به گزارش سلامت نیوز به نقل از healthshots، کیفیت خواب، یعنی توانایی خواب عمیق و بدون بیدار شدن‌های مکرر، تأثیر مستقیمی بر سطح قند خون دارد. اگر فردی به طور منظم دچار اختلال خواب باشد، ممکن است تا صبح با افزایش قند خون مواجه شود؛ حتی اگر پیش‌تر مشکل متابولیکی نداشته باشد.

ارتباط بین خواب و قند خون

مطالعه‌ای گسترده که در مجله Journal of Global Health منتشر شده، نشان می‌دهد افرادی که کمتر از ۶ ساعت در شب می‌خوابند، بیشتر در معرض اختلالات قند خون قرار دارند. وضعیت «پیش‌دیابت» به حالتی گفته می‌شود که قند خون بالاتر از حد طبیعی است، اما هنوز به محدوده تشخیص دیابت نرسیده است.

پژوهش‌های انجام‌شده در تایوان نیز نشان می‌دهد کیفیت پایین خواب با افزایش خطر ابتلا به پیش‌دیابت ارتباط دارد. بنابراین کم‌خوابی صرفاً احساس خستگی ایجاد نمی‌کند، بلکه می‌تواند روند پردازش گلوکز در بدن را مختل کند.

خواب چگونه بر تنظیم قند خون اثر می‌گذارد؟

خواب نقش مهمی در تنظیم هورمون‌هایی دارد که سطح گلوکز را کنترل می‌کنند. بر اساس نظر متخصصان، بی‌نظمی در الگوی خواب، بیدار شدن‌های مکرر شبانه و کمبود خواب می‌تواند باعث:

• افزایش قند خون ناشتا

• کاهش حساسیت به انسولین

شود و در نتیجه خطر ابتلا به پیش‌دیابت و دیابت نوع ۲ را افزایش دهد.

همچنین کمبود خواب موجب افزایش هورمون کورتیزول (هورمون استرس) می‌شود. سطح بالای کورتیزول می‌تواند باعث افزایش بیشتر قند خون شده و چرخه‌ای مضر برای سلامت متابولیک ایجاد کند.

یافته‌های کلیدی مطالعه

این پژوهش داده‌های بیش از ۵۳۴ هزار نفر را طی سال‌های ۱۹۹۶ تا ۲۰۲۲ بررسی کرده است. شرکت‌کنندگان بر اساس مدت خواب به سه گروه تقسیم شدند:

• کمتر از ۶ ساعت

• ۶ تا ۸ ساعت

• بیش از ۸ ساعت

نتایج نشان داد افرادی که معمولاً کمتر از ۸ ساعت می‌خوابند، حتی در صورت طبیعی بودن قند خون صبحگاهی، در معرض خطر بالاتر مرگ‌ومیر قرار دارند. همچنین کمبود خواب با افزایش قند خون ناشتا که یک علامت هشداردهنده مهم است، ارتباط مستقیم دارد.

چرا این موضوع اهمیت دارد؟

. سبک زندگی شهری، کار تا دیروقت، استفاده بیش از حد از صفحه‌نمایش‌ها و استرس‌های روزمره، کیفیت خواب را به‌شدت تحت تأثیر قرار داده‌اند.

این یافته‌ها نشان می‌دهد اصلاح عادات خواب می‌تواند بخشی مهم از راهبرد پیشگیری از دیابت باشد.

راهکارهای اثبات‌شده برای بهبود بهداشت خواب

برای ارتقای کیفیت خواب و کاهش خطر اختلالات قند خون می‌توان اقدامات زیر را انجام داد:

• ایجاد محیط خواب مناسب: استفاده از ملحفه‌های نخی، لباس راحت و تهویه مناسب اتاق.

• تنظیم دمای اتاق: خنک نگه داشتن اتاق در تابستان و حفظ گرمای مناسب در زمستان.

• پایبندی به برنامه منظم خواب: خوابیدن و بیدار شدن در ساعت مشخص، حتی در تعطیلات.

• محدود کردن محرک‌ها پیش از خواب: پرهیز از مصرف کافئین و الکل چند ساعت قبل از خواب.

• مدیریت مصرف مایعات: نوشیدن آب کافی در طول روز و کاهش آن پیش از خواب.

• ایجاد روتین آرام‌بخش شبانه: مطالعه، نوشتن یا مدیتیشن.

• پایش الگوی خواب: استفاده از ابزارها یا اپلیکیشن‌های پایش خواب برای شناسایی مشکلات.

خواب کافی و باکیفیت تنها برای رفع خستگی ضروری نیست؛ بلکه نقش کلیدی در تنظیم قند خون و پیشگیری از پیش‌دیابت و دیابت نوع ۲ دارد. اصلاح عادات خواب می‌تواند گامی ساده اما مؤثر در حفظ سلامت متابولیک باشد.