جواد اشرفی در گفت‌وگو با ایسنا با بیان اینکه بیماری زراعی «برق‌زدگی نخود» عمدتاً توسط اسپورهای غیرجنسی که عامل بیماری در ماده‌ای ژلاتینی‌ است ایجاد می‌شود، اظهار کرد: این اسپورها به‌وسیله باران و باد به‌ راحتی در مزرعه پراکنده می‌شوند همچنین عامل بیماری دارای فرم جنسی بوده که در برخی مناطق به‌صورت زمستان‌گذرانی مشاهده می‌شود و از آنجا که بیماری بذرزاد است، می‌تواند در پوسته بذر نیز وجود داشته باشد.

وی در خصوص علائم این بیماری خاطرنشان کرد: در صورتی که آلودگی از بذرهای آلوده منشأ بگیرد، علائم ابتدا در قسمت‌های زیرین بوته دیده می‌شود اما اگر آلودگی از طریق اسپورهای هوازاد باشد، لکه‌های نکروزه در برگ‌های جوان ظاهر می‌شود. این بیماری در نهایت تمام اندام‌های هوایی گیاه را درگیر کرده و لکه‌های قهوه‌ای همراه با پیکنیدیوم‌های متحدالمرکز ایجاد می‌کند.

عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان ایلام راهکارهای پیشگیری و کنترل برق‌زدگی نخود را شامل کشت دیرهنگام و عمیق بذر، شخم بقایای آلوده تا عمق حداقل ۱۰ سانتی‌متر، پرهیز از آبیاری بارانی و استفاده از بذر سالم و ضدعفونی‌شده عنوان کرد و افزود: استفاده از قارچ‌کش‌هایی مانند مانکوزب، کاپتان و کلروتالونیل به‌صورت محلول‌پاشی پس از هر بارندگی تا پایان فصل بارش می‌تواند در کنترل بیماری مؤثر باشد همچنین رعایت تناوب زراعی و کشت مخلوط نخود با گندم و جو توصیه می‌شود.

این کارشناس در ادامه به بیماری «بوته‌زردی فوزاریومی نخود» اشاره کرد و گفت: این بیماری که عامل آن قارچ Fusarium oxysporum f.sp. ciceri است، از طریق بذر و خاک منتقل می‌شود و می‌تواند تا 6 سال به‌صورت میسیلیوم و کلامیدوسپور در خاک زنده بماند که همین موضوع کنترل آن را دشوار می‌کند.

به گفته اشرفی، زرد شدن تدریجی بوته‌ها، ظهور لکه‌ای بیماری در مزرعه و بروز علائم در مراحل مختلف رشد، از نشانه‌های اصلی این بیماری است و باید آن را از زردی‌های ناشی از ویروس‌ها و آفات ریشه تفکیک کرد.

وی تأکید کرد: استفاده از ارقام مقاوم، ضدعفونی بذر با قارچ‌کش‌هایی مانند ایپرودیون و کاپتان ، و رعایت تناوب زراعی مناسب از مهم‌ترین راهکارهای پیشگیری است همچنین آفتاب‌دهی خاک به‌عنوان یک روش غیرشیمیایی مؤثر، سبب کاهش قدرت بیماری‌زایی و قوه نامیه کلامیدوسپورهای قارچ فوزاریوم می‌شود.

اشرفی یادآور شد: مدیریت صحیح آبیاری و جلوگیری از انتقال بیماری از طریق آب، در کنار توصیه‌های فنی، می‌تواند نقش مهمی در حفظ سلامت مزارع نخود منطقه سیوان روستای چاویز و افزایش عملکرد این محصول داشته باشد.

وی همچنین با بیان اینکه سوسک سیاه گندم با نام علمی Zabrus spp. یکی از آفات مهم مزارع گندم در مناطق سردسیر و معتدل کشور به‌ویژه استان‌های غربی است، اظهار کرد: این آفت در سال‌های اخیر به‌دلیل تغییرات اقلیمی، کشت مداوم غلات و رعایت‌نشدن اصول زراعی، گسترش قابل توجهی یافته و خسارات اقتصادی قابل‌توجهی به مزارع وارد کرده است.

این محقق بخش تحقیقات گیاه‌پزشکی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان ایلام با اشاره به اینکه بیشترین خسارت سوسک سیاه گندم در مرحله لاروی رخ می‌دهد، گفت: لاروها در پاییز و زمستان با تغذیه از برگ و طوقه گیاهچه گندم و کشیدن برگ‌ها به داخل خاک، موجب خشک شدن بوته‌ها و ایجاد لکه‌های خالی در مزرعه می‌شوند که این خسارت در شرایط آب‌وهوایی معتدل و مرطوب تشدید می‌شود.

وی ادامه داد: حشرات کامل نیز در فصل بهار ظاهر شده و از برگ‌ها، خوشه و دانه‌های در حال تشکیل تغذیه می‌کنند که اگرچه خسارت آن‌ها کمتر از مرحله لاروی است اما در تراکم‌های بالا می‌تواند از نظر اقتصادی قابل توجه باشد.

اشرفی با تشریح راهکارهای مدیریت تلفیقی سوسک سیاه گندم (IPM) تأکید کرد: رعایت تناوب زراعی، شخم عمیق پس از برداشت، مدیریت بقایای گیاهی، تنظیم تاریخ کاشت و پرهیز از کشت زودهنگام، از مهم‌ترین اقدامات زراعی برای پیشگیری و کاهش خسارت این آفت است.

وی حفظ دشمنان طبیعی، کاهش مصرف بی‌رویه سموم و استفاده هدفمند از روش‌های بیولوژیک را از دیگر محورهای مدیریت پایدار آفت دانست و افزود: کنترل شیمیایی تنها در صورت عبور جمعیت آفت از آستانه زیان اقتصادی و با رعایت کامل توصیه‌های فنی و ایمنی، از جمله ضدعفونی بذر و محلول‌پاشی در مرحله گیاهچه، توصیه می‌شود.

انتهای پیام