به گزارش اقتصادنیوز، همزمان با شکست سنگین جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، بحث درباره آینده جنگ ایران و هزینه‌های سیاسی و راهبردی ادامه آن را وارد مرحله تازه‌ای کرده است. در حالی که دولت دونالد ترامپ با فشارهای داخلی برای بازنگری در سیاست‌های خود روبه‌رو شده، برخی چهره‌های پیشین دولت و تحلیلگران آمریکایی خواستار پایان فوری درگیری و تغییر رویکرد واشنگتن در خاورمیانه هستند.

خبر مرتبط

روزنه‌ای جدید برای توافق هسته‌ای ایران و آمریکا | میانجی‌گری قطر گره مذاکرات را باز می کند؟ | کوه کلنگ همچنان زیر ذره‌بین

اقتصادنیوز: یک مقام ایرانی که نخواست نامش فاش شود، در گفت‌وگو با المانیتور اعلام کرد که برنامه هسته‌ای ایران در حال حاضر «با میانجی‌ها در دست بررسی و گفت‌وگو» قرار دارد.

جنگ ایران در صدر اختلافات

جو کنت، مقام پیشین دولت ترامپ در یادداشتی در ریسپانسیبل استیت‌کرفت نوشت: ترامپ باید همین امروز به جنگ پایان دهد و همه مقام‌های ارشد مرتبط با آن را برکنار کند؛ چرا که نتیجه انتخابات پیامی روشن از سوی مردم آمریکا درباره مخالفت با ادامه جنگ ایران بود.

در هشت ماه گذشته، جنگ ایران همواره به یکی از موضوعات اصلی اختلاف در ائتلاف سیاسی حامی ترامپ و جی‌دی ونس تبدیل شده بود.در این میان، بحث هایی گسترده درباره انطباق این جنگ با منافع ملی آمریکا، میزان فوریت تهدید ایران و ضرورت ادامه یا تشدید عملیات نظامی، در میان حامیان جنبش ماگا و محافل محافظه‌کار آمریکایی شکل گرفته بود. این اختلافات در شبکه‌های اجتماعی، پادکست‌ها و حتی رسانه‌های جریان اصلی جناح راست، از جمله فاکس‌نیوز، بازتاب داشت.

کنت در ادمه نوشت: جنگ ایران عامل استعفای من از دولت ترامپ بود. اکنون نتیجه انتخابات میان‌دوره‌ای این مناقشه را به نقطه تعیین‌کننده‌ای رسانده است. جمهوری‌خواهان در انتخاباتی که با آرامش برگزار شد، شکست سنگینی متحمل شدند و دموکرات‌ها توانستند کنترل هر دو مجلس کنگره را به دست آورند.

در این چارچوب، ادامه جنگ دیگر صرفاً موضوعی مربوط به اختلافات درون دولت یا محافل سیاسی واشنگتن نیست، بلکه به مسئله‌ای انتخاباتی تبدیل شده است.

با توجه به اذعان جی‌دی ونس به نقش جنگ در شکست جمهوری‌خواهان، مردم آمریکا مخالفت خود را با ادامه درگیری اعلام کرده‌اند. همچنین بر اساس نظرسنجی‌های خروج از حوزه‌های رأی‌گیری، بیش از ۷۰ درصد رأی‌دهندگان، جنگ ایران و آنچه رابطه نامتوازن آمریکا با اسرائیل توصیف شده را در ارتباط با تورم فزاینده و فشارهای اقتصادی روزمره ارزیابی کرده‌اند.

تغییر تیم امنیت ملی؛ چهار نفری که باید جایگزین شوند!

دونالد ترامپ باید بدون تأخیر به جنگ پایان دهد و برای جلوگیری از تداوم درگیری، به تیم امنیت ملی خود دستور روشنی بدهد. البته، صرف اعلام پایان جنگ کافی نیست؛ چرا که بخشی از ساختار سیاست خارجی و امنیتی آمریکا ممکن است در برابر تصمیم رئیس‌جمهور مقاومت کند یا مسیر ادامه عملیات را هموار سازد.

یکی از پیشنهادات مطرحه این است که ترامپ چهار مقام ارشد دولت خود را برکنار کرده و با افرادی جایگزین کند که با پایان جنگ موافق هستند. آن ها همچنین باید توانایی مدیریت نهادهای امنیتی و دیپلماتیک را داشته باشند.

این چهار نفر عبارت‌ند از: پیت هگست، وزیر دفاع؛ جان رتکلیف، رئیس سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا)؛ مارکو روبیو، وزیر خارجه؛ و سوزی وایلز، رئیس دفتر کاخ سفید.

مسئله فقط اختلاف‌نظر سیاسی با مقام‌های فعلی نیست. درواقع، رئیس‌جمهور برای اجرای تصمیم خود باید افرادی را در رأس نهادهای کلیدی قرار دهد که از سازوکارهای داخلی این سازمان‌ها و شیوه‌های احتمالی جلوگیری از پایان جنگ آگاه باشند. از سویی، تجربه دوره نخست ریاست‌جمهوری ترامپ نشان داده است که ساختار امنیت ملی آمریکا می‌تواند در برابر برخی جهت‌گیری‌های رئیس‌جمهور مقاومت کند.

راه حل پیشنهادی: خروج از خلیج فارس و لغو محاصره دریایی

در شرایط کنونی، بهترین راه برای پایان دادن به جنگ، خروج نیروهای آمریکایی از منطقه خلیج فارس و لغو محاصره دریایی بنادر ایران است. این اقدامات لزوماً به معنای عقب‌نشینی یا شکست آمریکا نیست و حتی می‌تواند با منافع راهبردی واشنگتن همخوانی داشته باشد. 

همچنین با توجه به حملات ایران به پایگاه‌های آمریکا در منطقه، بخش عمده این پایگاه‌ها آسیب دیده‌اند و ادامه حضور نظامی در منطقه، به‌جای ایجاد مزیت راهبردی، می‌تواند به یک نقطه ضعف امنیتی تبدیل شود. از این منظر، پایگاه‌هایی که در گذشته بخشی از زیرساخت نظامی آمریکا در منطقه محسوب می‌شدند، اکنون ممکن است اهدافی آسیب‌پذیر باشند که واشنگتن را در معرض درگیری‌های مجدد قرار می‌دهند.

لغو محاصره روند دیپلماتیک را تسریع می کند

نویسنده مدعی شد: لغو محاصره دریایی نیز در این طرح دو هدف را دنبال می‌کند. نخست آنکه با برداشتن محاصره، یکی از اهداف بالقوه حملات ایران حذف می‌شود؛ هدفی که در صورت باقی ماندن می‌تواند زمینه بازگشت آمریکا به جنگ را فراهم کند. دوم آنکه مسئولیت ادامه مسیر دیپلماتیک دوباره بر عهده تهران قرار می‌گیرد.

ایران تا زمانی که تحت محاصره دریایی و تهدید حمله قرار دارد، انگیزه محدودی برای ارائه امتیازهای دیپلماتیک خواهد داشت. از سوی دیگر، تهران محاصره را دلیلی برای اقدامات خود در خلیج فارس و تنگه هرمز معرفی می‌کند. بنابراین، لغو آن می‌تواند زمینه را برای کاهش تنش و آغاز گفت‌وگوهای منطقه‌ای درباره ترتیبات عبور نفتکش‌ها از تنگه هرمز فراهم کند.

در این چارچوب، واشنگتن می‌تواند کاهش تدریجی تحریم‌های مربوط به صادرات نفت و گاز ایران را نیز به‌عنوان مشوقی در نظر بگیرد تا تهران انگیزه بیشتری برای حفظ امنیت و باز ماندن مسیر کشتیرانی داشته باشد. چنین رویکردی به‌جای تکیه بر فشار نظامی، بر ایجاد انگیزه اقتصادی و توافق‌های عملی میان کشورهای منطقه استوار خواهد بود.

مهار اسرائیل مسیر دیگری برای پایان جنگ است!

یکی دیگر از محورهای پیشنهادی ، محدود کردن توانایی اسرائیل برای مختل کردن روند پایان جنگ است. با توجه به موانعی که اسرائیل در گذشته در مسیر مذاکرات آتش‌بس مانع ایجاد کرده است، مهار تل‌آویو نباید به موضع‌گیری‌های لفظی محدود بماند.

در این میان، کاهش برخی حمایت‌های دفاعی آمریکا از اسرائیل، از جمله خارج کردن بخشی از سامانه‌های پدافند موشکی آمریکایی مستقر در این کشور، یکی از ابزارهای اعمال محدودیت است. استدلال اصلی این اقدام این است که با کاهش حمایت‌ها، اسرائیل ناچار خواهد شد تا منابع دفاعی خود را بیشتر صرف حفاظت از قلمرو خود کند و امکان استفاده از آنها برای پشتیبانی از عملیات تهاجمی محدودتر شود.

از سوی دیگر، ترامپ باید از کنگره بخواهد که در دو سال پایانی فعالیت او، دو بند قانونی مرتبط با همکاری‌های نظامی و اطلاعاتی آمریکا و اسرائیل حذف شود. بند ۲۱۹ قانون اختیارات دفاع ملی و بند ۶۶۲ قانون مجوزهای اطلاعاتی، دسترسی اسرائیل به برخی ظرفیت‌های حساس دفاعی و اطلاعاتی آمریکا را افزایش می‌دهند. نویسنده در ادامه نوشت: به باور من، این ترتیبات مغایر با استقلال و حاکمیت ملی آمریکا است.

پیشنهاد دیگر، برکناری مایک هاکبی، سفیر آمریکا در اسرائیل، و اعضای تیم او نیز است، چرا که عملکرد این تیم نشان داده که اولویت‌های آن بیش از هم راستایی با منافع ملی آمریکا، به دنبال منافع اسرائیل است. بنابراین، ادامه فعالیت این مجموعه می‌تواند تلاش‌های دولت برای پایان دادن به جنگ را با مانع روبه‌رو کند.

شکاف در پایگاه سیاسی ترامپ؛ از جنگ ایران تا همراهی با اسرائیل

الیوت کوهن نیز در راستای پیوند میان جنگ ایران و شکست انتخاباتی جمهوری‌خواهان در مجله آتلانتیک نوشت:

انتخابات میان‌دوره‌ای آزمونی برای سنجش عملکرد دولت ترامپ و برداشت نخبگان سیاسی از جامعه آمریکا بود. با توجه به شکست سنگین جمهوری‌خواهان، انتخابات اخیر بدون مداخله نظامی یا امنیتی در مراکز رأی‌گیری برگزار شد و نتیجه آن چنان روشن بود که حتی ترامپ نیز ناچار به پذیرش آن شد. این تحول نشان داد که با وجود نگرانی‌ها درباره تضعیف نهادهای دموکراتیک، سازوکار انتخاباتی و نظام قضایی غیرمتمرکز آمریکا همچنان ظرفیت مقابله با برخی سیاست‌های دولت را دارند.

یکی از دلایل خطای بخشی از تحلیلگران و نخبگان سیاسی، بی‌اعتمادی و فاصله طبقاتی آنها با رأی‌دهندگان عادی بود. بخشی از مخالفان ترامپ تصور می‌کردند حمایت از او در میان مردم پایدار خواهد ماند، در حالی که بسیاری از رأی‌دهندگانی که پیش‌تر به ترامپ فرصت داده بودند، با سیاست‌هایی مانند برخوردهای مهاجرتی، انتقال مهاجران غیرمجرم از خیابان‌ها و اعمال تعرفه‌های اقتصادی مخالف بودند. این نارضایتی‌ها در کنار فساد، سوءمدیریت اقتصادی و جنگی که از نظر اهداف و نحوه اجرا با ابهام همراه بود، زمینه شکست جمهوری‌خواهان را فراهم کرد.

واکنش جی‌دی ونس پس از انتخابات نیز قابل توجه است. معاون رئیس‌جمهور چهار عامل را در نتیجه انتخابات مؤثر دانسته بود: وضعیت اقتصادی، جنگ ایران، فاصله گرفتن از شعار «اول آمریکا» و رابطه با اسرائیل.

این اظهارات نشان می‌دهد که حتی در میان رهبران جمهوری‌خواه نیز درباره پیامدهای سیاسی جنگ و نسبت آن با منافع رأی‌دهندگان اختلاف‌نظر وجود دارد.

پیروزی دموکرات‌ها پایان جنگ نیست

با این حال، شکست جمهوری‌خواهان به معنای حل مشکلات سیاست خارجی آمریکا نیست. دموکرات‌ها که اکنون کنترل کنگره را در اختیار می‌گیرند، باید مشخص کنند که در صورت مخالفت با جنگ ایران چه راهبرد جایگزینی دارند. آیا آن ها توقف بودجه جنگ را دنبال خواهند کرد؟ حتی اگر این اقدام به افزایش نفوذ ایران بر تردد کشتی‌ها در تنگه هرمز یا پیچیده‌تر شدن پرونده هسته‌ای منجر شود؟

این پرسش‌ها نشان می‌دهد که مخالفت با جنگ بدون ارائه راهبردی برای مدیریت پیامدهای آن، برای شکل دادن به سیاست خارجی آینده کافی نیست.

دموکرات‌ها باید درباره اینکه کدام سیاست‌های دوره ترامپ را بازگردانند، کدام تغییرات را حفظ کنند و چگونه از آشفتگی‌های موجود برای اصلاح ساختارهای حکمرانی بهره بگیرند، تصمیم‌گیری کنند. در عین حال، نباید با اقداماتی مانند تغییر یک‌جانبه حوزه‌های انتخاباتی به دنبال تثبیت قدرت خود باشند؛ زیرا چنین رویکردی می‌تواند در آینده نتیجه معکوس داشته باشد.

بنابراین، جنگ ایران دیگر فقط یک پرونده نظامی و دیپلماتیک برای دولت ترامپ نیست، بلکه به عاملی مؤثر در موازنه سیاسی داخل آمریکا تبدیل شده است.