و خطاهای سیاست‌گذاری» خود را شناسایی و چارچوبی برای آینده‌ای بهتر بسازیم.