زمانی که عقربه‌های آمار از صادرات ۸.۳۲ میلیون دستگاهی چین خبر دادند، جهان متوجه شد که با یک رشد ۳۰ درصدی ساده روبه‌رو نیست؛ بلکه شاهد یک جابه‌جایی تمدنی در زیرساخت‌های حمل‌ونقل جهانی است. چین در سال ۲۰۲۵ موفق شد از سایه یک «تولیدکننده کپی‌کار» خارج شده و به مقام «دیکته‌کننده قیمت و تکنولوژی» برسد.

کاهش سهم خودروهای بنزینی به ۴۳ درصد و جهش خیره‌کننده ۷۰ درصدی در صادرات خودروهای انرژی نو (NEV)، پیامی صریح به پایتخت‌های صنعتی جهان داشت: عصر موتورهای احتراق‌داخلی با سرعتی بیش از پیش‌بینی‌ها در حال غروب است. اما آن‌چه این گزارش را از مستندات سال‌های قبل متمایز می‌کند، هوشمندی ژئوپلیتیک پکن در دور زدن دیوارهای تعرفه‌ای است.

صعود مکزیک به‌رتبه نخست صادرات و نفوذ عمیق به قلب خلیج‌فارس از طریق امارات، نشان می‌دهد که خودروسازان چینی حالا بازیگران ماهری در شطرنج تجارت بین‌الملل هستند.

آن‌ها آموخته‌اند که چگونه از بن‌بست‌های تجاری غرب، پل‌هایی به سمت بازارهای نوظهور بسازند. در این میان، افت میانگین قیمت صادراتی به ۱۶ هزار دلار، تیر خلاصی بر پیکره رقبای اقتصادی اروپایی و ژاپنی بود؛ قیمتی که نشان‌دهنده استقلال زنجیره‌تامین چین از برندهایی نظیر تسلا و تکیه بر توان داخلی برای تسخیر بازارهای طبقه متوسط جهانی است.

اژدهای چینی در میانه یک «انقلاب سرد»

صنعت خودرو چین در سال ۲۰۲۵ میلادی با ثبت رکوردی تازه، درمجموع ۸.۳۲ میلیون‌دستگاه خودرو را به بازارهای جهانی صادر کرد که این رقم نشان‌دهنده رشد ۳۰ درصدی نسبت به‌سال پیش از آن است.

براساس داده‌های منتشرشده از سوی انجمن خودروهای سواری چین (CPCA)، سهم خودروهای انرژی نو در این میان بسیار چشمگیر بوده است؛ به‌طوری که ۳.۴۳ میلیون‌دستگاه از کل صادرات به این کلاس از خودروها اختصاص یافت. این بخش از بازار با تجربه رشد سالانه ۷۰ درصدی، جهش بسیار بلندتری را نسبت به‌رشد ۱۶ درصدی سال ۲۰۲۴ تجربه کرد و توانست وزن استراتژیک خود را در سبد صادراتی چین به‌رخ بکشد.

در رده‌بندی مقصد خودروهای چینی، تغییرات معناداری در جغرافیای صادرات رخ داده است. مکزیک با جذب بیش از ۶۲۵ هزار دستگاه خودرو در رتبه نخست قرار گرفت و پس از آن کشورهای روسیه با ۵۸۲ هزار و امارات‌متحده‌عربی با ۵۷۱ هزار دستگاه، جایگاه‌های دوم و سوم را به‌خود اختصاص دادند. این درحالی است که در بازه زمانی سال‌های ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۴، بازارهای اصلی عمدتا شامل روسیه، مکزیک، بلژیک و استرالیا بودند؛ اما در سال ۲۰۲۵ با تغییر ساختار تقاضا، امارات با جهشی قابل توجه به‌ویژه در ماه دسامبر، توانست بار دیگر به صدر جدول واردکنندگان بازگردد.

همچنین بازارهای بریتانیا و استرالیا وضعیت پایداری را حفظ کردند؛ درحالی که برزیل شاهد کاهش نسبی واردات از چین بود. بررسی دقیق‌تر ترکیب خودروهای صادراتی نشان می‌دهد که دوران حکمرانی موتورهای احتراق‌داخلی به‌سرعت در حال سپری شدن است.

خودروهای تمام‌برقی ۲۸ درصد و مدل‌های پلاگین-هیبریدی ۱۳ درصد از کل صادرات را تشکیل دادند که هر دو نسبت به سال قبل با افزایش سهم روبه‌رو بودند. در مقابل، خودروهای بنزینی سنتی با تجربه کاهش ۱۱ درصدی، تنها ۴۳ درصد از حجم صادرات را به‌خود اختصاص دادند. در حوزه خودروهای انرژی نو، بلژیک همچنان بزرگ‌ترین خریدار محصولات چینی باقی ماند و بریتانیا و مکزیک در رتبه‌های بعدی قرار گرفتند.

نکته قابل تامل حضور کشورهایی نظیر تایلند، اندونزی و هند در میان ۱۰ واردکننده برتر خودروهای پاک است؛ درحالی که این کشورها در فهرست کلی واردات انواع خودرو جایگاه مشابهی ندارند.

الگوی زمانی صادرات چین در سال ۲۰۲۵ نیز تحت‌تاثیر عوامل سیاسی و فصلی قرار داشت. با وجود شروع قدرتمند در ژانویه، اعمال تعرفه‌های جدید از سوی ایالات‌متحده آمریکا باعث شد تا صادرات در بازه زمانی فوریه تا آوریل با رکود مواجه شود؛ اما از ماه مه روند بهبود آغاز شد و تا پایان سال ادامه یافت

. هم‌زمان با این نوسانات، میانگین قیمت هر مدل خودرو صادراتی از ۱۹ هزار دلار در سال ۲۰۲۳ به ۱۶ هزار دلار در سال ۲۰۲۵ تقلیل یافت. تحلیلگران بر این باورند که کاهش سهم تسلا در صادرات چین و افزایش عرضه خودروهای اقتصادی توسط برندهای بومی، عامل اصلی افت میانگین قیمت و افزایش توان رقابتی چین در بازارهای جهانی بوده است.

تغییر قطب‌نمای تجارت جهانی خودرو

آمار منتشرشده توسط انجمن خودروهای سواری چین (CPCA) برای سال ۲۰۲۵، فراتر از یک رشد عددی ساده، نشان‌دهنده یک تغییر پارادایم عمیق در ساختار قدرت صنعت‌خودرو جهان است.

صادرات ۸.۳۲ میلیون‌دستگاه خودرو و تجربه رشد ۳۰ درصدی، چین را در جایگاهی قرار داده که نه تنها به‌عنوان یک تولیدکننده انبوه، بلکه به‌عنوان «تعیین‌کننده استانداردهای جدید بازار» شناخته می‌شود.

صعود مکزیک به‌رتبه نخست مقاصد صادراتی چین با بیش از ۶۲۵ هزار دستگاه، صرفا یک موفقیت تجاری نیست؛ بلکه یک مانور استراتژیک هوشمندانه برای حضور در حاشیه بازار آمریکای شمالی است.

در سوی دیگر، جهش خیره‌کننده امارات متحده عربی و بازگشت آن به جایگاه برتر در دسامبر ۲۰۲۵، نشان‌دهنده تمایل چین به تنوع‌بخشی به بازارهای هدف و استفاده از کشورهای حاشیه خلیج‌فارس به عنوان هاب‌های توزیع منطقه‌ای است. این تغییرات نشان می‌دهد که چین با هوشمندی، تمرکز خود را از بازارهای سنتی که با دیوارهای تعرفه‌ای (مانند ایالات‌متحده) محصور شده‌اند، به‌سمت بازارهای در حال توسعه و مناطق آزاد تجاری تغییر داده است.