چالشهای صنعت گردشگری؛
ضرورت حمایت مالی و بازسازی زیرساخت گردشگری
اقتصاد ایران: با توجه به آسیبهای اخیر، تمرکز بر حمایتهای مالی و بازسازی زیرساختها، راه عبور صنعت گردشگری از رکود است.
ﺑﻪ ﮔﺰارش ﺧﺒﺮﮔﺰاری اﻗﺘﺼﺎداﯾﺮان
کالبدشکافی خسارات: از تخریب فیزیکی تا فلج زیرساختی
جنگ نه تنها اعتماد مسافران را از بین برد، بلکه ضربات سخت فیزیکی و عملیاتی وارد آورد:
تخریب واحدها: بر اساس دادههای وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، دستکم 62واحد گردشگری در 12استان کشور آسیب دیدهاند. این خسارات که شامل هتلها، رستورانها و مجتمعهای گردشگری است، در استانهای کرمانشاه (13واحد) و آذربایجان غربی (10واحد) به بیشترین میزان رسیده است.
سقوط صنعت هوانوردی: اختلال حملونقل هوایی، شریان حیاتی گردشگری را قطع کرد. در بازه زمانی 23خرداد تا 11تیر، 12هزار و 29پرواز داخلی و خارجی لغو شد. این اتفاق منجر به لغو 839هزار و 388بلیت گردید که ارزش ریالی آن بالغ بر 6100میلیارد تومان برآورد شده است.
قطع ارتباطات: اختلال در شبکههای اجتماعی و قطع اینترنت، عملاً بازاریابی و کانالهای ارتباطی آژانسها و کسبوکارهای گردشگری را مختل کرد و باعث شد ورود گردشگران خارجی به عدد نزدیک به صفر برسد.
بحران اشتغال: تهدید معیشت 1.6 میلیون نفر
باید توجه داشت که گردشگری تنها یک صنعت تفریحی نیست، بلکه یکی از بزرگترین موتورهای اشتغالزایی در ایران است. با توجه به اینکه حدود 1.6 میلیون نفر در زنجیره گردشگری (از راهنمایان و هتلداران تا صنعتگران صنایع دستی و رانندگان) اشتغال دارند، اثرات این رکود به شرح زیر است:
با تعطیلی بنگاهها و آژانسهای کوچک، نیروی کار متخصص این صنعت به دلیل نیاز معیشتی، به مشاغل دیگر روی آوردهاند. این «مهاجرت شغلی» یکی از خطرناکترین پیامدهای جنگ است، زیرا بازگرداندن این تخصصها به صنعت گردشگری در دوران پس از جنگ، بسیار دشوار و هزینهبر خواهد بود.
زنجیره آسیب: رکود در گردشگری تنها متقاضیان سفر را colp نکرد، بلکه تمام زنجیره تأمین (کشاورزی محلی، صنایع دستی و خدمات رفاهی) را با کاهش شدید درآمد مواجه کرده است که منجر به افزایش نرخ بیکاری در مناطق گردشگری شده است.
تحلیل ساختاری و راهکارهای نجات
برای جلوگیری از «فروپاشی کامل» این صنعت و بازگشت به دوران رونق، اتخاذ استراتژیهای زیر ضروری است:
حمایتهای فوری دولت:
دولت باید با ارائه بستههای حمایتی، تسهیلات مالی کمبهره و حمایتهای بیمهای، از تعطیلی کامل واحدهای گردشگری و ورشکستگی آژانسهای کوچک جلوگیری کند تا زیرساختهای انسانی و مادی برای آینده حفظ شوند.
بازسازی تصویر بینالمللی:
ضروری است که با استراتژیهای نوین بازاریابی، تصویر ایران در بازارهای هدف بازسازی شود. در این راسته، باید از تمرکز صرف بر گردشگران غربی پرهیز کرد و به سمت تنوعبخشی به بازارهای هدف (به ویژه بازارهای شرق و جنوب) حرکت نمود.
تابآوری از طریق تنوعبخشی:
تغییر مدل گردشگری از مدلهای متمرکز به مدلهای پراکنده وC-Tourism (گردشگری جامعهمحور) میتواند تابآوری این صنعت را در برابر شوکهای امنیتی افزایش دهد.
صنعت گردشگری ایران در حال حاضر در نقطه عطف میان «رکود عمیق» و «فروپاشی» قرار دارد. اگرچه خسارات مالی 6100 میلیاردی و تخریب واحدها چشمگیر است، اما خسارت اصلی، از دست دادن اعتماد جهانی و خروج 1.6 میلیون نیروی فعال از این چرخه است. نجات این صنعت، نه تنها یک ضرورت اقتصادی، بلکه یک ضرورت اجتماعی برای تأمین معیشت میلیونها نفر است.