به گزارش خبرگزاری اقتصاد ایران، شیرین‌کننده اریترتیول که در طیف گسترده‌ای از محصولات یافت می‌شود، مدت‌هاست به‌عنوان جایگزینی ایمن برای شکر در نظر گرفته شده. با این حال، پژوهش‌های جدید نشان می‌دهند که این شیرین‌کننده پرکاربرد ممکن است به‌طور پنهان یکی از مهم‌ترین سدهای محافظتی بدن را تضعیف کند و پیامدهای جدی برای سلامت ما به همراه داشته باشد.

مطالعه‌ای که در دانشگاه کلرادو انجام شده، نشان می‌دهد اریترتیول می‌تواند به سلول‌های تشکیل‌دهنده سد خونی‌ـ‌مغزی آسیب برساند. در این پژوهش، محققان سلول‌های سد خونی‌ـ‌مغزی را در معرض سطوحی از اریترتیول قرار دادند که معمولاً پس از مصرف یک نوشابه در خون دیده می‌شود. آن‌ها زنجیره‌ای از واکنش‌های آسیب‌زا در سلول‌ها مشاهده کردند که می‌تواند مغز را نسبت به تشکیل لخته‌های خونی آسیب‌پذیرتر کند؛ لخته‌هایی که یکی از اصلی‌ترین علل بروز سکته مغزی به شمار می‌روند.

اریترتیول موجب پدیده‌ای شد که دانشمندان آن را استرس اکسیداتیو می‌نامند؛ حالتی که در آن سلول‌ها با مولکول‌های بسیار فعال و مخربی موسوم به رادیکال‌های آزاد اشباع می‌شوند، در حالی که هم‌زمان توان دفاع آنتی‌اکسیدانی طبیعی بدن کاهش می‌یابد. این حمله دوگانه، توانایی عملکرد صحیح سلول‌ها را مختل کرد و در برخی موارد به مرگ مستقیم آن‌ها انجامید.

با این حال، اثر نگران‌کننده‌تر اریترتیول به توانایی رگ‌های خونی در تنظیم جریان خون مربوط می‌شد. رگ‌های سالم مانند کنترل‌کننده‌های ترافیک عمل می‌کنند؛ زمانی که اندام‌ها به خون بیشتری نیاز دارند، مثلاً هنگام ورزش، گشاد می‌شوند و زمانی که نیاز کمتر است، منقبض می‌گردند.

این تعادل ظریف، از طریق دو مولکول کلیدی برقرار می‌شود: نیتریک اکسید که باعث شل شدن رگ‌ها می‌شود و اندوتلین-۱ که نقش انقباض رگ‌ها را بر عهده دارد.

مطالعه نشان داد که اریترتیول این سیستم حیاتی را مختل می‌کند؛ به‌طوری که تولید نیتریک اکسید کاهش یافته و در مقابل، سطح اندوتلین-۱ افزایش می‌یابد. نتیجه چنین وضعیتی، باقی ماندن رگ‌ها در حالت انقباض خطرناک است؛ حالتی که می‌تواند مغز را از اکسیژن و مواد مغذی کافی محروم کند.

نگران‌کننده‌تر از آن، این بود که اریترتیول ظاهراً سیستم دفاع طبیعی بدن در برابر لخته‌های خونی را نیز تضعیف می‌کند. در شرایط عادی، زمانی که لخته‌ای در رگ‌ها شکل می‌گیرد، سلول‌ها ماده‌ای موسوم به Tissue plasminogen activator ترشح می‌کنند که لخته را پیش از ایجاد سکته حل می‌کند. اما این شیرین‌کننده مانع از فعال شدن این سازوکار محافظتی شد و در نتیجه، لخته‌ها می‌توانند بدون مانع آسیب‌های جدی ایجاد کنند.

یافته‌های آزمایشگاهی، با شواهد حاصل از مطالعات انسانی هم‌راستا هستند. چندین پژوهش نشان داده‌اند افرادی که به‌طور منظم اریترتیول مصرف می‌کنند، با خطر به‌مراتب بالاتری از بیماری‌های قلبی‌عروقی، از جمله حمله قلبی و سکته مغزی مواجه‌اند. در یکی از مطالعات مهم که هزاران شرکت‌کننده را طی سال‌ها دنبال کرده بود، افرادی که بالاترین سطح اریترتیول را در خون خود داشتند، تقریباً ۲ برابر بیشتر در معرض تجربه یک رویداد شدید قلبی قرار گرفتند.

اهمیت این یافته‌ها از آن جهت بیشتر می‌شود که اریترتیول جایگاهی خاص در میان شیرین‌کننده‌ها دارد. برخلاف شیرین‌کننده‌های مصنوعی مانند Aspartame یا Sucralose، اریترتیول از نظر فنی یک الکل قندی به شمار می‌رود.

اریترتیول همچنین به دلیل شباهت رفتاری‌اش به شکر، نزد تولیدکنندگان مواد غذایی محبوبیت بالایی پیدا کرده است. در حالی که Sucralose حدود ۳۲۰ برابر شیرین‌تر از شکر است، اریترتیول تنها حدود ۸۰ درصد شیرینی شکر را دارد و همین موضوع استفاده از آن را در دستورهای غذایی آسان‌تر می‌کند. به همین دلیل، امروزه این ترکیب در هزاران محصول مختلف مورد استفاده قرار می‌گیرد. / دیجینوی.