کشف بادهایی از آهن در سیاره جهنمی
اقتصاد ایران: سیارههای فراخورشیدی با طیف وسیعی از شرایط محیطی مختلف کشف شدهاند، اما سیاره WASP-۷۶b یکی از خشنترین آنها با دمای روزانه بیش از ۲۰۰۰ درجه است که اکنون کشف شده و بادهایی از آهن نیز در آن میوزند.
ایسنا: گروهی از محققان دریافتهاند که سیاره جهنمی WASP-۷۶b حتی عجیبتر از آن چیزی است که تصور میشد. این سیاره که به شکل کشندی(جزر و مدی) به ستاره میزبان خود قفل شده است، بادهای شدیدی را در سطح خود تجربه میکند که حاوی مقادیر بالایی از اتمهای آهن هستند که از لایههای پایینی به بالایی در اطراف جو آن جریان مییابند.
سیارات فراخورشیدی خارج از منظومه شمسی ما وجود دارند و به دور ستارگان دیگر میچرخند. اولین کشف تایید شده آنها در دهه ۱۹۹۰ بود و از آن زمان تاکنون بیش از ۵۲۰۰ مورد کشف شده است. بسیاری از آنها غولهای گازی مانند مشتری یا زحل هستند و برخی دیگر مانند سیاره زمین، سیارههای سنگی کوچک هستند.
با توسعه تلسکوپها و تکنیکهای تشخیص پیشرفتهتر، نه تنها سطح تشخیص ما بهتر میشود، بلکه توانایی ما برای کشف این جهانهای بیگانه نیز افزایش مییابد.
یکی از این سیارههای فراخورشیدی WASP-76b نام دارد که به تازگی مورد توجه قرار گرفته است. این سیاره یک غول گازی فوق داغ است که 640 سال نوری از ما در جهت صورت فلکی ماهی فاصله دارد. این سیاره در سال 2013 کشف شد و دارای مداری است که بسیار نزدیک به ستاره میزبان خود است و تنها در 1.8 روز زمینی ستاره خود را دور میزند، به این معنی که هر سال در آن کمتر از دو روز زمینی طول میکشد.
این نزدیکی به ستاره منجر به دمای شدید این سیاره در طول روزهای آن شده است که دمای آن را به بیش از 2000 درجه سانتیگراد میرساند. به همین دلیل این گرمای شدید، آهن را تبخیر میکند که سپس در شب به مایع تبدیل میشود و به صورت بارانی از آهن میبارد.
گروهی از ستاره شناسان به همراه تعدادی از محققان دانشگاه ژنو یافتههای خود را مبنی بر وجود بادهای آهنی شدید در جو WASP-76b در مجله Astronomy & Astrophysics اعلام کردند.
ستاره شناسان از زمان کشف این سیاره بر روی آن تمرکز کردهاند تا مکانیسمهای موجود در جو این دنیای فوق داغ را درک کنند. این واقعا دنیای شگفت انگیزی است و حتی در آوریل گذشته یک رنگینکمان در آنجا کشف شد.
این تیم توجه خود را به سمت روز که دمای آن بسیار بالاتر است، معطوف کرد. آنها از طیفنگار ESPRESSO استفاده کردند که روی تلسکوپ بسیار بزرگ رصدخانه جنوبی اروپا نصب شده بود. این تلسکوپ به پایداری و وضوح طیفی بالا شناخته میشود، بنابراین میتواند سطوح فوقالعاده ظریفی از جزئیات را در یک طیف ستارهای تشخیص دهد.
این تیم با استفاده از تکنیکی به نام طیفسنجی انتشاری با وضوح بالا، طیف نور مرئی را مورد مطالعه قرار داد. این رویکرد بر تشخیص خطوط انتشار در یک طیف متکی است و ترکیبات شیمیایی را رمزگشایی میکند. در اینجا آنها نشانه شیمیایی آهن را شناسایی کردند و دریافتند که از سطوح پایینتر به لایههای بالاتر جو این سیاره در حال حرکت است.
مطالعه جو سیارههای فراخورشیدی به ما کمک میکند تا درک خود را از محدوده محیطهای این جهانهای بیگانه بیشتر توسعه دهیم. اکتشافات روی WASP-76b به عنوان یک غول گازی به ما کمک میکند تا کمی بیشتر در مورد آب و هوای جهانهایی که توسط سطوح شدید تشعشعات ستاره میزبان خود محاصره شدهاند، بیاموزیم.