تیغ بُرنده مطبوعات در رسواییهای بزرگ!
اقتصاد ایران: رسواییهای خودرویی بزرگی در دنیا رخ داده که رسانهها مانورهای زیادی روی آنها دادند و البته ابعاد بعدی ماجرا برای خودروسازان بسیار بزرگتر از حد انتظار بود. یک خودروساز هرگز نمیخواهد در کنار نام خودرو واژه رسوایی را بشنود. معمولا این واژه برای توصیف ابعاد یک حادثه، فراخوان بزرگ و مواردی شبیه آن به کار میرود و غالبا نتیجه نهایی نیز عدم خرید یک خودرو تا چند سال است.
بسیاری از رسواییهای بزرگ خودرویی به خاطر دلایلی واضح رخ دادهاند اما برخی از آنها شاید نیازمند بررسی بیشتر باشند چراکه بهرغم توجه شدید افکار عمومی، این رسواییها به خاطر مشکلات کوچکی که از کنترل خارج شدهاند، رخ دادهاند. این موضوع معمولا نتیجه تستهای نامناسب و ناقص، خطای راننده و در برخی موارد مانورهای رسانهای بوده که باعث شده یک خودرو به حدی خطرناک جلوه کند که حتی خریدار جرأت روشن کردن برفپاککنهای آن را نداشته باشد. البته این به معنی عدم آسیب دیدن سرنشینان در حوادث مشابه نیست اما به نظر میرسد دلایل رسواییهایی ذکر میکنیم به اندازهای که تصور میشد شفاف و واضح نبودهاند.
«آئودی» و شتابگیری ناخواسته
پیش از رواج خودروهای خودران، وسیلهنقلیهای که بتواند شتاب بگیرد، عجیب بوده است. چنین چیزی در بخش ۶۰ دقیقه یک برنامه تلویزیونی در سال ۱۹۸۶ مطرح شد، برنامهای که در آن مصاحبههایی با مالکان خودروهای آئودی پخش شد.
مالکان خودروها اظهار داشتند خودرو آنها بدون هشدار شروع به شتابگیری کرده و بهرغم استفاده از ترمز حادثهای رخ داده است. طبیعتا برای بررسی این مشکل نیاز به یک نمایش بود و در اخبار مرتبط با این حوادث هم یک دستگاه آئودی به نمایش درآمد که بدون اینکه پایی روی پدال گاز باشد به جلو حرکت میکرد. این موضوع در واقع نتیجه وجود سوراخ در گیربکس و پمپاژ هوای داخل کمپرسور بود که منجر به شتابگیری ناخواسته میشد و خوراک خبری هیجانانگیزی را ایجاد کرد.
با اینکه جلوههای ویژه نیز در شتابگیری خودروهای آئودی بهکار رفته بود اما مشکلی واقعی وجود دارد. NHTSA اعلام کرد سیستمهای تثبیت دور آرام محصولات آئودی مشکل دارند اما شاید خطای راننده نیز در این حوادث دخیل باشد. این سازمان ایمنی اظهار کرد برخی نسخهها از سیستم تثبیت دور آرام خراب هستند که میتواند باعث بالا رفتن دور آرام موتور شده و شتابگیری مختصر و ناخواستهای را ایجاد کند.
البته تنها دلیل شتابگیری خودروها همین سیستمها نبودهاند و شاید عوامل دیگری نیز دخالت داشتهاند. اما آئودی این مشکل را ناشی از فاصله کم بین پدالهای گاز و ترمز دانست و اعلام کرد رانندگان قبل از حادثه پدال اشتباهی را فشار دادهاند که منجر به عدم اعمال ترمز شده است.
ژرمنها به منظور حل این مشکل محل پدال ترمز را اصلاح کردند و ۳۲ هزار دستگاه قفل داخلی را برای جلوگیری از خروج گیربکس اتوماتیک از حالت پارک تا زمان فشار پدال ترمز نصب کردند اما بهرغم این اقدامات شکایات زیادی ثبت شد و فروش آئودی به شدت کاهش یافت و چند دهه طول کشید تا این برند آلمانی احیا شود.
شاسیبلند «سوزوکی سامورایی» در گزارش کاربران
گاهی اوقات رسوایی خودرو میتواند تنها با چند عبارت در یک گزارش رخ دهد. ماجرای شاسیبلند سوزوکی سامورایی ۱۹۸۸ اینگونه رخ داد یعنی زمانی که کانسومر ریپورتز گزارش کرد این خودرو به سادگی در پیچها چپ میشود. همین موضوع تاثیر زیادی بر سوزوکی گذاشت. ژاپنیها تا زمان انتشار این گزارش حدود ۱۲۰ هزار دستگاه سامورایی را به فروش رسانده بودند اما پس از آن فروش خودرو حدود ۷۰درصد کاهش یافت.
واضح است که مشتریان خواهان راندن خودرویی که ظاهرا به سادگی چپ میشود، نبودند. مشکل این بود که سامورایی در واقع به راحتی میتوانست روی هر چهار چرخ خود بایستد. سوزوکی اعلام کرد کانسومر ریپورتز تلاشهای زیادی برای چپ کردن خودرو انجام داده و سامورایی را در تستهای غیرمنطقی آزموده تا در نهایت آن را چپ کند. این اتفاقات در حالی رخ داده که کانسومر ریپورتز در گزارش خود به چپ شدن راحت خودرو در شرایط نرمال رانندگی اشاره کرده است.
ژاپنیها به این اتفاق اعتراض کردند و حمایت NHTSA را نیز به دست آوردند. این موسسه به همراه دیگر سازمانهای بینالمللی تستهای چپ کردن کانسومر ریپورتز را رد کردند. اما گزارش کانسومر ریپورتز کار خود را کرد زیرا شهرت و آمار فروش سامورایی به شدت آسیب دیده بود. سوزوکی به دنبال فراموش کردن ماجرا بود اما آنچه مجددا رخ داد تبلیغ همان گزارش کانسومر ریپورتز در سال ۱۹۹۶ بود.
وکیل سوزوکی در آن زمان به واشنگتنپست گفته بود که این موسسه درباره داستان خود دروغ گفته بود. در ادامه شکایتی ثبت و حل شد هرچند کانسومر ریپورتز در دفاعیه خود گفته بود اسناد داخلی حاکی از آگاهی سوزوکی نسبت به مشکل چپ کردن خودرو بوده است. این موسسه از روشهای تست خود دفاع کرد اما درعینحال تصریح کرد هرگز به دنبال تاکید بر این نکته نبوده که سامورایی در شرایط عادی به راحتی چپ میکند. با این وجود به جرات میتوان گفت یک مانور رسانهای تأثیر مخربی روی محصول سوزوکی گذاشت.
مشکل «جنرالموتورز» با «کرایسلر ایرفلو»
گاهی اوقات این گزارش رسانهها نیست که باعث آسیب دیدن غیرمنصفانه یک برند میشود. رقبا نیز میتوانند این کار را انجام دهند. کرایسلر ایرفلو ۱۹۳۴ از نظر طراحی خودرویی متمایز بود و کرایسلر را به یکی از اولین خودروسازانی تبدیل کرد که مقاومت در برابر باد را حین طراحی بدنه خودرو در نظر میگیرد. مهندسان این خودروساز اولین تونل باد فولسایز را بر اساس دستگاه پیشرفته اورویل رایت مشهور تولید کردند و فهمیدند زمانی که خودرو رو به عقب حرکت کند مقاومت کمتری در برابر باد خواهد داشت.
از آنجاکه حرکت رو به عقب در جاده امکانپذیر نیست بنابراین آنها بدنهای سرراست با طراحی قطره اشک را طراحی کردند که جلوتر از زمان خود بود. عموم مردم خیلی از ظاهر خودرو استقبال نکردند و ایرفلو فروش کمی داشت اما آنچه بیش از همه به وجهه کرایسلر صدمه زد کمپین جنرالموتورز علیه ایرفلو بود.
این خودروساز که طراحی پیشرفته ایرفلو را خطری برای خود میدید در تبلیغات خود مدعی شد ایرفلو از یک طرح بسیار سری جنرالموتورز کپی شده است. جنرالموتورز حتی ادعا کرد این خودرو برای رانندگی ایمن نیست. هیچکدام از این ادعاها درست نبودند اما باعث شدند فروش کم محصول کرایسلر به صفر برسد و این خودرو با خط تولید وداع کند.