به گزارش خبرگزاری اقتصاد ایران ،در پی افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل و اختلال در مسیرهای تجاری ایران، واردکنندگان با دشواری‌های بیشتری برای انتقال کالا به کشور مواجه شده‌اند. افزایش چندبرابری هزینه حمل، طولانی شدن زمان رسیدن محموله‌ها، توقف کامیون‌ها در مرزها و افزایش هزینه تأمین مواد اولیه، از جمله پیامدهایی است که می‌تواند بر فعالیت تجار و تولیدکنندگان داخلی اثر بگذارد.
احمدرضا فرشچیان، رئیس کمیسیون مدیریت واردات اتاق بازرگانی، از افزایش ۵ تا ۷ برابری هزینه حمل کالا از مبادی شرق آسیا، طولانی شدن زمان ورود محموله‌ها و کاهش تمایل تجار به ثبت سفارش‌های جدید می‌گوید.
رئیس کمیسیون مدیریت واردات اتاق بازرگانی، گفت: هزینه واردات برخی کالاهای ارزان‌قیمت تا ۱۵۰ درصد افزایش یافته و زمان ورود محموله‌ها نیز حداقل سه برابر شده است؛ به‌طوری‌که محموله‌ای که پیش‌تر یک‌ماهه به ایران می‌رسید، اکنون سه تا چهار ماه در مسیر است.
او همچنین از توقف حداقل ۱۵ روزه کامیون‌ها در مرزها، کاهش تمایل تجار به ثبت سفارش‌های جدید و انتقال افزایش هزینه تأمین مواد اولیه به بخش تولید خبر داد.
مشروح گفتگوی اقتصادنیوز با احمدرضا فرشچیان را بخوانید؛
********
* آقای فرشچیان! در ماه‌های اخیر هزینه حمل کالا از چین و ترکیه افزایش چشمگیری داشته است. این افزایش تا چه اندازه هزینه تمام‌شده واردات به ایران را بالا برده و برآورد شما از میزان این افزایش چقدر است؟
این موضوع در ماه‌های اخیر اتفاق افتاده و مسئله جدیدی نیست. میزان تأثیر افزایش هزینه حمل بر قیمت کالاها به ارزش آنها بستگی دارد. برای کالاهای ارزان‌قیمت، افزایش هزینه‌ها حتی به ۱۵۰ درصد هم رسیده، اما برای کالاهای گران‌قیمت، این تأثیر به نسبت کمتر بوده است. در واقع، هرچه ارزش کالا پایین‌تر باشد، سهم هزینه حمل در قیمت تمام‌شده آن بیشتر خواهد بود.
افزایش 5 تا 7 برابر هزینه حمل به ایران
*برخی فعالان اقتصادی از افزایش پنج‌برابری هزینه واردات کالا از چین صحبت می‌کنند. آیا این برآورد را تأیید می‌کنید؟
هزینه حمل کالا از چین به ایران، بسته به مسیر انتقال، بین پنج تا هفت برابر افزایش پیدا کرده است. این موضوع به مسیر مشخصی محدود نمی‌شود و چه کالا از مسیر ترکیه، بندرعباس، پاکستان یا عمان وارد شود، افزایش هزینه حمل را شاهد هستیم.
* این افزایش هزینه‌ها صرفاً به واردات از چین و ترکیه محدود است یا سایر مبادی تجاری ایران را نیز دربر گرفته است؟
هزینه واردات از سایر مبادی نیز افزایش پیدا کرده است، اما میزان افزایش در همه مسیرها یکسان نیست. برای مثال، در مسیرهایی که کالا از اروپا با کامیون منتقل می‌شده، ممکن است هزینه‌ها دو تا سه برابر شده باشد، اما در مبادی شرق آسیا که ورود کالا از طریق بندرعباس انجام می‌شود، افزایش هزینه به حدود پنج برابر رسیده است.
زمان ورود کالا حداقل سه برابر شده است
* تغییر مسیرهای حمل‌ونقل و انتقال بخشی از محموله‌ها از مسیر دریایی به مسیرهای زمینی چه تأثیری بر زمان ورود کالا به ایران گذاشته است؟
زمان ورود کالا حداقل سه برابر شده است. محموله‌ای که در گذشته طی یک ماه به ایران می‌رسید، اکنون ممکن است سه تا چهار ماه در مسیر باشد. بنابراین، روند واردات به کشور به‌شدت کندتر شده است.
تمایل به ثبت سفارش‌های جدید کاهش پیدا کرده است
* آیا افزایش هزینه‌های واردات باعث شده تجار سفارش‌های جدید خود را کاهش دهند یا ثبت سفارش و ورود برخی کالاها را به تعویق بیندازند؟
قطعاً تمایل به ثبت سفارش‌های جدید کاهش پیدا کرده است. البته تجاری که از قبل ثبت سفارش کرده‌اند، تخصیص ارز گرفته‌اند و تعهد واردات دارند، ناچارند کالاهای خود را وارد کنند. اما ممکن است برای سفارش‌های جدید دیگر تمایلی به ادامه فعالیت نداشته باشند.
*کاهش تمایل تجار به واردات جدید تا چه اندازه جدی است؟ آیا ممکن است برخی فعالان اقتصادی به‌طور کامل از فعالیت در این حوزه کنار بکشند؟
این مسئله بسیار جدی است. وقتی از یک طرف مسیرهای واردات کند می‌شود و از طرف دیگر هزینه‌ها تا این اندازه افزایش پیدا می‌کند، عدم اطمینان در فعالیت تجاری به وجود می‌آید. تاجر نمی‌داند کالایی که با این هزینه و در چنین مدت‌زمانی وارد می‌کند، در زمان عرضه همچنان مشتری خواهد داشت یا خیر. ممکن است برخی فعالان اقتصادی به این نتیجه برسند که ادامه فعالیت دیگر صرفه اقتصادی ندارد و به‌طور کامل از این کار کنار بکشند.
افزایش هزینه واردات کالاهای ارزان قیمت بیشتر از کالاهای گران‌قیمت است
*کدام گروه‌های کالایی بیشترین آسیب را از افزایش هزینه واردات و اختلال در مسیرهای تجاری دیده‌اند؟
تقریباً همه گروه‌های کالایی از این وضعیت تأثیر گرفته‌اند، اما میزان تأثیرگذاری متفاوت بوده است. کالاهای ارزان‌قیمت با افزایش درصدی بیشتری در هزینه‌های واردات مواجه شده‌اند، در حالی که برای کالاهای گران‌قیمت این افزایش به نسبت کمتر بوده است. برای مثال، اگر کسی قصد واردات خودرو داشته باشد، افزایش هزینه حمل در مقایسه با ارزش خودرو تأثیر چندانی ندارد، اما برای واردات مواد اولیه مورد نیاز صنایع، این افزایش هزینه بسیار قابل‌توجه و مشکل‌ساز است.
*وضعیت تأمین مواد اولیه و قطعات مورد نیاز صنایع در شرایط فعلی چگونه است؟
همان‌طور که اشاره کردم، افزایش هزینه‌ها در واردات مواد اولیه تأثیر بسیار زیادی داشته است. در مقابل، این افزایش برای کالاهای گران‌قیمتی مانند خودرو به نسبت کمتر احساس می‌شود. البته در حوزه خودرو نیز باید توجه داشت که در حال حاضر واردات ماشین‌آلات جدید بسیار محدود شده و تمایل به سرمایه‌گذاری در این بخش کاهش پیدا کرده است.
افزایش هزینه واردات ناچارا به قیمت محصول منتقل می شود
* افزایش هزینه واردات تا چه اندازه به قیمت نهایی کالاهای وارداتی منتقل می‌شود؟ آیا این افزایش مستقیماً بر قیمت مصرف‌کننده اثر می‌گذارد؟
وقتی هزینه واردات یک ماده اولیه تا ۱۵۰ درصد افزایش پیدا می‌کند، طبیعتاً این افزایش بر قیمت تمام‌شده محصولی که با آن ماده اولیه تولید می‌شود نیز اثر می‌گذارد. تولیدکننده نمی‌تواند این افزایش هزینه را نادیده بگیرد و ناچار است آن را در محاسبات قیمت محصول خود لحاظ کند.
* بنابراین تولیدکنندگان داخلی نیز به دلیل افزایش هزینه تأمین مواد اولیه با موج جدیدی از افزایش هزینه‌های تولید مواجه شده‌اند؟
قطعاً همین‌طور است و این مسئله اجتناب‌ناپذیر است. وقتی هزینه واردات کالا و مواد اولیه افزایش پیدا می‌کند، صنایع داخلی نیز که مصرف‌کننده همین مواد هستند، ناچارند هزینه بیشتری برای تأمین نیازهای خود بپردازند. در نتیجه، افزایش هزینه واردات به بخش تولید نیز منتقل می‌شود.
* با توجه به طولانی‌تر شدن زمان تأمین کالا و اختلال در فعالیت مسیرهای تجاری، چشم‌انداز واردات ایران در ماه‌های آینده را چگونه ارزیابی می‌کنید؟
درباره چشم‌انداز آینده نمی‌توانم قضاوت یا پیش‌بینی مشخصی داشته باشم. من می‌توانم درباره اتفاقاتی که تاکنون رخ داده و وضعیت فعلی توضیح بدهم، اما درباره آینده نمی‌توانم اظهارنظر کنم. به نظرم در شرایط فعلی نمی‌توان پیش‌بینی دقیقی از روند پیش‌رو داشت.
کامیون‌ها در مرزهای مختلف کشور با توقف مواجه هستند
*در حال حاضر وضعیت کامیون‌های متوقف‌شده در مرزهای کشور چگونه است؟ آیا همچنان با مشکل توقف کامیون‌ها در مرزها مواجه هستیم؟
بله، این مشکل همچنان وجود دارد و کامیون‌ها در مرزهای مختلف کشور با توقف مواجه هستند. در حال حاضر، کامیون‌ها حداقل حدود ۱۵ روز در مرزها معطل می‌شوند.
* آیا برآورد دقیقی از تعداد کامیون‌های متوقف‌شده در مرزهای کشور دارید؟
من برآورد دقیقی از تعداد کامیون‌های متوقف‌شده ندارم، اما اطلاعات دقیق‌تر در این زمینه در اختیار گمرک و وزارت راه است. این دستگاه‌ها می‌توانند آمار و برآورد دقیق‌تری ارائه کنند. فعالان اقتصادی نیز برای دریافت اطلاعات از همین منابع استفاده می‌کنند و آمار مربوط به وضعیت مرزها در سامانه‌ها و سایت‌های این دستگاه‌ها قابل پیگیری است.