امیررضا خرمدل به مناسبت فرا رسیدن سالروز ولادت حضرت علی‌اکبر(ع) و روز جوان در گفت‌وگو با ایسنا، گفت: روز جوان صرفاً یک مناسبت تقویمی نیست. ولادت حضرت علی‌اکبر (ع) نماد جوانی آگاه، مسئولیت‌پذیر و کنشگر است؛ جوانی که فقط مطالبه‌گر نبود، بلکه در عمل در حساس‌ترین مقطع تاریخ نقش ایفا کرد.

وی افزود: امروز هم جامعه ما بیش از هر چیز به جوانانی نیاز دارد که علاوه بر انرژی و انگیزه، فهم اجتماعی و مسئولیت‌پذیری داشته باشند. این دقیقاً همان جایی است که مؤسسات مردم‌نهاد جوانان می‌توانند نقش مؤثر و واقعی ایفا کنند.

نقش سمن‌های جوانان در شرایط فعلی کشور

خرمدل با اشاره به نقش سمن‌های جوانان در شرایط فعلی کشور اظهار کرد: اگر صادقانه صحبت کنیم، سمن‌های جوانان یکی از کم‌هزینه‌ترین و در عین حال پربازده‌ترین ظرفیت‌های اجتماعی کشور هستند؛ اما متأسفانه هنوز به این ظرفیت، اعتماد عملی نشده است. بسیاری از مسائل اجتماعی، فرهنگی و حتی آسیب‌های روانی جوانان، قبل از آن‌که به بحران تبدیل شوند، می‌توانند توسط سمن‌ها شناسایی و مدیریت شوند؛ به شرط آن‌که نگاه حاکمیتی به سمن‌ها از «تشریفات اداری» به «شریک اجتماعی» تغییر کند.

این فعال ادوار دانشجویی برخی از مهم‌ترین دغدغه‌ها و مشکلات مؤسسات مردم‌نهاد جوانان در ایران را برشمرد و افزود: مشکلات سمن‌ها سال‌هاست شناخته‌شده اما کمتر حل شده. مهم‌ترین آن‌ها عبارت‌اند از نبود حمایت مالی پایدار، بروکراسی فرساینده اداری، نگاه امنیتی یا بی‌اعتماد به فعالیت‌های مردمی و استفاده ابزاری از سمن‌ها صرفاً در مناسبت‌ها.

وی بیان کرد: بسیاری از سمن‌ها با انگیزه جوانان داوطلب سرپا هستند، نه با حمایت ساختاری. این مدل ادامه‌دار نیست و باعث فرسودگی نیروهای فعال می‌شود.

خرمدل در پاسخ به اینکه این چالش‌ها در استان فارس چه ابعادی دارد، گفت: استان فارس با وجود ظرفیت بالای نیروی انسانی جوان، دانشگاه‌ها و تنوع فرهنگی، می‌توانست یکی از قطب‌های فعالیت مؤسسات مردم‌نهاد باشد. اما در عمل، بسیاری از سمن‌ها با مشکلاتی مثل نبود فضای فعالیت، محدودیت منابع، و عدم ارتباط مؤثر با دستگاه‌های اجرایی روبه‌رو هستند. گاهی احساس می‌شود سمن‌ها دیده می‌شوند، اما شنیده نمی‌شوند. این فاصله به ویژه در شهرستانها باید جدی گرفته شود.

انتظار سمن‌های مردم‌نهاد جوان

این دبیر یکی از سمن‌های مردم‌نهاد ورزش و جوانان فارس به تبیین برخی از انتظارات خود از وزارت متبوع و سایر نهادهای مرتبط پرداخت و گفت: انتظار ما امتیاز ویژه یا رانت نیست. انتظار، شفافیت، اعتماد و ثبات در سیاست‌گذاری است. سمن‌ها نیاز دارند بدانند اگر برنامه‌ریزی می‌کنند، حمایت‌ها مقطعی و سلیقه‌ای نخواهد بود. همچنین واگذاری واقعی برخی امور فرهنگی و اجتماعی به سمن‌ها می‌تواند هم بار دولت را کم کند و هم مشارکت اجتماعی جوانان را افزایش دهد.

سمن‌ها هنوز یکی از شریف‌ترین فضاها برای اثرگذاری هستند

وی خطاب به جوانان فعال در سمن‌ها و کسانی که قصد ورود به این حوزه را دارند نیز گفت: فعالیت اجتماعی مسیر ساده‌ای نیست و نباید با توهم دیده‌شدن یا نتیجه فوری وارد آن شد. اما اگر جوانان باور داشته باشند که تغییر اجتماعی از مسیر کار جمعی و تدریجی می‌گذرد، سمن‌ها هنوز یکی از شریف‌ترین فضاها برای اثرگذاری هستند. ناامید نشدن سخت است، اما ضروری است.

خرمدل با اشاره به نقش خانه‌های جوان در ساماندهی و استقرار سمن‌ها، به‌ویژه در شهری مثل شیراز اظهار کرد: فلسفه وجودی خانه جوان این است که پایگاه واقعی فعالیت‌های جوانان و سمن‌ها باشد؛ جایی برای استقرار دفاتر، شبکه‌سازی، آموزش و هم‌افزایی. در شهری مثل شیراز که تعداد سمن‌ها بالاست، خانه جوان می‌تواند به یک هاب اجتماعی تبدیل شود.

وی یادآور شد: خانه جوان شیراز نخستین خانه جوان کشور است که در سال ۱۳۹۴ در شیراز افتتاح شد و متاسفانه در ناآرامی های سال ۱۳۹۸ دچار آتش سوزی و آسیب های جدی شد و اکنون بعد از ۱۰سال فعالیت با وجود بازسازی و اتفاقات مثبت در حوزه های فعالیت همچنان نیازمند نگاه ویژه برای تبدیل شدن به قطب فرهنگی اجتماعی جوانان شیرازی ست.

دبیر سابق سازمان دانشجویان جهاددانشگاهی فارس همچنین به نقش دانشگاه‌ها در هدایت جوانان به سمت فعالیت‌های داوطلبانه و سمن‌ها اشاره کرد و گفت: دانشگاه‌ها یکی از بزرگ‌ترین فرصت‌های از دست‌رفته در این حوزه هستند. ما هزاران دانشجوی مستعد، دغدغه‌مند و پرانرژی داریم که مسیر ارتباط آن‌ها با سمن‌ها تعریف نشده است. اگر دانشگاه‌ها فعالیت اجتماعی را به‌عنوان بخشی از تربیت دانشجو جدی بگیرند، سمن‌ها با بحران نیروی انسانی مواجه نخواهند شد.

وی تأکید کرد: ارتباط ساختاری بین دانشگاه و سمن، نه صرفاً در قالب همایش، بلکه در قالب پروژه‌های مشترک، می‌تواند هم کیفیت فعالیت‌های اجتماعی را بالا ببرد و هم از سرخوردگی جوانان جلوگیری کند.

چگونه خروجی سمن‌ها اثربخش‌تر شود

خرمدل با اشاره به نقش اداره‌کل ورزش و جوانان استان فارس در حمایت و پیشبرد فعالیت سمن‌ها بیان کرد: اداره ورزش و جوانان می‌تواند نقش تسهیل‌گر واقعی داشته باشد؛ یعنی کاهش بروکراسی، ایجاد دسترسی برابر و حمایت هدفمند از برنامه‌های مؤثر. واقعیت این است که بسیاری از سمن‌ها بیشتر وقت خود را صرف مسائل اداری می‌کنند تا فعالیت اجتماعی. اگر نگاه حمایتی به جای نگاه کنترلی تقویت شود، خروجی سمن‌ها به‌مراتب اثربخش‌تر خواهد بود.

این فعال ادوار دانشجویی تأکید کرد: استان فارس ظرفیت این را دارد که الگوی موفق تعامل دولت و سمن‌ها باشد،البته با حمایت های بیشتر از سمن ها که انشاالله اتفاق می افتد.

وی در پاسخ به اینکه همواره این انتقاد مطرح است که تمرکز وزارت ورزش و جوانان بیشتر بر ورزش است تا حوزه جوانان. نظر شما چیست؟ گفت: این انتقاد بی‌راه نیست. ورزش حوزه مهمی است، اما جوانان فقط ورزشکار نیستند. مسائل اشتغال، هویت، مشارکت اجتماعی، سلامت روان و سرمایه اجتماعی، همگی نیازمند سیاست‌گذاری و بودجه مشخص هستند. اگر تعادل واقعی بین «ورزش» و «جوانان» برقرار نشود، بخش جوانان به حاشیه می‌رود. وزارت ورزش و جوانان باید نشان دهد که حوزه جوانان صرفاً یک عنوان در نام وزارتخانه نیست، بلکه یک اولویت واقعی است.

خرمدل همچنین در پاسخ به این پرسش که اگر بخواهید یک راهکار عملی برای بهبود وضعیت سمن‌ها پیشنهاد دهید، آن چیست؟ گفت: اول، واگذاری واقعی بخشی از برنامه‌های جوانان به سمن‌ها. دوم، حمایت پایدار به‌جای حمایت مقطعی. سوم، ایجاد شبکه ارتباطی مؤثر بین سمن‌ها، دانشگاه‌ها و دستگاه‌های اجرایی. بدون این سه مورد، هر برنامه‌ای در حد حرف باقی می‌ماند.

انتهای پیام