به گزارش سلامت نیوز به نقل از مهر،در سال‌های اخیر، روند ناباروری در میان زوج‌های جوان ایرانی به طرز نگران‌کننده‌ای افزایش یافته و کارشناسان این موضوع را به عنوان یک بحران جمعیتی جدی می‌دانند که آینده ساختار جمعیتی کشور را تهدید می‌کند. فرناز مشیری، فوق تخصص زنان و نازایی، با اشاره به این هشدارها، تاکید می‌کند که تنها سه تا چهار سال فرصت باقی مانده تا کشور بتواند روند پیری جمعیت را مهار کند و برای این کار نیاز به اطلاع‌رسانی علمی و جامع به جوانان دارد.

عوامل افزایش ناباروری در ایران

بر اساس تحقیقات و مشاهدات میدانی، مشکلاتی مانند تنبلی تخمدان، سندرم تخمدان پلی‌کیستیک، سبک زندگی کم‌تحرک، تغذیه نامناسب و چاقی، به طور مستقیم باعث کاهش کیفیت تخمک و اسپرم شده‌اند. این عوامل منجر به کاهش توان باروری در زنان و مردان ایرانی شده است. تخمدان پلی‌کیستیک که با علائمی مانند ریزش مو، جوش‌های پوستی، چاقی و نامنظمی قاعدگی همراه است، از شایع‌ترین علل ناباروری زنان است که به‌دلیل اختلال هورمونی، کیفیت تخمک را کاهش می‌دهد.

مشیری تاکید می‌کند که درمان‌های دارویی به تنهایی کافی نیستند و اصلاح سبک زندگی، رژیم غذایی سالم، کاهش وزن و مدیریت استرس باید همزمان انجام شود تا نتایج درمان بهبود یابد.

کاهش کیفیت تخمک در زنان جوان؛ زنگ خطری جدی

یکی از نگرانی‌های عمده پزشکان، کاهش ذخیره تخمدان و کیفیت تخمک در زنان جوان است که حتی با درمان‌های کمک‌باروری نیز به بارداری موفق منجر نمی‌شود. این کاهش کیفیت باعث می‌شود که تعداد زیادی از تخمک‌های استخراج شده در سیکل‌های درمانی، توانایی تبدیل شدن به جنین سالم را نداشته باشند. این وضعیت حتی می‌تواند به تخلیه ذخیره تخمدانی منجر شود که حالتی مشابه یائسگی است، ولی بدون علائم معمول آن.

مشیری توصیه می‌کند زنان به خصوص آن‌هایی که مشکلات هورمونی دارند، آزمایش ذخیره تخمدان (AMH) را انجام دهند و در صورت نیاز، اقدام به فریز کردن تخمک کنند تا شانس باروری خود را در آینده حفظ کنند.

ناباروری مردان؛ علت‌ها و راهکارها

ناباروری مردان نیز به دلایل متعددی از جمله ابتلاء به بیماری اوریون در کودکی، مصرف دخانیات، داروهای بدنسازی، قرارگیری در محیط‌های گرم و تماس با مواد سمی افزایش یافته است. مشکلاتی مانند واریکوسل، التهاب یا پیچ‌خوردگی وریدهای بیضه نیز می‌توانند کیفیت اسپرم را کاهش دهند. تشخیص زودهنگام و درمان مناسب می‌تواند نقش مهمی در بهبود باروری مردان ایفا کند.

باورهای غلط درباره داروهای هورمونی

برخی نگرانی‌ها درباره مصرف داروهای هورمونی و تأثیر آن‌ها بر ناباروری وجود دارد که متخصصان آن‌ها را رد می‌کنند. داروهای هورمونی بخشی از درمان‌های علمی برای رفع مشکلات هورمونی و تنظیم چرخه قاعدگی هستند و مصرف آن‌ها تحت نظر پزشک، بی‌خطر و موثر است.

پیامدهای جمعیتی و راهکارهای مقابله

افزایش ناباروری به ویژه در جوانان، پیامدهای جدی برای جمعیت کشور دارد. کاهش نرخ باروری و روند پیری جمعیت، می‌تواند به کاهش نیروی کار و مشکلات اقتصادی و اجتماعی منجر شود. بنابراین، اقدامات پیشگیرانه شامل آگاهی‌بخشی علمی، اصلاح سبک زندگی، تشخیص به موقع و حمایت نظام سلامت، باید در اولویت سیاست‌گذاران قرار گیرد.

مشیری تأکید می‌کند که درمان‌های ناباروری، اگر به موقع و علمی انجام شود، هزینه‌بر نیست و می‌تواند شانس تولد فرزند سالم را به طرز چشمگیری افزایش دهد. به همین دلیل، مراجعه به موقع به مراکز تخصصی، انجام آزمایش‌های لازم و پیروی از توصیه‌های پزشکی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.