خبرگزاری مهر – گروه استان‌ها: کرمانشاه که سال‌ها در فهرست استان‌های با بالاترین نرخ بیکاری کشور قرار داشته، این روزها خبر از بهبود وضعیت اشتغال خود می‌دهد. بر اساس تازه‌ترین گزارش مرکز آمار ایران، نرخ بیکاری استان در پاییز امسال با کاهش ۰.۸ درصدی نسبت به مدت مشابه سال گذشته به ۱۱ درصد رسیده است. این کاهش نه تنها تداوم روند نزولی نرخ بیکاری را نشان می‌دهد، بلکه جایگاه کرمانشاه را در رتبه‌بندی استان‌ها یک پله بهبود داده و آن را از میان استان‌های بیکارتر کشور جدا کرده است.

سال‌ها بود که کرمانشاه با نرخ بیکاری بیش از میانگین کشوری، در کنار استان‌هایی مانند خوزستان، سیستان و بلوچستان و گلستان قرار داشت و بارها این استان به عنوان یکی از مناطق با بیشترین دغدغه اشتغال معرفی می‌شد. پاییز سال گذشته، نرخ بیکاری کرمانشاه ۱۱.۸ درصد ثبت شده بود که فاصله قابل توجهی با میانگین کشوری ۷.۸ درصد داشت. کاهش اخیر ۰.۸ درصدی این شاخص نشان می‌دهد تلاش‌های مسئولان استانی، سیاست‌های اشتغال‌زایی و برنامه‌های حمایتی بخش خصوصی و دولتی تا حدی توانسته گامی مؤثر در کاهش فشار بیکاری بردارد.

با این حال، مقایسه وضعیت کرمانشاه با دیگر استان‌ها همچنان نشان می‌دهد که این استان هنوز چالش‌های جدی در زمینه اشتغال دارد. خوزستان با نرخ ۱۲ درصد، گلستان با ۱۱.۵ درصد و سیستان و بلوچستان با ۱۱.۲ درصد بالاترین نرخ‌های بیکاری کشور را ثبت کرده‌اند و کرمانشاه با ۱۱ درصد در جایگاه چهارم قرار گرفته است. این امر نشان می‌دهد که کاهش نرخ بیکاری در استان اگرچه مثبت است، اما هنوز کرمانشاه در جایگاه میانگین کشوری فاصله دارد و رسیدن به میانگین ۷.۸ درصدی کشور نیازمند تداوم و تقویت سیاست‌های اشتغال‌زایی است.

کارشناسان بر این باورند که کاهش نرخ بیکاری کرمانشاه نتیجه ترکیبی از اقدامات متعدد بوده است؛ از جمله حمایت از صنایع کوچک و متوسط، جذب سرمایه‌گذاری‌های جدید، توسعه پروژه‌های عمرانی و افزایش فرصت‌های شغلی در بخش خدمات و کشاورزی. این اقدامات در کنار تلاش برای توانمندسازی نیروی کار و افزایش مهارت‌های شغلی، توانسته نرخ بیکاری را به پایین‌ترین سطح چند سال اخیر برساند و امیدواری‌ها برای ثبات و رشد اشتغال در استان را افزایش دهد.

تحلیل روند چند ساله نشان می‌دهد که کرمانشاه همواره در فهرست استان‌هایی با بیشترین نرخ بیکاری قرار داشته و کاهش اخیر نقطه عطفی در تلاش‌های توسعه‌ای استان است. افزایش ظرفیت اشتغال، همگرایی بین بخش‌های دولتی و خصوصی و تمرکز بر مهارت‌آموزی، می‌تواند مسیر کاهش نرخ بیکاری را در سال‌های آینده نیز هموار کند و کرمانشاه را از میان استان‌های دارای نرخ بالای بیکاری به جایگاه نزدیک‌تر به میانگین کشوری سوق دهد.

به این ترتیب، پاییز امسال نقطه امیدی در مسیر اشتغال استان کرمانشاه محسوب می‌شود؛ استانی که سال‌ها به دلیل مشکلات اشتغال در صدر نگرانی‌های اقتصادی کشور قرار داشت و اکنون با ثبت نرخ بیکاری ۱۱ درصد، نشانه‌های مثبت از بهبود وضعیت بازار کار و اثرگذاری سیاست‌های توسعه‌ای خود را نشان می‌دهد. این روند اگر تداوم یابد، می‌تواند کرمانشاه را از دوره‌های طولانی بیکاری فراتر برده و نقش مؤثری در ثبات اقتصادی و اجتماعی استان داشته باشد.

کاهش نرخ بیکاری کرمانشاه نیازمند حمایت از مشاغل خرد و تولیدی است

امیر مهتران، دبیر قرارگاه مبارزه با مفاسد اقتصادی استان کرمانشاه در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار داشت: گاها در برخی آمارها کاهش یا افزایشی در نرخ بیکاری استان مشاهده می‌شود که این تغییرات عمدتا به نسبت فصول سال و مشاغل فصلی وابسته است و نباید به صورت مطلق مورد تحلیل قرار گیرد.

وی افزود: با این حال، در استان کرمانشاه تغییرات محسوسی در حوزه اشتغال دیده نمی‌شود و هنوز چالش‌های جدی در زمینه ایجاد فرصت‌های شغلی پایدار وجود دارد.

مهتران تصریح کرد: برای رهایی از آمار بالای نرخ بیکاری، حمایت از مشاغل خرد و تولیدی‌ها و تشویق مردم به ورود فعال به حوزه اشتغال می‌تواند نقش موثری در کنترل نرخ بیکاری داشته باشد.

وی ادامه داد: اگر خود مردم در فرآیند اشتغال مشارکت کنند، چرخ تولید کشور به حرکت درمی‌آید و می‌توان انتظار داشت اتفاقات خوبی در حوزه‌های اقتصادی رخ دهد.

دبیر قرارگاه مبارزه با مفاسد اقتصادی استان کرمانشاه خاطرنشان کرد: امروز برخی اتفاقات اقتصادی جای تولید را گرفته و علاوه بر بالا بردن نرخ بیکاری، مستقیما به نظام اقتصادی کشور آسیب وارد می‌کند.

وی تأکید کرد که توجه جدی به تولید و مشاغل خرد می‌تواند هم نرخ بیکاری را کاهش دهد و هم ثبات اقتصادی را تقویت کند.

مهتران در پایان گفت: تلاش جمعی دولت، بخش خصوصی و مردم در حوزه اشتغال می‌تواند زمینه را برای بهبود وضعیت اقتصادی استان کرمانشاه فراهم کند و این امر از مسیر حمایت واقعی از تولید و مشاغل خرد می‌گذرد.

ضرورت حمایت از مشاغل بومی و مهارت‌آموزی

آرش رضایی، کارشناس اقتصادی کرمانشاه، در گفتگو با خبرنگار مهر با ابراز نگرانی نسبت به وضعیت بیکاری در استان، گفت نرخ بیکاری فعلی کرمانشاه فراتر از یک عدد در جدول است و ریشه در سال‌ها سیاست‌گذاری نامناسب، نبود زیرساخت‌های متناسب با ظرفیت‌های استان و عدم توجه به نیازهای واقعی بازار کار دارد.

وی با اشاره به سابقه طولانی بحران بیکاری در کرمانشاه افزود: مسئولان طی دو دهه گذشته بیشتر به اقدامات کوتاه‌مدت و طرح‌های زودبازده روی آورده‌اند، در حالی که حل مشکل بیکاری نیازمند برنامه‌ریزی بلندمدت و تحولات ساختاری در حوزه توسعه اشتغال است.

این کارشناس اقتصادی با تأکید بر ظرفیت‌های بالقوه کرمانشاه، از جمله مرزهای گسترده با عراق، جمعیت جوان، منابع طبیعی و زمین‌های کشاورزی، گفت: این پتانسیل‌ها هنوز به شکل مناسبی برای ایجاد فرصت شغلی استفاده نشده است.

وی توضیح داد: رشد صادرات غیرنفتی استان در سال‌های اخیر عمدتاً برای واسطه‌گران و سرمایه‌گذاران غیربومی بوده و تأثیر قابل توجهی بر اشتغال بومی نداشته است.

به گفته وی، استفاده از ظرفیت مرزها باید معطوف به ایجاد شغل برای مردم استان باشد، نه صرفاً عبور کالا.

رضایی فقدان آموزش مهارتی متناسب با نیاز بازار، کمبود سرمایه‌گذاری پایدار در صنایع و کشاورزی و ضعف زیرساخت‌های اشتغال‌زا در مناطق روستایی را از مهم‌ترین دلایل تداوم نرخ بالای بیکاری دانست.

ظرفیت‌های استان بلااستفاده مانده و اصلاح ساختارهای اقتصادی شرط عبور از بحران اشتغال است

وی افزود: بسیاری از فارغ‌التحصیلان دانشگاهی استان به دلیل نبود مهارت‌های لازم نمی‌توانند وارد بازار کار شوند و نظام آموزش عالی استان در تربیت نیروهای کارآمد ناکام بوده است.

این کارشناس اقتصادی همچنین به چالش‌های جذب سرمایه‌گذار اشاره کرد و گفت طولانی بودن فرآیندهای اداری، ناپایداری قوانین و نبود امنیت سرمایه‌گذاری باعث شده سرمایه‌گذاران تمایلی به حضور در کرمانشاه نداشته باشند.

وی تأکید کرد اصلاح ساختار مدیریتی و ایجاد برنامه‌ریزی توسعه‌ای برای جذب سرمایه ضروری است.

رضایی تدوین یک برنامه جامع و راهبردی برای توسعه اشتغال را ضروری دانست و راهکارهایی مانند سرمایه‌گذاری در آموزش مهارتی، پیوند میان آموزش و بازار کار، توسعه خوشه‌های صنعتی کوچک و متوسط در مناطق مرزی و محروم، بهبود فضای کسب‌وکار و کاهش بروکراسی اداری، حمایت از کارآفرینی بومی به ویژه در کشاورزی، گردشگری و صنایع‌دستی و افزایش شفافیت در اجرای طرح‌های اشتغال‌زایی را ضروری برشمرد.

وی در پایان تأکید کرد: تا زمانی که رویکرد ما به توسعه اشتغال تغییر نکند و ساختارهای اقتصادی اصلاح نشود، کرمانشاه همچنان در صدر استان‌های با نرخ بالای بیکاری باقی خواهد ماند و فرصت‌های شغلی نسل جوان از دست خواهد رفت.

کاهش نرخ بیکاری کرمانشاه به ۱۱ درصد اگرچه نشانه‌ای مثبت است، اما کارشناسان اقتصادی تأکید دارند این روند مقطعی نمی‌تواند جایگزین اقدامات ساختاری شود. برای دستیابی به کاهش پایدار بیکاری، مدیران استانی باید سرمایه‌گذاری در مشاغل خرد و تولیدی، توسعه خوشه‌های صنعتی کوچک و متوسط و تقویت آموزش‌های مهارتی متناسب با نیاز بازار را در اولویت قرار دهند تا فرصت‌های شغلی واقعی و پایدار ایجاد شود.

علاوه بر این، اصلاح زیرساخت‌های اشتغال‌زا، بهبود فضای کسب‌وکار، کاهش بروکراسی اداری و جذب هدفمند سرمایه‌گذاران ضروری است. کارشناسان خواستار آن هستند که مدیران ضمن تداوم تلاش‌های موفق کنونی، با برنامه‌ریزی بلندمدت و ساختاری، زمینه رشد اشتغال بومی و استفاده کامل از ظرفیت‌های استان را فراهم کنند تا کرمانشاه بتواند به جایگاه نزدیک‌تر به میانگین کشوری برسد و بحران بیکاری نسل جوان مهار شود.