حجم بالایی ازکار مرمت یخدان میرفتتاح ملایر انجام شده است
اقتصاد ایران: همدان- رئیس اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی ملایر، گفت:حجم بالایی ازکاریخدان میرفتتاح ملایر انجام شده است.
ابراهیم جلیلی درگفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به اینکه «یخدان میرفتاح» در اثر بارندگیهای فروردین ماه سال ۹۸ فرو ریخت اظهار کرد: بعد از تخریب این اثر تاریخی اولین کاری که میراث فرهنگی شهرستان ملایر انجام داد حصار کشی برای جلوگیری از خطر برای مردم بود.
رئیس اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی ملایر با بیان اینکه بعد از حصار کشی علائم و تابلوهای اخطاری درمحوطه نصب شد گفت: بعد از آن کار پاکسازی و آواربرداری صورت گرفت.
وی افزود: در ادامه با پیگیریهایی که داشتیم به سرعت به دنبال جذب اعتبار برای احیای بنا شدیم از اعتبارات استانی و میزانی که تأمین اعتبار شده بود، اقدمات عمرانی شامل آواربرداری و پاکسازی و جدا کردن مصالح انجام شد.
جلیلی تصریح کرد: بعد از بررسی، با توجه به اینکه یخدان درمکانی که واقع شده اطراف آن اراضی کشاورزی است و این موضوع باعث شده بود تا دیواره یخدان دچار رطوبت زیادی شود و در این راستا با مطالعاتی که انجام شد کار گودبرداری در اطراف یخدان صورت گرفت.
وی اضافه کرد: در ابن راستا ۴ متر گود برداری انجام شد تا استحکام بخشی بنا را داشته باشیم و استحکام بخشی بنا نیز صورت گرفت و رطوبتگیری و تهویه هوا مورد توجه قرار گرفت. در قسمت منفی زمین و قسمت یخدان پایه سنگی و دیوارها وساقه مرمت اصولی شدند.
رئیس اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی ملایر با بیان اینکه همه مطالعات برای بنا توسط شرکت پیمانکار و طرح مرمت صورت گرفته است، تصریح کرد: بعد از آن پیگیر ادامه اعتبارات برای تکمیل بنا شدیم که از محل سفر رئیس جمهوری تأمین اعتبار شد.
وی گفت: در سال ۱۴۰۱ و ۱۴۰۲ از محل اعتبارات سفر رئیس جمهوری گنبد اجرا شد و گنبد تمام شده و قرارداد حصار بسته شد و سپس حصار ایجاد شده و محوطه سازی امسال انجام میشود.
وی افزود: دیگر زیر ساختهایی مانند آب و برق و نورپردازی بعد از انجام حصار و محوطه سازی باقی میماند که اگر این زیر ساختها نیز با همکاری مسئولان تأمین شود قابل راه اندازی است و همه نمایندگان، مدیر کل و فرماندار هم برای تأمین اعتبارهمه پیگیریهای لازم را انجام داده است.
جلیلی با بیان اینکه این بنا جامانده از آثار تاریخی دوره قاجاریه و تنها بنای خشتی و یگانه یخچال استان همدان است، اظهار کرد: این اثر تاریخی که در حاشیه جنوبی شهر ملایر واقع شده و گنبد آجری آن موسوم به یخچال است. بانی این بنا مرحوم «میرفتاح» است که اواخر دوره قاجاریه این بنا را به نیت خیرخواهانه احداث کرد.
رئیس اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی همدان با اشاره به اینکه این اثر در تاریخ ۲۵ اسفند ۱۳۷۹ با شماره ثبت ۳۲۴۲ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است، افزود: گذشته از این یخدان برای ذخیرهسازی یخ و استفاده در فصول گرم سال استفاده میکردند.
وی با اشاره به اینکه و ارتفاع گنبد از زمین ۱۲ متر بوده و مصالح به کار رفته در آن از سنگ و آجر است و به جز اجرای گنبد، حصار اطراف آن اجرا شده و فقط نردهها و درهای ورودی باقی مانده است، اظهار کرد: براساس اعلام میراث فرهنگی؛ یخدان میرفتاح دارای سه قسمت است یک بخش آن یخدان است و در منفی سطح زمین در عمق هشت متری زمین قرار دارد، یک بخش دیگر ساقه گنبد است که ۵۰ درصد آن در سیلاب ۹۸ سالم ماند و گنبد اصلی به طور کامل بر اثر بارشها فرو ریخت.
جلیلی عنوان کرد: ارتفاع این بنای تاریخی از کف تا گنبد ۱۲ متر و از سطح تا منبع ذخیره یخ چهار متر و دارای ۲ ورودی است که یکی به شکل دهلیز است و مخصوص ریزش و تخلیه یخ و دیگری که محل رفت و آمد بوده و با پلکانی به قسمت انتهایی یخدان و محل برداشت یخ منتهی میشود.
وی با اشاره به اینکه ضخامت دیوارهای گنبد در قسمت تحتانی ۹۲ سانتیمتر و در بالا به سه ردیف آجر ۲۰ سانتیمتری میرسد، تنها عامل تزئینی بنا ۲ ردیف آجرکاری است که به شکل کمربندی و به ضخامت ۲۲۰ سانتیمتر، داخل بنا را پوشانده افزود: در قسمت بیرونی و داخلی یخدان ۲ ردیف خشت به کار رفته است که نقش عایق را داشته و در فصل تابستان مانع از نفوذ گرما و ذوب شدن یخها میشود.