اجرای قانون جدید چک نیازمند یک بسترسازی جدید است
اقتصاد ایران: با اجرایی شدن قانون جدید چک، انتظار میرود برای اتصال خودپردازها به سامانه صیاد، مشکلات صاحبان کسب و کار در مناطق محروم برای ثبت و تأیید چک حل شود.
آمار خیرهکننده کاهش برگشت چک با اجرای قانون جدید
طبق آماری که آمنه نادعلیزاده، سخنگوی اجرای قانون جدید چک بانک مرکزی ارائه داده است، از ابتدای فروردین تا انتهای خرداد ماه 1400، نسبت چک برگشتی به چکهای مبادله شده برابر با 3.5درصد، در دسته چکهای جدید است. این در حالی است که آمار چکهای برگشتی از دسته چکهای قدیمی در این بازه زمانی برابر با 8.5 درصد چکهای مبادله شده است. لازم به ذکر است که این نسبت در همین دوره سه ماهه در سال 1399، برابر با 16درصد بوده است.
با توجه به تأثیر مثبت الزامی شدن ثبت و تأیید اطلاعات چک بر کاهش آمار چکهای برگشتی بر اساس قانون جدید چک، انتظار میرود فرایند ثبت و تأیید اطلاعات چک توسط بانک مرکزی و شبکه بانکی، برای کاربران تسهیل شود زیرا برخی از صاحبان کسب و کار در ثبت چک در سامانه صیاد با مشکلاتی مواجه شدهاند.
خودپردازها تسهیلکننده اجرای قانون جدید چک
از مهمترین مشکلاتی که صاحبان کسب و کار با ثبت و تأیید اطلاعات چک در سامانه صیاد مواجه هستند، عدم دسترسی به اینترنت و گوشی هوشمند است. البته بانک مرکزی برای رفع این مشکل، امکان ثبت و تأیید چک به صورت مراجعه حضوری به شعب بانکی را فراهم آورده است؛ اما مراجعه به بانک بعد از هر بار صدور چک جهت ثبت و تأیید آن، امری وقتگیر به نظر میرسد.
از طرف دیگر، اگرچه امکان ثبت و تأیید چک با استفاده از نرمافزارهای موبایلی و اپلیکیشنهای تجاری نیز فراهم است اما بعضی افرادی که در مناطق محروم صاحب کسب و کار هستند، به این راههای ثبت و تأیید چک دسترسی ندارند. از این رو برای حل مشکل این دسته از افراد نیز لازم است تا راهکاری برای ثبت و تأیید چک در نظر گرفته شود. اتصال خودپرداز به سامانه صیاد میتوانند بهترین راهکار در جهت افزایش دسترسی به سامانه صیاد باشد.
در بخشی از گزارش کمیسیون اصل 90 مجلس در رابطه با بررسی نحوه اجرای قانون اصلاح قانون صدور چک در مورد اتصال خودپردازها به سامانه صیاد، اشاره شده است: "برای پیشگیری از وقوع مشکلاتی مانند عدم ثبت اطلاعات برگه چک در سامانه صیاد به دلیل عدم دسترسی به اینترنت یا گوشی هوشمند و ... ضروری است که بستر و زیرساخت لازم برای سهولت امکان ثبت اطلاعات برگه چک در سامانه صیاد و تأیید اطلاعات برگه چک و همچنین ثبت انتقال برگه چک برای مردم و کسب و کارها فراهم شود. با توجه به غیرفعال بودن گزینه سامانه صیاد در خودپردازها، ضرورت دارد کلیه بانکها نسبت به فراهم کردن زیرساخت لازم و فعال کردن گزینه سامانه صیاد در خودپردازها اقدام کرده و بانک مرکزی نیز بر این امر تا تحقق کامل آن نظارت کند."
استعلام سابقه صادرکننده چک با کمک سامانه صیاد
شاید برای شما این سؤال پیش آمده است که لزوم ثبت و تأیید اطلاعات چک در سامانه صیاد چیست؟ بر اساس آسیبشناسیهایی که از مشکلات ناشی از چک قبل از اصلاح قانون چک صورت گرفته، یکی از عوامل اصلی در کاهش اعتبار چکهای مبادله شده، عدم تقارن اطلاعاتی بین صادرکننده و گیرنده چک بوده است. در جهت رفع این مشکل و کاهش میزان چکهای برگشتی، نوآوریهایی در قانون جدید چک پیشبینی شده است. یکی از این نوآوریها، ثبت اطلاعات چک در سامانه صیاد بانک مرکزی است.
با ثبت اطلاعات چک در سامانه صیاد بانک مرکزی، این امکان فراهم میشود تا افراد بتوانند قبل از دریافت چک از صادرکننده آن، اعتبار او و اطلاعاتی از قبیل میزان چکهای برگشتی رفع سوء اثر نشده، تعهدات جاری که هنوز مهلت سررسید آن فرا نرسیده است و همچنین سقف اعتباری شخص صادرکننده را مورد بررسی قرار دهند. در این صورت، اگر شخص گیرنده تشخیص دهد که انجام معامله برای او با ضرر همراه خواهد بود، میتواند از انجام معامله خودداری کند.
فراهم کردن امکان اجرای قانون چک با ثبت چک در صیاد به وسیله خودپرداز
با توجه به اهمیت ثبت چک در سامانه صیاد و در جهت رفع مشکلات برخی صاحبان کسب و کار در خصوص ثبت چک در سامانه صیاد، بانک مرکزی باید بانکها را موظف به اتصال خودپردازها به سامانه صیاد کند تا امکان ثبت و تأیید چک برای همه افراد فراهم شود. موضوعی که میتواند برخی مشکلاتی که صاحبان کسب و کار با آنها مواجه هستند را به حداقل برساند.