آجیل خام بخوریم یا تفت داده؟
اقتصاد ایران: آجیل یکی از خوراکیهای کاهشدهنده کلسترول است.
زندگی سلام: آجیل یکی از خوراکیهای کاهشدهنده کلسترول است. کنترل فشار خون بالا و کاهش قند خون نیز از دیگر فواید آجیل برای سلامت هستند. اما سؤالی که برای عدهای پیش میآید این است که آیا بودادن آجیل، خواص آن را کاهش میدهد؟
مواد مغذی موجود در آجیل خام و بوداده
بودادن، ساختار، ترکیب شیمیایی و رنگ آجیل را تغییر میدهد و موجب کاهش رطوبت و تُردشدن آنها میشود. میزان چربی، پروتئین و کربوهیدرات موجود در آجیل خام و بوداده بسیار شبیه است. با اینکه چربی و کالری آجیل بوداده بهازای هر گرم کمی بیشتر است، ولی این تفاوت بسیار اندک است. آجیلها در طول فرایند بودادن، بخشی از رطوبتشان را از دست میدهند. بنابراین آجیل وقتی بو داده میشود، وزنش کمتر میشود. به همین دلیل است که در وزنهای برابر، میزان چربی آجیل بوداده کمی بیشتر است. برخی مطالعات نشان میدهند که بودادن آجیل محتوای چربی کل را تغییر نمیدهد، ولی موجب میشود ساختار آجیل تغییر کند و چربیهای چنداشباعنشده بیشتر مستعد اکسیداسیون شوند. میزان پروتئین و کربوهیدرات آجیل بوداده و آجیل خام بسیار شبیه است، بااینحال مقدار این درشتمغذیها بسته به نوع آجیل ممکن است در آجیل بوداده کمی بیشتر یا کمتر باشد.
آیا بودادن به چربیهای سالم آجیلها آسیب میرساند؟
آجیلها سرشار از چربیهای تکاشباعنشده و چنداشباعنشده هستند. این چربیها توانایی کاهش کلسترول خون را دارند و میتوانند از بدن در برابر بیماریهای قلبی محافظت کنند. دمای بالا و بودادن بهمدت طولانی، بیشترین تأثیر را در تخریب این چربیها دارند. زمانی که چربیهای چنداشباعنشده در معرض حرارت قرار میگیرند، احتمال آسیبدیدن یا اکسیدشدن آن ها افزایش مییابد. این موضوع موجب تشکیل رادیکالهای آزاد و صدمه دیدن سلولهای بدن میشود. چربی اکسیدشده یا فاسد، موجب تغییر طعم و بدبوشدن برخی آجیلها میشود. خوشبختانه شما میتوانید با کنترل زمان و دمای بودادن، تا حدودی از تشکیل این چربیها جلوگیری کنید. مطالعات نشان میدهند دمای پایین و متوسط، چربیهای موجود در آجیلها را بهتر حفظ میکنند. چربیهای چنداشباعنشده در مغزها در زمان نگهداری، نسبت به اکسیداسیون آسیبپذیرترند. دلیل این موضوع آن است که ساختار مغزها در اثر بودادن تغییر میکند و باعث میشود چربی، بیشتر در معرض اکسیژن قرار بگیرد و راحتتر اکسید شود. این امر، عمر نگهداری آجیلها را کاهش میدهد. بنابراین آجیل بوداده نسبت به آجیل خام، زودتر فاسد میشود.
بودادن، چه تأثیری بر مواد مغذی موجود در آجیل دارد؟
آجیلها منبع خوبی از مواد مغذی مانند ویتامین E، منیزیم و فسفر هستند. همچنین آجیلها سرشار از آنتیاکسیدانها هستند. برخی از این مواد مغذی نسبت به حرارت حساساند و در طول فرایند بودادن از بین میروند. بهعنوان مثال برخی از آنتیاکسیدانها در اثر بودادن کاهش مییابند. در مجموع بسته به نوع آجیل و شرایط بودادن، واکنش مواد مغذی به فرایند بودادن متفاوت است. اگرچه مقدار برخی ویتامینها در طول بودادن کاهش مییابد، ولی فراموش نکنید که مغزها منبع اصلی تأمین این ویتامینها نیستند. در این بین بادام بهدلیل دارا بودن مقدار زیاد ویتامین E، استثناست. همچین آجیل بوداده ممکن است حاوی ترکیبات شیمیایی مضر باشد.