به گزارش خبرنگار اجتماعی خبرگزاری تسنیم، داوود ادیب، رئیس کانون هماهنگی فاوا و رئیس انجمن شرکت‌های فناورهوش مصنوعی ایران، در نشست خبری نمایشگاه تلکام با انتقاد از وضعیت کاربردی‌سازی هوش مصنوعی در کشور، از رویکرد جدید این نمایشگاه برای پر کردن شکاف میان «دانش» و «صنعت» خبر داد.

ادیب در خصوص تفاوت رویکرد نمایشگاه امسال گفت: نمایشگاه تلکام امسال با تمرکز بر «لبه‌های تکنولوژی» و به طور ویژه «هوش مصنوعی» برگزار می‌شود. این تغییر رویکرد ناشی از بررسی وضعیت کشور در شاخص‌های جهانی است.

رئیس انجمن شرکت‌های فناورهوش مصنوعی ایران با اشاره به آمارهای مراجع معتبر بین‌المللی اظهار کرد: در ارزیابی‌های جهانی که بین 193 کشور انجام شده، درحوزه کاربردی رتبه ما بین 90 تا 100 بوده است و در حوزه کاربردی سازی هوش مصنوعی شانس خوبی نداشتیم. ایران در حوزه «تولید علم و دانش هوش مصنوعی» جایگاه بسیار مطلوبی دارد و در بسیاری از شاخص‌ها رتبه‌های 5، 10، 15 و در مجموع رتبه‌ی زیر 20 جهان را به خود اختصاص داده است.

وی افزود: اما متاسفانه در نقطه مقابل، در حوزه «کاربردی‌سازی» (Application) وضعیت مطلوبی نداریم و رتبه کشور بین 90 تا 100 متغیر است. این آمار نشان‌دهنده یک «ناترازی وسیع» میان دانش عمیق موجود در کشور و استفاده عملیاتی از آن در صنعت و بازار است.

موازی‌کاری؛ آفت توسعه هوش مصنوعی

ادیب در آسیب‌شناسی این موضوع تصریح کرد: برخلاف تصور رایج، تحریم‌ها عامل اصلی این عقب‌ماندگی در حوزه کاربرد نیستند؛ چرا که تجربه نشان داده صنایع ما در دوران تحریم در بسیاری از حوزه‌ها پیشرفت کرده‌اند. به اعتقاد من، عامل اصلی افت جایگاه کاربردی هوش مصنوعی، «موازی‌کاری بین دستگاه‌های مختلف» و «عدم جهت‌دهی مناسب بودجه‌های کشور» بوده است.

تلکام؛ پل ارتباطی صنعت، دانشگاه و بازار

رئیس کانون هماهنگی فاوا، هدف اصلی نمایشگاه تلکام را کاهش این فاصله دانست و گفت: ما در این رویداد تلاش کرده‌ایم تا صنعت، دانشگاه و بازار را گردهم آوریم تا با تبادل تجربیات و «هم‌رسانی»، دانش موجود را به محصولات کاربردی تبدیل کنیم.

رونمایی از محصولات لبه تکنولوژی؛ از دوقلوهای دیجیتال تا امنیت سایبری

ادیب با اعلام برگزاری بیش از 20 پنل تخصصی در حوزه‌های راهبردی، فناوری و کسب‌وکارهای نوین، جزئیاتی از محصولات و موضوعات حاضر در نمایشگاه را تشریح کرد:

دوقلوهای دیجیتال صنعتی: جهت پایش، مدیریت عملکرد تجهیزات و پیشگیری از خرابی‌ها.
امنیت سایبری هوشمند: تشخیص حملات و خرابکاری‌های سایبری با پایش شبکه و بررسی لاگ‌های سیستمی توسط متخصصین داخلی.
مدیریت شبکه مخابراتی: مدیریت هوشمند بار شبکه با استفاده از مدل‌های بزرگ سری زمانی.
کاهش مصرف انرژی: پلتفرم‌های هوش مصنوعی برای صنایع فولاد، آلومینیوم، پالایشگاه‌ها و بنادر.
سایر محصولات: چت‌بات‌های هوشمند، سامانه‌های مدیریت یکپارچه دیتاسنترها، دستیارهای تصمیم‌ساز امنیتی و پلتفرم‌های تعمیر و نگهداری پیشگویانه (PM).

80 درصد محصولات جدید در حوزه هوش مصنوعی است

رئیس انجمن شرکت‌های فناورهوش مصنوعی ایران خاطرنشان کرد: خوشبختانه طبق گزارش‌های دریافتی، بیش از 80 درصد محصولاتی که قرار است برای «اولین بار» در این نمایشگاه رونمایی شوند، در حوزه هوش مصنوعی هستند. این آمار نشان می‌دهد که نمایشگاه تلکام مسیر درستی را در جهت تخصصی شدن و حرکت بر لبه‌های تکنولوژی انتخاب کرده است.

هدف‌گذاری برنامه هفتم برای رسیدن به سهم 15 درصدی اقتصاد دیجیتال از GDP/ هوش مصنوعی پیشران گذر از اقتصاد سنتی است

رئیس انجمن شرکت‌های فناورهوش مصنوعی ایران، سهم فعلی اقتصاد دیجیتال از تولید ناخالص داخلی (GDP) کشور را ناچیز دانست و تأکید کرد که برای رسیدن به میانگین جهانی که 15 درصد است در برنامه هفتم توسعه، باید از ظرفیت‌های هوش مصنوعی و مدل‌های هم‌رسانی صنعت و دانشگاه استفاده کرد.

وی در ادامه با اشاره به وضعیت اقتصاد دیجیتال کشور گفت: در حال حاضر سهم اقتصاد دیجیتال ایران از تولید ناخالص داخلی (GDP) عدد بسیار کمی است و طبق منابع مختلف بین 4 تا 5 درصد برآورد می‌شود.

فاصله 10 درصدی با میانگین جهانی

وی با مقایسه این آمار با شاخص‌های جهانی افزود: این در حالی است که میانگین جهانی سهم اقتصاد دیجیتال از GDP امروز به حدود 15 درصد رسیده است. حتی در کشورهای توسعه‌یافته، این عدد بین 45، 50 و در سال‌های اخیر تا 60 درصد نیز رشد داشته است.

ماموریت برنامه هفتم: رسیدن به میانگین جهانی

دکتر ادیب تصریح کرد: در برنامه هفتم توسعه هدف‌گذاری شده است که ما تا انتهای برنامه به میانگین جهانی، یعنی عدد 15 درصد برسیم. تحقق این جهش بزرگ، نیازمند ابزارهای نوین است و همان‌طور که پیش‌تر اشاره کردم، هوش مصنوعی یکی از اصلی‌ترین المان‌هایی است که می‌تواند ما را به این هدف برساند.

تمرکز بر حکمرانی و داده‌ها؛ راهکار غلبه بر محدودیت سخت‌افزاری

رئیس کانون هماهنگی فاوا در خصوص چالش‌های پیاده‌سازی هوش مصنوعی گفت: در شاخص‌های آمادگی هوش مصنوعی سه مؤلفه اصلی وجود دارد: تکنولوژی و زیرساخت و حکمرانی. اگرچه ممکن است ما در حوزه تأمین منابع سخت‌افزاری با چالش‌هایی روبرو باشیم، اما در دو مؤلفه دیگر می‌توانیم وضعیت را بهبود دهیم و کمبودها را جبران کنیم.

کانون فاوا؛ حلقه اتصال دانش و بازار

ادیب با تشریح نقش نهادهای بالادستی در توسعه اقتصاد دیجیتال بیان کرد: کانون هماهنگی فاوا به عنوان یکی از تشکل‌های بالادستی، برنامه‌ریزی گسترده‌ای برای اتصال سه ضلع صنعت، دانش و بازار انجام داده است.

وی افزود: ما در یکی دو سال گذشته ارتباط وسیعی بین دانشگاه‌ها و شرکت‌های عضو کانون برقرار کرده‌ایم و نقش هم‌رسانی را ایفا می‌کنیم. پروژه‌هایی که پیش‌تر نام بردم حاصل همین هماهنگی‌هاست که بسیاری از آن‌ها از مرحله ایده عبور کرده و به صورت پایلوت در کشور اجرا شده‌اند.

گذار از اقتصاد سنتی به پلتفرمی

ادیب خاطرنشان کرد: اقتصاد دیجیتال چیزی جز استفاده از روش‌های مدرن به جای روش‌های سنتی نیست. برای افزایش سهم اقتصاد دیجیتال، باید از اقتصاد سنتی فاصله بگیریم و به سمت اقتصاد مبتنی بر پلتفرم‌ها حرکت کنیم. موفقیت پروژه‌های مشترک صنعت و دانشگاه، نویدبخش تحقق این گذار در سال‌های آتی خواهد بود.

لزوم استفاده از تجهیزات بومی در زیرساخت‌های حیاتی/ اعتماد کامل به سخت‌افزار خارجی اشتباه است

رئیس کانون هماهنگی فاوا و رئیس انجمن شرکت‌های فناورهوش مصنوعی ایران به چالش‌های امنیتی و نقش هوش مصنوعی در پدافند غیرعامل پرداخت و گفت: امسال رویکرد ما تغییر کرده است. تلاش ما بر این است که در نشست‌های مشترک میان بدنه حاکمیتی و بخش خصوصی، جریان‌دهی و تصمیم‌سازی صحیحی صورت بگیرد تا بتوانیم با بهره‌گیری از لبه‌های تکنولوژی به موفقیت برسیم.

ادیب در پاسخ به سوالی پیرامون کاربرد هوش مصنوعی در امنیت شبکه اظهار کرد: امسال تمرکز ویژه‌ای بر این موضوع داریم و بر اساس آخرین اطلاعات، سه پنل تخصصی در نمایشگاه به موضوع کاربرد هوش مصنوعی در امنیت اختصاص یافته است. موضوعاتی نظیر رصد هوشمند شبکه‌ها، مدیریت تقلب و شناسایی دستکاری‌ها در شبکه از جمله محورهای این نشست‌هاست. هدف این است که شبکه‌ها هوشمند شوند و بتوانند به‌صورت خودکار حملات هکری و نفوذهای مخرب را شناسایی و مرتفع کنند.

درس‌هایی از حوادث امنیتی اخیر؛ خطر سخت‌افزارهای خارجی

رئیس انجمن شرکت‌های فناور هوش مصنوعی ایران با اشاره تلویحی به حوادث امنیتی و انفجارهای سایبری-فیزیکی اخیر در منطقه گفت: ما باید از حوادث 12 روزه اخیر درس بگیریم. مهم‌ترین درس این است که اعتماد کامل به سخت‌افزار خارجی، اشتباه است. هر محصولی که قابلیت تولید در حوزه‌های حیاتی و زیرساختی داشته باشد نباید وارد شود. ما در این حوادث دیدیم که برخی سخت‌افزارهای خارجی، چه در حوزه نظارت تصویری و چه در حوزه تجهیزات سرور و رایانه، قابل اعتماد نیستند.

اولویت با تولید داخل در زیرساخت‌های حیاتی

وی با تفکیک کالاهای مصرفی از تجهیزات استراتژیک تصریح کرد: صحبت من درباره لوازم خانگی یا محصولات سوپرمارکتی نیست، بلکه بحث بر سر حوزه‌های زیرساختی، حیاتی و حساس کشور است. اگر محصولی در این حوزه‌ها قابلیت تولید در داخل کشور را داشته باشد، حتی اگر هنوز به تولید انبوه نرسیده باشد اما قابلیت آن وجود داشته باشد، باید قطعاً از محصول داخلی استفاده و از آن حمایت شود.

پیش‌بینی و پیشگیری از حملات با هوش مصنوعی

ادیب در پایان خاطرنشان کرد: علاوه بر سخت‌افزار، در حوزه نرم‌افزار و سرویس‌ها نیز نیازمند هوش مصنوعی هستیم. این فناوری به ما امکان می‌دهد که رفتارهای مشکوک را شناسایی کرده و حملات را پیش‌بینی کنیم. نیاز امروز کشور این است که پیش از وقوع هرگونه حادثه یا نفوذ، با استفاده از الگوریتم‌های هوشمند از بروز آن جلوگیری کنیم.