خبرگزاری مهر، گروه استانها-فاطمه کریمی: سد چمشیر به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین پروژه‌های زیرساختی حوزه آب و انرژی در جنوب غرب کشور، نقش کلیدی در تحقق اهداف توسعه پایدار، تأمین امنیت آبی، رونق کشاورزی و تولید برق پاک ایفا می‌کند، پروژه‌ای چندمنظوره که امروز به شریان حیاتی توسعه شهرستان گچساران و مناطق پایین‌دست رودخانه زهره تبدیل شده است.

سد چمشیر که در۲۵ کیلومتری شهرستان گچساران و بر روی رودخانه زهره احداث شده، با هدف مدیریت جامع منابع آب، کنترل سیلاب‌ها، تأمین آب پایدار کشاورزی و تولید انرژی برق‌آبی به بهره‌برداری رسیده و توانسته است بخشی از چالش‌های دیرینه کم‌آبی و ناپایداری منابع را در این منطقه راهبردی کشور برطرف کند.

شاهکار مهندسی در جنوب کشور

سد چمشیر از نوع بتنی غلتکی بوده و با ارتفاع ۱۵۵ متر، در زمره بزرگ‌ترین سدهای بتنی جنوب کشور قرار دارد.

این سازه عظیم با ظرفیت بالای ذخیره‌سازی، امکان تنظیم جریان رودخانه زهره را فراهم کرده، رودخانه‌ای که پیش از این، نوسانات شدید آن موجب بروز سیلاب‌های مخرب در فصول پربارش و تنش آبی در فصول گرم می‌شد.

تأمین آب پایدار برای ۲۳ هزار هکتار اراضی کشاورزی گچساران

در این رابطه مدیر اداره آب گچساران در گفت‌وگو با خبرنگار مهر، سد چمشیر را یکی از مهم‌ترین طرح‌های زیرساختی حوزه آب در منطقه دانست و گفت: این سد در سال ۱۳۹۵ بر روی رودخانه زهره احداث و وارد مدار بهره‌برداری شد.

سید معصوم افضلی با اشاره به مشخصات فنی سد افزود: سد چمشیر با ارتفاع ۱۵۵ متر، حجم مخزن ۱.۸ میلیارد مترمکعب در تراز نرمال و حجم آب قابل تنظیم ۱.۲ میلیارد مترمکعب طراحی شده و حجم کل آن به بیش از ۲.۳ میلیارد مترمکعب می‌رسد.

وی ادامه داد: ورودی متوسط آب به سد ۶.۵ مترمکعب در ثانیه و دبی خروجی آن ۴۵ مترمکعب در ثانیه است که با هدف ذخیره‌سازی، بهبود کیفیت آب، کنترل سیلاب‌ها و رونق کشاورزی در پایین‌دست مورد بهره‌برداری قرار می‌گیرد.

مدیر اداره آب گچساران تصریح کرد: سد چمشیر توانایی تأمین آب کشاورزی حدود ۲۳ هزار هکتار از اراضی این شهرستان را از دشت گازال به‌صورت نوار سبز تا دشت گز دارد و نقش تعیین‌کننده‌ای در افزایش امنیت غذایی و اشتغال پایدار منطقه ایفا می‌کند.

نقش فرامنطقه‌ای سد؛ از بوشهر تا خوزستان

وی با بیان اینکه کارکردهای سد چمشیر محدود به این شهرستان نیست، گفت: این سد علاوه بر گچساران، حدود ۴۰ هزار هکتار از اراضی کشاورزی استان بوشهر را نیز تحت پوشش قرار می‌دهد و با کاهش شوری آب سد آسک شهرستان هندیجان، امکان بهره‌برداری بهتر از اراضی کشاورزی پایین‌دست را فراهم می‌کند.

افضلی تأمین آب شرب، صنعت، نفت و گاز، پتروشیمی و منطقه ویژه اقتصادی، همچنین ایجاد ظرفیت‌های گردشگری، تفریحی، ورزشی و پرورش ماهی را از دیگر اهداف مهم احداث این سد عنوان کرد.

تولید برق پاک با ظرفیت ۵۲۰ گیگاوات ساعت در سال

وی در ادامه به نقش سد چمشیر در حوزه انرژی اشاره کرد و گفت: نیروگاه برق‌آبی سد چمشیر با ظرفیت کل ۱۷۵ مگاوات، شامل سه واحد ۵۵ مگاواتی با توربین فرانسیس عمودی و دو واحد ۵ مگاواتی زیست‌محیطی با توربین فرانسیس افقی است.

مدیر اداره آب گچساران افزود: این نیروگاه توانایی تولید سالانه حدود ۵۲۰ گیگاوات ساعت انرژی برق‌آبی را دارد که علاوه بر پایداری شبکه برق، نقش مؤثری در کاهش وابستگی به سوخت‌های فسیلی و کاهش آلاینده‌های زیست‌محیطی خواهد داشت.

کنترل سیلاب و حفاظت از منابع طبیعی

وی کنترل سیلاب‌های فصلی، جلوگیری از خسارات ناشی از طغیان رودخانه زهره و استفاده بهینه از منابع آب را از مهم‌ترین اهداف این سد برشمرد و تأکید کرد: سد چمشیر نقش اساسی در کاهش فرسایش خاک و مدیریت پایدار منابع آب منطقه دارد.

رئیس جهاد کشاورزی شهرستان گچساران نیز در گفت‌وگو با خبرنگار مهر، سد چمشیر را یکی از بزرگ‌ترین پروژه‌های زیرساختی آب کشور دانست و گفت: این سد علاوه بر مهار سیلاب‌ها، با هدف تأمین آب پایدار کشاورزی و افزایش ظرفیت تولید برق، نقش حیاتی در امنیت آبی و انرژی جنوب غرب ایران ایفا می‌کند.

لیلا عطازاده افزود: ظرفیت‌های چندمنظوره سد چمشیر، نویدبخش جهشی بزرگ در اقتصاد منطقه‌ای و مقابله با چالش‌های فزاینده کم‌آبی است.

وی با اشاره به طرح آبرسانی از سد چمشیر تصریح کرد: مطالعات فاز اول طرح انتقال آب به دشت‌ها و روستاهای گچساران توسط شرکت توسعه منابع آب و نیروی ایران در حال اجرا است و در فاز نخست، ۱۴ روستای این شهرستان تحت پوشش قرار خواهند گرفت.

الگوی توسعه پایدار در آب و انرژی سد چمشیر امروز فراتر از یک پروژه عمرانی، به نماد مدیریت تلفیقی منابع آب، تولید انرژی پاک و توسعه پایدار در جنوب کشور تبدیل شده است؛ پروژه‌ای که با بهره‌برداری کامل و مدیریت اصولی، می‌تواند آینده‌ای روشن برای کشاورزی، صنعت و معیشت مردم گچساران و مناطق پایین‌دست رقم بزند.