به گزارش خبرنگار مهر، طرح «شهر فعال» مفهومی نوین در مدیریت شهری و توسعه سلامت عمومی است که بر پایه این ایده شکل گرفته که شهر باید بستر طبیعی و روزمره تحرک بدنی شهروندان باشد نه اینکه فعالیت فیزیکی تنها به باشگاه‌ها یا زمان‌های خاص محدود شود.

در این رویکرد ساختار کالبدی شهر، سیاست‌گذاری‌های شهری، فرهنگ عمومی و حتی الگوی خدمات‌رسانی به‌گونه‌ای طراحی می‌شود که حرکت، پیاده‌روی، دوچرخه‌سواری، بازی و ورزش به بخشی عادی از زندگی روزانه مردم تبدیل شود.

الگوی «شهر فعال» بر مبنای استانداردهای بین‌المللی ورزش همگانی و توصیه‌های سازمان‌هایی مانند سازمان جهانی بهداشت تدوین شده و هدف اصلی آن افزایش سطح فعالیت بدنی در میان تمام گروه‌های سنی است. امروزه کم‌تحرکی به‌عنوان یکی از عوامل اصلی بیماری‌های غیرواگیر شناخته می‌شود و شهرها به دلیل گسترش زندگی ماشینی، استفاده گسترده از خودرو و کاهش فضاهای عمومی پویا نقش مهمی در این روند داشته‌اند. «شهر فعال» تلاشی برای اصلاح همین روند است.

در چارچوب این طرح شهر نه‌ فقط به‌عنوان یک محدوده جغرافیایی بلکه به‌عنوان یک زیست‌بوم اجتماعی دیده می‌شود که باید فرصت‌های متنوع و در دسترس برای تحرک ایجاد کند. توسعه مسیرهای پیاده‌روی ایمن، گسترش زیرساخت‌های دوچرخه‌سواری، افزایش سرانه فضاهای ورزشی محله‌ای، طراحی فضاهای بازی برای کودکان، فعال‌سازی پارک‌ها و فضاهای عمومی و همچنین برگزاری رویدادهای مشارکت‌محور ورزشی از جمله ابزارهای تحقق این هدف به شمار می‌روند.

«شهر فعال» با رویکردی عملیاتی‌تر

علی خلیلی در گفتگو با خبرنگار مهر، درباره اجرای دوباره طرح «شهر فعال» و تفاوت‌های این دوره با دوره گذشته و برنامه‌های پیش اظهار کرد: این برنامه بر اساس شاخص‌های سازمان‌های بین‌المللی ورزش برای همه و همچنین استانداردهای سازمان جهانی بهداشت تدوین شده است. چهار راهبرد اصلی برای اجرای طرح «شهر فعال» تعیین شده و تلاش شده این راهبردها متناسب با ظرفیت‌ها، امکانات، ساختار شهری، جغرافیا و شرایط اجتماعی و فرهنگی شهرهای کشور بومی‌سازی شود.

وی در ادامه خاطرنشان کرد: در این دوره طرح با رویکردی عملیاتی‌تر دنبال می‌شود و در چهار محور «فرهنگ‌سازی و اصلاح رفتار شهروندی»، «برنامه‌ها و رویدادهای مشارکت‌محور»، «محیط و زیرساخت‌های ورزشی» و «حکمرانی، سیاست‌گذاری و هم‌افزایی بین دستگاه‌ها» اجرا خواهد شد.

طراحی شهرها با محوریت تحرک و سلامت

رئیس فدراسیون ورزش‌های همگانی با اشاره به شاخص‌های جدید این طرح افزود: ۶ شاخص بومی‌شده برای ارزیابی و طراحی «شهر فعال» در نظر گرفته شده است که شامل شهر پیاده‌محور، شهر دوچرخه‌محور، شهر ورزش‌محور، شهر بازی‌محور، شهر باشگاه‌های سلامتی‌محور و شهر ورزش‌محله‌محور می‌شود. این شاخص‌ها متناسب با ویژگی‌های هر شهر طراحی و اجرا می‌شود تا دسترسی شهروندان به فضاهای مناسب فعالیت بدنی در زندگی روزمره تسهیل شود.

خلیلی تأکید کرد: هدف این است که فعالیت بدنی به بخشی طبیعی از زندگی روزمره مردم تبدیل شود به‌گونه‌ای که شهروندان برای انجام امور روزانه خود نیز امکان تحرک و فعالیت کافی داشته باشند. این رویکرد هم در بازطراحی شهرهای قدیمی و هم در طراحی شهرها و شهرک‌های جدید مدنظر قرار خواهد گرفت تا از ابتدا زیرساخت‌های لازم برای تحقق شاخص‌های «شهر فعال» پیش‌بینی شود.

وی با اشاره به حمایت‌های وزارت ورزش و جوانان در اجرای درست این طرح افزود: با تدبیر وزیر محترم ورزش و جوانان رونمایی رسمی این طرح دوشنبه هفته گذشته در شهر اصفهان و با حضور استاندار و مسئولان استانی انجام شد و به‌زودی اجرای آن در سایر کلان‌شهرها و شهرهای کشور نیز آغاز خواهد شد.

«ایران فعال» گام بعدی پس از شهر فعال

رئیس فدراسیون ورزش‌های همگانی در ادامه از چشم‌انداز «ایران فعال» سخن گفت و تصریح کرد: در گام‌های بعدی مفاهیمی همچون روستای فعال، مدرسه فعال، دانشگاه فعال، زندان فعال، کارخانه فعال و خانواده فعال نیز در قالب طرح «ایران فعال» دنبال خواهد شد که «شهر فعال» یکی از ارکان آن به شمار می‌رود.

خلیلی در پاسخ به پرسشی درباره بودجه اختصاص‌یافته به این طرح اظهار کرد: اجرای این برنامه با همکاری شهرداری‌ها، استانداری‌ها و ادارات کل ورزش و جوانان استان‌ها و با استفاده از اعتبارات موجود و ظرفیت‌های مشترک پیش خواهد رفت. این طرح نیازمند عزم و هم‌افزایی جدی دستگاه‌هاست و اگرچه کار بزرگی است اما الزاماً نیازمند اعتبارات کلان و سنگین نیست.

«شهر فعال» به شورای عالی ورزش می‌رود

رئیس فدراسیون ورزش‌های همگانی در واکنش به اینکه در دوره گذشته طرح «شهر فعال» اجرا شد اما به یکباره متوقف شد و نیمه کاره ماند؛ این دوره چه تضمینی برای اثرگذاری واقعی دارد؟ گفت: در این دوره با پیگیری مستقیم وزیر ورزش و جوانان و حمایت استانداران تلاش خواهد شد طرح به شورای عالی ورزش ارائه و به مصوبه‌ای لازم‌الاجرا تبدیل شود. مصوبات این شورا با حضور رئیس‌جمهور و به دبیری وزیر ورزش و جوانان تصویب می‌شود و جنبه اجرایی و الزام‌آور دارد. موضوعی که می‌تواند پایداری طرح را تضمین کند.

وی در پایان تأکید کرد: با بهره‌گیری از تجربیات دوره گذشته و رفع ناهماهنگی‌های پیشین این طرح به‌صورت عملیاتی‌تر اجرا خواهد شد و فدراسیون ورزش‌های همگانی با جدیت پیگیر تحقق اهداف «شهر فعال» و «ایران فعال» خواهد بود.