بر این اساس باید گفت در بازارهای مالی، قیمت سهام در نهایت باید با واقعیت‌های اقتصادی شرکت‌ها همسو شود. اگر بنگاه‌های بورسی بتوانند در گزارش‌های سه‌ماهه خود رشد سودآوری را به نمایش بگذارند، طبیعی است که نسبت قیمت به سود (P/E) بازار کاهش پیدا کند و سهام از منظر بنیادی جذاب‌تر شود. چنین وضعیتی معمولا توجه سرمایه‌گذاران میان‌مدت و بلندمدت را جلب می‌کند؛ زیرا خرید سهام شرکت‌هایی که سودآوری آنها در حال افزایش است، با ارزش‌گذاری پایین‌تر، فرصت مناسبی برای سرمایه‌گذاری محسوب می‌شود.

البته نباید تصور کرد که پایین بودن نسبت P/E به‌تنهایی تضمین‌کننده رشد بازار سهام است؛ و تجربه بورس تهران نشان داده هر زمان ریسک‌های سیاسی، نااطمینانی‌های اقتصادی یا احتمال تغییر سیاست‌های پولی افزایش یافته، سرمایه‌گذاران حاضر شده‌اند حتی سهام ارزنده را نیز با تخفیف معامله کنند. به بیان دیگر، در شرایطی که اعتماد آسیب می‌بیند، تحلیل بنیادی برای مدتی به حاشیه می‌رود و مدیریت ریسک به اولویت نخست سرمایه‌گذاران تبدیل می‌شود.

با این حال، اگر فضای اقتصاد کلان به سمت ثبات حرکت کند و گزارش‌های فصلی نیز انتظارات را برآورده سازند، بازار سرمایه می‌تواند از محل رشد سود شرکت‌ها، بخشی از افت‌های اخیر را جبران کند. در چنین شرایطی، اصلاح قیمت‌ها بیش از آنکه نشانه آغاز یک روند نزولی بلندمدت باشد، می‌تواند فرصتی برای بازنگری در ارزش‌گذاری سهام تلقی شود.

این در شرایطی است که تابستان امسال از این منظر برای بورس اهمیت ویژه‌ای دارد؛ چرا که انتشار نخستین صورت‌های مالی سال 1405 آزمونی برای سنجش اثر رشد نرخ ارز توافقی، وضعیت فروش شرکت‌ها و توان سودسازی بنگاه‌های بزرگ خواهد بود. اگر این گزارش‌ها از استمرار روند مطلوب سودآوری حکایت داشته باشند، احتمال بازگشت تدریجی تقاضا به بازار سهام افزایش می‌یابد. در مقابل اما اگر سود شرکت‌ها کمتر از انتظار باشد، یا ریسک‌های بیرونی تشدید شوند، دوره احتیاط معامله‌گران نیز طولانی‌تر خواهد شد.

بنابراین، مسیر بورس در هفته‌های آینده بیش از هر زمان دیگری به تعامل دو عامل وابسته است؛ از یک سو کیفیت گزارش‌های مالی شرکت‌ها و از سوی دیگر، روند تحولات سیاسی و اقتصادی. هر کدام از این دو متغیر دست بالا را پیدا کنند، همان مسیر آینده بازار سرمایه را نیز مشخص خواهند کرد.

مهدی حاجی‌وند، کارشناس بازار سرمایه