امید چوپانکاره، کارشناس مدیریت شهری در گفتگو با خبرنگار خبرگزاری مهر درباره دو مطالبه اصلی تهرانی‌ها در حوزه شهری شامل مساله آلودگی هوا و کمبود حمل و نقل عمومی به نظر شما راهکارهای برون رفت از این موضوعات اظهارداشت: واقعیت این است که بخش عمده آلودگی هوای تهران منشاء متحرک دارد؛ یعنی خودروها و موتورسیکلت‌ها. مدیریت شهری جدید باید، اولویت مطلق بودجه‌ای را به توسعه حمل‌ونقل عمومی پاک بدهد.

چوپانکاره اظهار کرد: هر چند در سال های اخیر اقداماتی صورت گرفته اما تهران با کمبود مزمن اتوبوس و واگن مترو روبه‌روست. مدیریت شهری آینده بایدتکمیل خطوط نیمه‌تمام مترو را بر هر پروژه جدیدی مقدم بداند و از ظرفیت دولت و قوانین بالادستی برای جذب منابع پایدار استفاده کند، نه اینکه همه‌چیز را به افزایش عوارض از مردم بسپارد و به عدالت حمل‌ونقلی توجه کند؛ یعنی جنوب و حاشیه شهر همان‌قدر سهم داشته باشند که مناطق برخوردار.

این کارشناس در پاسخ به اینکه به نظر شما مدیریت شهری برای توسعه نوسازی بافت فرسوده و رونق ساخت و ساخت چه اقدامی باید انجام دهد؟ بافت فرسوده یکی از مهم‌ترین چالش‌های تهران است؛ هم از نظر ایمنی و تاب‌آوری شهری و هم از نظر کیفیت زندگی مردم.

اعتمادسازی؛ شرط اول نوسازی

عضو شورای مرکزی جبهه شریان گفت: هیچ نوسازی‌ای بدون همراهی ساکنان موفق نمی‌شود. مدیریت شهری باید فرآیند نوسازی را شفاف، قابل پیش‌بینی و زمان‌دار کند.مردم مطمئن باشند که با ورود به نوسازی، سرگردان اداری و مالی نمی‌شوند.

تسهیل واقعی، نه شعاری

این کارشناس مطرح کرد: امروز ساخت‌وساز در بافت فرسوده پرهزینه و پرریسک است. اقداماتی که باید انجام شود عبارت است از، کاهش بروکراسی و زمان صدور پروانه به‌صورت واقعی و یکپارچه،اعمال تخفیف‌های هدفمند عوارض برای ساکنان واقعی همچنین ایجاد پنجره واحد نوسازی تا مردم بین شهرداری، بانک و دستگاه‌ها پاس‌کاری نشوند.

تأمین مالی پایدار و مردمی

وی افزود: بسیاری از مالکان توان مالی نوسازی ندارند. مدیریت شهری جدید باید از ظرفیت تسهیلات کم‌بهره و تضمین‌شده استفاده کند و مشارکت بخش خصوصی و سازندگان محلی را قانونمند و شفاف کند.اجازه ندهد نوسازی به بهانه‌ای برای اخراج ساکنان قدیمی و تغییر هویت محله‌ها تبدیل شود.

نوسازی محله‌محور، نه برج‌محور

چوپانکاره اظهار کرد: نوسازی فقط ساخت ساختمان نیست. باید همزمان با ساخت مسکن، زیرساخت‌های محله‌ای مثل مدرسه، فضای سبز، پارکینگ و حمل‌ونقل دیده شود همچنین الگوی نوسازی متناسب با فرهنگ و بافت اجتماعی محله باشد، نه نسخه‌های یکسان.

وی دربار اینکه سرانه فضای سبز علیرغم اقدامات صورت گرفته در تهران با کمبود مواجه است این موضوع را چگونه می توان توسعه داد؟ افزود: کمبود سرانه فضای سبز در تهران فقط یک مسئله کالبدی نیست؛ مستقیماً به بحران آب و نحوه مدیریت منابع آبی شهر گره خورده است. اگر مسئله آب حل نشود، توسعه پایدار فضای سبز عملاً ممکن نیست.

تغییر رویکرد؛ فضای سبز پایدار، نه پرمصرف

چوپانکاره گفت: ما دیگر نمی‌توانیم با الگوی پرآب‌بر گذشته فضای سبز توسعه دهیم. مدیریت شهری جدید باید توسعه فضای سبز را بر پایه الگوی کم‌آب‌بر و بومی طراحی کند و نگهداشت فضای سبز را هر چه بیشتر به سمت مدیریت هوشمند مصرف آب ببرد.

استفاده حداکثری از پساب تصفیه‌شده

این کارشناس ادامه داد: یکی از ظرفیت‌های مغفول در تهران، پساب‌های شهری است. اقداماتی که باید جدی گرفته شود که عبارت است از استفاده از پساب تصفیه‌شده برای آبیاری فضای سبز به‌عنوان یک الزام، نه انتخاب،توسعه و تکمیل شبکه انتقال پساب برای بوستان‌ها و کمربند سبز شهرو شفاف‌سازی قراردادهای مرتبط با پساب تا مشخص شود این منابع دقیقاً کجا و چگونه مصرف می‌شوند.

حفاظت از آب‌های زیرزمینی؛ خط قرمز مدیریت شهری

وی مطرح کرد: برداشت بی‌رویه از چاه‌ها نه‌تنها فضای سبز را پایدار نمی‌کند، بلکه به فرونشست زمین و بحران‌های جبران‌ناپذیر منجر می‌شود. بنابراین استفاده از آب‌های زیرزمینی برای آبیاری فضای سبز باید به حداقل ممکن برسد،چاه‌های غیرمجاز یا پرمصرف باید ساماندهی و کنترل شوند.

توسعه فضای سبز هوشمند و محله‌محور

وی مطرح کرد: در کنار منابع آبی پایدار فضاهای رهاشده شهری به بوستان‌های محلی کم‌مصرف تبدیل شوند، بام سبز و دیوار سبز با مشوق‌های واقعی و قابل اجرا توسعه پیدا کند و مناطق کم‌برخوردار در اولویت توسعه فضای سبز قرار گیرند تا عدالت فضایی محقق شود.

چوپانکاره درباره اینکه برای دفع پسماند در پایتخت با توجه به اینکه روزانه هزاران تن زباله در پایتخت ایجاد می شود چه راهکارهایی باید مورد توجه باشد و چرا تاکنون قراردادهای مربوط به تهیه دستگاه های زباله سوز به نتیجه قطعی نرسیده است؟ گفت: مدیریت پسماند در تهران یکی از جدی‌ترین چالش‌های شهری است؛ شهری که روزانه هزاران تن زباله تولید می‌کند، نمی‌تواند با روش‌های سنتی و دفن‌محور اداره شود. راه‌حل این مسئله یک زنجیره کامل از تصمیم درست، فناوری مناسب و نظارت شفاف است.

اولویت اصلی؛ کاهش تولید و تفکیک از مبدأ

وی افزود: هیچ فناوری‌ای بدون اصلاح الگوی تولید زباله موفق نمی‌شود. مدیریت شهری باید تفکیک از مبدأ را از حالت توصیه‌ای خارج و به یک سیاست جدی، مرحله‌بندی‌شده و مشوق‌محور تبدیل کند، از ظرفیت محله‌ها، مدارس و مساجد برای فرهنگ‌سازی پایدار استفاده کند.تفکیک از مبدأ را از حالت توصیه‌ای خارج و به یک سیاست جدی، مرحله‌بندی‌شده و مشوق‌محور تبدیل کند و از ظرفیت محله‌ها، مدارس و مساجد برای فرهنگ‌سازی پایدار استفاده کند همچنین نقش پیمانکاران و سازوکارهای جمع‌آوری را شفاف و پاسخگو کند.

توسعه بازیافت و پردازش داخلی

این کارشناس مطرح کرد: بخش قابل‌توجهی از زباله تهران قابلیت بازیافت دارد. بنابراین باید زیرساخت‌های بازیافت واقعی و صنعتی توسعه پیدا کند، تا هم کرامت انسانی حفظ شود و هم بهره‌وری افزایش یابد و مدیریت پسماند از یک هزینه صرف، به فرصت اقتصادی سالم تبدیل شود.

زباله‌سوز؛ ابزار مکمل، نه راه‌حل مطلق

وی مطرح کرد: دستگاه‌های زباله‌سوز می‌توانند بخشی از راه‌حل باشند، اما هزینه سرمایه‌گذاری و نگهداشت آن‌ها بسیار بالاست، اگر تفکیک و کاهش زباله انجام نشود، زباله‌سوز به ابزار پرهزینه و آلاینده تبدیل می‌شود و بدون تضمین استانداردهای زیست‌محیطی، این فناوری می‌تواند خود به منبع آلودگی هوا بدل شود.

چوپانکاره درباره اینکه چرا قراردادهای زباله‌سوز به نتیجه نرسیده است؟ اظهار کرد: به‌نظر من چند دلیل اصلی وجود دارد که شامل ابهام در مدل مالی و توجیه اقتصادی پروژه‌ها، نگرانی‌های زیست‌محیطی و فنی درباره استاندارد خروجی آلاینده‌ها است.