به گزارش خبرگزاری اقتصاد ایران به نقل از ساینس الرت، مطالعه جدیدی نشان می‌دهد که یک عمر درگیری با زبان و کلمات نوشتاری از جمله کتاب خواندن، نوشتن و یادگیری زبان‌های خارجی می‌تواند یکی از بهترین راه‌ها برای حفظ سلامت ذهن و به تاخیر انداختن یا پیشگیری از زوال عقل باشد.

این تحقیق که توسط تیمی از مرکز پزشکی دانشگاه راش در ایالات متحده انجام شده، نشان داده که دهه‌ها فعالیت در این زمینه‌ها می‌تواند خطر ابتلا به بیماری آلزایمر را تا ۳۸ درصد و خطر ابتلا به اختلال شناختی خفیف را تا ۳۶ درصد کاهش دهد.

کتابخانه؛ بهترین سرمایه‌گذاری برای آینده مغز شما

این ارقام حاصل مقایسه شرکت‌کنندگانی که بالاترین امتیاز را در مقیاس «غنی‌سازی شناختی» کسب کرده بودند با آنهایی است که پایین‌ترین امتیاز را داشتند. در این پژوهش، گروه نمونه شامل ۱۹۳۹ نفر با میانگین سنی ۸۰ سال در شروع مطالعه بودند و وضعیت سلامت آنان به طور میانگین نزدیک به هشت سال تحت نظر گرفته شد.

آندره‌آ زامیت، متخصص اعصاب و روان، می‌گوید: «مطالعه ما به بررسی غنی‌سازی شناختی از کودکی تا سنین بالاتر پرداخت و بر فعالیت‌ها و منابعی تمرکز کرد که ذهن را تحریک می‌کنند.»

او افزود: «یافته‌های ما نشان می‌دهد که سلامت شناختی در سنین بالاتر به شدت تحت تأثیر مواجهه مادام‌العمر با محیط‌های محرک فکری است.»

نموداری که نشان می‌دهد شروع آلزایمر در افرادی که نمرات غنی‌سازی شناختی بالاتری در طول عمر داشتند، به تأخیر افتاده است.

از شرکت‌کنندگان درباره عادت‌هایشان در سنین ۱۲ سالگی، ۴۰ سالگی و سن فعلی‌شان سوال شد. این پرسش‌ها فعالیت‌هایی مانند کتاب خواندن، بازدید از کتابخانه‌ها و موزه‌ها، یادگیری زبان‌های خارجی و استفاده از فرهنگ‌نامه‌ها را پوشش می‌داد.

داده‌ها نشان داد که بالاترین میزان یادگیری و غنی‌سازی مادام‌العمر می‌تواند به طور متوسط بیماری آلزایمر را تا پنج سال و اختلال شناختی خفیف را تا هفت سال به تأخیر بیندازد.

محققان همچنین بافت مغز شرکت‌کنندگانی را که در طول دوره مطالعه فوت کردند، تجزیه و تحلیل کردند. نشانه‌هایی وجود داشت که مغز افرادی با نمرات غنی‌سازی بالاتر در دوران کودکی، سطح مشخصی از محافظت را در برابر تجمع پروتئین‌های مرتبط با آلزایمر داشت.

علاوه بر این، داده‌هایی در مورد وضعیت اجتماعی-اقتصادی (SES) جمع‌آوری شد تا مشخص شود آیا این عامل می‌تواند بر نرخ زوال شناختی تأثیر بگذارد یا خیر؟ موضوعی که در تحقیقات پیشین مشاهده شده بود. با این حال، به نظر می‌رسد مزیت فعالیت‌های غنی‌سازی مستقل از این عامل عمل می‌کند.

محققان در مقاله منتشر شده خود می‌نویسند: «یافته‌های ما نشان می‌دهد که غنی‌سازی شناختی صرفا جانشینی برای برتری اجتماعی-اقتصادی نیست. اگرچه وضعیت اجتماعی-اقتصادی و دسترسی به منابع، ارتباط مستقیمی با توان شناخت در سنین بالاتر دارد، اما مؤلفه‌های غنی‌سازی و درگیری رفتاری پایدار با فعالیت‌های فکری در طول زندگی نیز می‌تواند با حفظ قدرت شناختی مرتبط باشد.»

اگرچه این مطالعه یک ارتباط قوی بین غنی‌سازی شناختی مادام‌العمر و زوال عقل را نشان می‌دهد، اما رابطه علت و معلولی را اثبات نمی‌کند. به این معنا که نمی‌توان به طور قطع گفت صرفا مطالعه مداوم در طول سالیان، احتمال بروز مشکلات شناختی را کاهش می‌دهد.

می‌دانیم که مشکلات عصبی تحت تأثیر انبوهی از عوامل خطرزا از جمله الگوی خواب و سطح فعالیت بدنی هستند. علاوه بر این، این مطالعه از قوه یادآوری افراد برای بازگویی عادت‌های مطالعه و نوشتن خود در مراحل ابتدایی‌تر زندگی استفاده کرده است.

با وجود این محدودیت‌ها، این مطالعه شواهد بیشتری برای وجود رابطه‌ای قوی بین فعال نگه داشتن ذهن (در این مورد، از طریق پردازش کلمات و زبان) و کاهش احتمال ابتلا به زوال عقل ارائه می‌دهد.

این رابطه همچنین از نظر منطقی قابل قبول است و با مطالعات پیشین همخوانی دارد: برای مثال، حل کردن پازل‌ها نیز به عنوان راهی برای اطمینان از فعالیت منظم نورون‌ها و جلوگیری از زوال شناختی معرفی شده است. به نظر می‌رسد مغز ما به همان اندازه که بقیه بدن به ورزش نیاز دارد، به تمرین نیاز دارد.

مهم نیست در چه سنی هستید، برای شروع تغییر سبک زندگی و عادت‌هایی که می‌تواند خطر زوال عقل شما را کاهش دهد، هرگز زود (یا دیر) نیست. وقتی در حال خواندن یا نوشتن نیستید، ممکن است بخواهید به پیاده‌روی بروید یا مراقب رژیم غذایی خود باشید.

زامیت می‌گوید: «یافته‌های ما دلگرم‌کننده است و نشان می‌دهد که درگیر شدن مداوم با انواع فعالیت‌های محرک ذهنی در طول زندگی می‌تواند در سلامت شناختی تفاوت ایجاد کند. سرمایه‌گذاری‌های عمومی برای گسترش دسترسی به محیط‌های غنی‌کننده، مانند کتابخانه‌ها و برنامه‌های آموزشی دوران کودکی که برای ایجاد اشتیاق مادام‌العمر به یادگیری طراحی شده‌اند، ممکن است به کاهش بروز زوال عقل کمک کند.»