به گزارش خبرگزاری اقتصاد ایران ، محمدعلی دهقان‌دهنوی، رئیس سازمان توسعه تجارت ایران، در نشست هم‌اندیشی تجارت با اتحادیه اقتصادی اوراسیا با اشاره به آغاز اجرای موافقت‌نامه تجارت آزاد ایران و اتحادیه اقتصادی اوراسیا گفت: از ۲۵ اردیبهشت‌ماه سال ۱۴۰۴ اجرای موافقت‌نامه تجارت آزاد میان ایران و اتحادیه اقتصادی اوراسیا به‌طور رسمی آغاز شد. پیش از این نیز یک موافقت‌نامه تجاری میان طرفین وجود داشت که به‌صورت آزمایشی اجرا و نتایج آن موفقیت‌آمیز ارزیابی شد و همین موضوع زمینه ورود به موافقت‌نامه تجارت آزاد را فراهم کرد.

وی افزود: بر اساس این موافقت‌نامه، ۸۷ درصد کالاهایی که در تجارت میان ایران و کشورهای عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا وجود دارند یا قابلیت مبادله دارند، مشمول حذف تعرفه شده‌اند. این موضوع ظرفیت قابل توجهی برای توسعه تجارت میان ایران و کشورهای اوراسیا ایجاد کرده است.

رشد ۱۶ درصدی صادرات به اوراسیا در ۸ ماهه امسال

دهقان دهنوی تصریح کرد: کشورهای عضو این اتحادیه شامل روسیه، بلاروس، قزاقستان، قرقیزستان و ارمنستان هستند که ایران از گذشته نیز با آن‌ها روابط اقتصادی داشته و در دوره اجرای موافقت‌نامه‌های پیشین، رشدهای خوبی در تجارت با این کشورها تجربه شده است. امسال نیز رشد قابل توجهی در تجارت با اوراسیا به ثبت رسیده، به‌نحوی که در حالی‌ که صادرات کلی کشور در بهترین حالت برابر با سال گذشته بوده و در ماه‌های اخیر حتی با کاهش مواجه شده است، صادرات ایران به کشورهای اوراسیا در آمار هشت‌ماهه، رشد ۱۶ درصدی را نشان می‌دهد. این در شرایطی است که رشد کلی صادرات کشور منفی بوده و این عدد، بیانگر رشد مثبت و معنادار صادرات به این منطقه است.

معاون وزیر صمت ادامه داد: این آمار نشان می‌دهد که بخش خصوصی، تجار و تولیدکنندگان ایرانی این فرصت را به‌خوبی درک کرده‌اند و در این حوزه فعال شده‌اند که دستاورد بسیار خوبی محسوب می‌شود. البته در کنار این موفقیت‌ها، همچنان ظرفیت‌های خالی قابل توجهی در تجارت با اتحادیه اوراسیا وجود دارد و حجم تجارت فعلی با این اتحادیه متناسب با پتانسیل‌های موجود در دو طرف نیست.

وی افزود: مطالعات اولیه‌ای که توسط همکاران ما انجام شده، نشان می‌دهد اگر کالاهایی که ایران هم‌اکنون به کشورهای مختلف صادر می‌کند با کالاهایی که کشورهای عضو اتحادیه اوراسیا از سایر نقاط جهان وارد می‌کنند تطبیق داده شود، تنها در مورد روسیه حدود ۱۲ میلیارد دلار ظرفیت بالقوه تجاری وجود دارد؛ رقمی که تقریباً ۱۰ برابر صادرات فعلی ایران به این کشور است. این بدان معناست که تنها با فعال‌سازی ظرفیت‌های موجود، امکان افزایش چندبرابری صادرات وجود دارد. علاوه بر این، می‌توان کالاهایی را شناسایی کرد که در حال حاضر صرفاً تولید و مصرف داخلی دارند اما قابلیت تبدیل شدن به کالاهای صادراتی و یافتن بازار جدید در کشورهای اوراسیا را دارا هستند.

دهقان دهنوی اضافه کرد: مهم‌ترین ابزار ما برای فعال‌سازی این ظرفیت‌ها، موافقت‌نامه تجارت آزاد است که موانع تعرفه‌ای را حذف کرده و تولیدکنندگان و صادرکنندگان ایرانی را در ۸۷ درصد کالاها در شرایطی مشابه تولیدکنندگان داخلی کشورهای اوراسیا قرار داده است. البته موانع غیرتعرفه‌ای همچنان وجود دارد که رفع آن‌ها در دستور کار قرار دارد.

وی با بیان اینکه در حوزه زیرساخت، توسعه حمل‌ونقل ریلی اهمیت بالایی دارد، گفت: در شرق دریای خزر، اتصال برقرار شده و در غرب دریای خزر نیز پروژه راه‌آهن رشت - آستارا در حال پیگیری است. همچنین مسیرهای جدید ریلی از طریق نخجوان و ارمنستان نیز در دست بررسی قرار دارد. در حوزه استاندارد نیز یکی از موانع مهم غیرتعرفه‌ای، نبود زبان مشترک استاندارد میان ایران و کشورهای اوراسیاست؛ چراکه تفاوت در نظام‌های استاندارد باعث بروز مشکلاتی برای تولیدکنندگان ایرانی شده و رفع این مانع می‌تواند زمینه توسعه صادرات را فراهم کند.

رئیس سازمان توسعه تجارت ایران اظهار کرد: یکی دیگر از اقدامات ضروری، فعالیت‌های ترویجی و افزایش شناخت متقابل میان تجار دو طرف است. ایجاد فضاهایی برای گفتگو، مذاکره و انعقاد قرارداد میان فعالان اقتصادی اهمیت زیادی دارد که نمایشگاه‌های تجاری، سازمان‌یافته‌ترین ابزار تحقق این هدف محسوب می‌شوند.

دعوت از کشورهای همسایه برای نمایشگاه اوراسیا

وی در ادامه گفت: نمایشگاه تجارت با اوراسیا طی سه سال گذشته در تقویم نمایشگاهی کشور قرار گرفته است. سال گذشته نیز با حضور رئیس‌جمهور در نمایشگاه، جایگاه این رویداد به‌طور قابل توجهی ارتقا یافت. هدف ما این است که این نمایشگاه به یک پلتفرم و سکوی اصلی برای ترویج و توسعه تجارت ایران با اوراسیا تبدیل شود. در همین راستا، امسال در کنار نمایشگاه، اجلاس همکاری‌های ایران و اوراسیا نیز برگزار خواهد شد که می‌تواند در سطح سیاسی، پیگیری موضوعات اقتصادی را در دستور کار دولت‌ها قرار دهد. سازماندهی این اجلاس با همکاری وزارت امور خارجه در حال انجام است و امیدواریم از این فرصت برای رفع موانع غیرتعرفه‌ای و تعریف پروژه‌های جدید استفاده شود.

به گفته دهقان دهنوی، چهارمین نمایشگاه بین‌المللی تجارت با اوراسیا از ۱۲ تا ۱۵ بهمن‌ماه در محل دائمی نمایشگاه‌های بین‌المللی تهران برگزار خواهد شد. از اتاق بازرگانی ایران، انجمن‌ها، فدراسیون‌ها و کمیسیون‌های تخصصی دعوت شده است تا در فرصت باقی‌مانده، اطلاع‌رسانی گسترده‌ای انجام دهند و شرکت‌های توانمند صادراتی برای حضور مؤثر در نمایشگاه آماده شوند.

وی افزود: امسال علاوه بر کشورهای عضو اتحادیه اوراسیا، از کشورهای همسایه ایران نیز برای حضور در نمایشگاه دعوت شده است، چراکه ایران می‌تواند به‌عنوان پل ارتباطی میان کشورهای منطقه عمل کند و زمینه همکاری‌های سه‌جانبه را فراهم آورد؛ چه در حوزه صادرات کالا، چه در حمل‌ونقل و چه در مسائل مالی و تجاری.

معاون وزیر صمت گفت: حضور حداکثری و برنامه‌ریزی‌شده شرکت‌های توانمند، برگزاری مؤثر پنل‌های تخصصی، پیگیری توافقات پس از پایان نمایشگاه و نگاه بلندمدت به روابط تجاری، از الزامات موفقیت در توسعه تجارت با اتحادیه اقتصادی اوراسیاست. نقش اتاق بازرگانی، انجمن‌ها و رسانه‌ها در این مسیر بسیار کلیدی است و انتظار می‌رود با اطلاع‌رسانی مناسب، فضای کشور برای برگزاری هرچه بهتر این رویداد مهم اقتصادی فراهم شود.