مرتضی آدینه‌وند، کارشناس حوزه بیمه خودرو، در گفت‌وگو با «دنیای‌خودرو» با انتقاد از شیوه فعلی بیمه ناوگان بین‌شهری گفت: «محاسبه حق بیمه فعلی تنها بر اساس نوع وسیله نقلیه و کاربری آن صورت می‌گیرد و هیچ توجهی به میزان فعالیت واقعی خودرو ندارد. در حالی‌که بخش قابل توجهی از اتوبوس‌ها و کامیون‌ها یا به‌صورت فصلی فعالیت می‌کنند و یا ماه‌ها به دلیل تعمیرات، فرسودگی یا نبود بار متوقف هستند.»

او این وضعیت را ناعادلانه و ناکارآمد می‌داند و توضیح داد: «خودرویی که عملا در پارکینگ است، هزینه‌ای برابر خودروی پرتردد می‌پردازد. این موضوع نه تنها فشار مالی غیرضروری ایجاد می‌کند، بلکه منطق ریسک‌محوری بیمه را زیر سوال می‌برد. بیمه باید متناسب با احتمال وقوع حادثه باشد، نه صرفا ظاهر خودرو یا کاربری آن.»

وی یکی از راهکارهای عملی را تفکیک خودروهای فعال و نیمه‌فعال می‌داند.

او گفت: «در این مدل، خودروهایی با پیمایش مستمر، بارنامه فعال و ثبت تردد مشمول نرخ کامل بیمه می‌شوند و خودروهای غیرفعال یا کم‌کار از نرخ تعدیل‌شده یا پوشش محدودتر بهره‌مند می‌شوند.»

وی معتقد است: «این اصلاح نه تنها فشار مالی مالکان را کاهش می‌دهد، بلکه به بیمه‌گر اجازه می‌دهد ریسک واقعی را مدیریت کند و از منابع صندوق خسارت‌های بدنی سوءاستفاده نشود.»

این کارشناس بیمه با انتقاد از کندی روند اجرایی این اصلاحات گفت: «سال‌هاست کارشناسان و فعالان ناوگان این پیشنهاد را مطرح کرده‌اند، اما سازوکار شفاف و هماهنگی میان بیمه مرکزی، سازمان راهداری و شرکت‌های بیمه شکل نگرفته است. به جای اصلاح واقعی، برخی شرکت‌ها از روش‌های صوری برای کاهش هزینه‌ها استفاده می‌کنند که در عمل اثربخش نیست.»

آدینه‌وند افزود: «زیرساخت‌های لازم تا حد زیادی آماده است. سامانه‌های بارنامه الکترونیکی، پایش ناوگان و داده‌های تردد جاده‌ای می‌توانند به‌طور دقیق تعیین کنند کدام خودرو فعال و کدام غیرفعال است. اما مشکل اصلی، عدم اراده و هماهنگی نهادی میان نهادهای مسئول است.»

او هشدار داد: «اجرای ناقص این طرح می‌تواند زمینه سوءاستفاده ایجاد کند. خودرویی که به‌عنوان غیرفعال بیمه شده، اگر در عمل تردد کند، باید پوشش بیمه‌ای او باطل شود و جریمه‌های بازدارنده اعمال شود. در غیر این صورت، سیستم بیمه همچنان ناکارآمد باقی می‌ماند.»

وی افزود: «تفکیک بیمه‌ای ناوگان علاوه بر کاهش هزینه، می‌تواند به بهبود مدیریت تردد، کاهش تصادفات و افزایش ایمنی جاده‌ها کمک کند.»

او گفت: «وقتی مالک ناوگان بداند حق بیمه بر اساس فعالیت واقعی محاسبه می‌شود، انگیزه برای مدیریت بهتر خودروهای کم‌کار و کاهش سفرهای غیرضروری افزایش پیدا می‌کند.»

آدینه‌وند در پایان افزود: «اجرای تفکیک بیمه خودروهای فعال و نیمه‌فعال می‌تواند یکی از گره‌های اصلی صنعت بیمه و حمل‌ونقل بین‌شهری را باز کند. در غیر این صورت، فشار مالی و ناکارآمدی همچنان ادامه خواهد داشت و بازار ناوگان با مشکلات جدی روبه‌رو می‌شود.»