حجت الاسلام‌والمسلمین حسن بوسلیکی در گفت‌وگو با ایسنا به بیان مسائلی پیرامون آثار و برکات دعا برای دیگران پرداخت و گفت: از جمله ویژگی‌های برجسته‌ای که در صحیفه سجادیه بیان شده دیگر گزینی یا دیگر گرایی در دعا است ما زمانی که به بلا یا مصیبتی مبتلا می‌شویم یا خواسته‌ای داریم دست به دعا برمی‌داریم، در وضعیت عافیت فراموش می‌کنیم برای دیگران دعا کنیم این در حالی است که دعا برای دیگران منشا اثرات و برکاتی دارد. 

رئیس پژوهشکده اخلاق و معنویت ادامه داد: دعاهایی بسیاری برای افراد و گروه‌های خاص در صحیفه سجادیه آورده شده که ناظر به دیگران است؛ برای مثال همسایه‌ها، دوستان، فرزندان و پدر و مادر کسانی که به پیامبران ایمان آوردند و حتی کسانی که ما آن‌ها را نمی‌شناسیم مانند مرزدارانی که در اقصی نقاط کشور برای امنیت ما در سختی هستند.  

وی با تاکید بر ضرورت دعا برای دیگران افزود: دعا برای دیگری اگر تبدیل به یک فرهنگ شود، توصیه یا دستور خداوند به حضرت موسی(ع) را به ما یادآوری می‌کند که نقل شده است: خداوند از حضرت موسی می‌خواهد او را با زبانی که گناه نکرده دعا کند و سپس حضرت موسی با تواضع بیان می‌کند: خداوندا آن زبان را از کجا بیاورم؟ سپس خداوند پاسخ می‌دهد: اُدعُنِی علی لسانِ غیرِک من را با زبان دیگری دعا کن، به این معنا که کاری کن که دیگری برای تو دعا کند. به عنوان مثال، زمانی که فرد کار خیری انجام می‌دهد و دیگران در برابر آن می‌گویند خداوند پدر و مادرت را رحمت کند این جمله مصداق دعای دیگری در حق فرد است.

بوسلیکی اضافه کرد: در روایت دیگری نقل شده است؛ که در روز عرفه در صحرای عرفات عبدالله ابن جندب ایستاده بود دعا می‌کرد. دستش بلند کرده بود رو به آسمان گریه می‌کرد و اشک می‌ریخت. از او پرسیدم برای چه چیزی اینطور گریه می‌کردی؟ فرمود من چیزی برای خودم نمی‌خواهم، برای برادران دینی دعا می‌کنم چرا که از امام شنیدم کسی که برای برادر دینی خود دعا بکند از عرش به او ندا می‌رسد که صد هزار برابر آنچه که دعا کردی برای خودت است، با خود اندیشیدم که صد هزار دعای مستجاب را برای یک دعا که نمی‌دانم مستجاب می‌شود یا نه، واگذارم.

این استاد حوزه ادامه داد: امام سجاد(ع) در دعای ۲۶ صحیفه سجادیه می‌فرمایند: «اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ، وَ تَوَلَّنِی فِی جِیرَانِی وَ مَوَالِی الْعَارِفِینَ بِحَقِّنَا، وَ الْمُنَابِذِینَ لِأَعْدَائِنَا بِأَفْضَلِ وَلَایتِک؛  بارخدایا بر محمد و آلش درود فرست، و مرا در رابطه با رعایت حق همسایگان و دوستانم که به حق ما معرفت دارند، و با دشمنان ما در ستیزند به بهترین صورت یاری فرما.»

وی افزود: در ادامه دعای ۲۶ صحیفه سجادیه آمده است: «و ایشان (همسایگان و دوستان) را برای بپاداشتن سنّت خود، و به‌کارگرفتن آداب نیکویت در ارفاق به ضعیفان، و برآوردن حاجت آنان و عیادت بیماران و هدایت راهجویان و خیرخواهی نسبت به مشورت‌کنندگان و دیدارنمودن از مسافران برگشته به وطن و پنهان‌داشتن راز مردم و پوشاندن عیوب خلق خدا و یاری‌دادن به ستمدیدگان و حُسن مواسات در مایحتاج زندگی با آنان و دریغ‌نورزیدن از پیشکش و بخشش فراوان و عطاکردن پیش از درخواست موفق فرما.»

رئیس پژوهشکده اخلاق و معنویت یادآور شد: در بخش دیگری از دعای ۲۶ صحیفه حضرت می‌فرمایند: «بارخدایا مرا توفیق ده که بدکارشان را به احسان پاداش دهم و از ستمکارشان با گذشت و بخشش صرف نظر کنم و نسبت به همه آنان نیک‌گمان باشم و با همه آنان به نیکی رفتار کنم، و چشم از خطای آنان عفیفانه بپوشم و از باب فروتنی با ایشان نرم باشم و بر بلادیدگان آنان به آیین رحمت رقّت آورم و در نبودشان دوستی و محبت خود را بر آنان ظاهر سازم و از سراخلاص دلبسته دوام نعمت آنان باشم.»

بوسلیکی تصریح کرد: دعای ۲۶ صحیفه سجادیه دو جنبه دارد؛ امام سجاد(ع) ابتدا در حق دیگران دعا می‌کنند و سپس از خداوند می‌خواهند خودشان در برابر دیگران چطور باشند که مسئله بسیار مهمی است. همچنین در فراز دیگری از این دعا آمده است: «وَ أُحِبُّ بَقَاءَ النِّعْمَةِ عِنْدَهُمْ نُصْحاً؛ از سراخلاص دلبسته دوام نعمت آنان باشم» این دعا نقطه مقابل حسادت است. حضرت در پایان دعا می‌فرمایند: «وَ ارْزُقْنِی مِثْلَ ذَلِک مِنْهُمْ، وَ اجْعَلْ لِی أَوْفَی الْحُظُوظِ فِیمَا عِنْدَهُمْ؛  مرا نیز از طرف آنان رفتاری بدین صورت نصیب فرما و سهمی کامل‌تر از آنچه از خوبی‌ها نزد آنان است برای من قرار ده.»

این استاد حوزه در پایان گفت: امام سجاد(ع) در فراز دیگری از دعای ۲۶ صحیفه سجادیه از خداوند برای دوستان و همسایگان این چنین می‌خواهند که بصیرت آنان را در حق من و معرفتشان را به فضل من زیاد کن، تا به وسیله من اهل سعادت شوند و من نیز به سبب آنان نیک‌بخت گردم. لذا شاید برای برخی از افراد این تصور ایجاد شود که امام به فکر خودشان بوده‌اند، اما توجه به دو آیه ۲۳ سوره شورا  «قُلْ لَا أَسْأَلُکُمْ عَلَیْهِ أَجْرًا إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِی الْقُرْبَیٰ؛  بگو: از شما [در برابر ابلاغ رسالتم] هیچ پاداشی جز مودّت نزدیکان را [که بنابر روایات بسیار اهل بیت ـ علیهم السلام ـ هستند] را نمی‌خواهم. و همچنین سوره فرقان آیه ۵۷ می‌فرماید: قُلْ مَا أَسْأَلُکُمْ عَلَیْهِ مِنْ أَجْرٍ إِلَّا مَنْ شَاءَ أَنْ یَتَّخِذَ إِلَیٰ رَبِّهِ سَبِیلًا؛ (بگو بر این [رسالت] اجری از شما طلب نمی‌کنم جز اینکه هر کس بخواهد راهی به سوی پروردگارش [در پیش] گیرد.»، این موضوع را به روشنی برای ما تبیین می‌کند که پیامبر(ص) و اهل بیت(ع) جز سعادت و هدایت مومنان نمی‌خواستند.  

انتهای پیام