تلهای که ترامپ برای خودش پهن کرد | جنگی که قرار بود زود تمام شود، آمریکا را زمینگیر کرد | دو گزینه پزهزینه ترامپ در برابر ایران
اقتصاد ایران: اقتصادنیوز: در شرایط فعلی تنش میان ایران و آمریکا، محاصره دریایی و فشار اقتصادی به ابزار اصلی واشنگتن تبدیل شدهاند؛ سیاستی که در مقابل، خطر واکنشهای نظامی و منطقهای ایران را نیز افزایش میدهد.
به گزارش اقتصادنیوز، درحالی که دونالد ترامپ مدعی بود با هدف پایان دادن به مداخلات طولانی آمریکا در خاورمیانه و جلوگیری از گرفتار شدن در جنگهای بیپایان، حمله به ایران را آغاز کرده است، اما پس از ماهها درگیری، نه اهداف نظامی واشنگتن محقق شده و نه راه روشنی برای پایان دادن به جنگ وجود دارد.
اکنون نیز واشنگتن با حفظ محاصره دریایی و تحریمها، درگیر بحرانی شده که پیامدهای آن از تنگه هرمز و بازار جهانی انرژی تا آینده سیاسی دولت ترامپ گسترش یافته است. همزمان، مواضع سختگیرانه تهران و نبود گزینهای کمهزینه برای خروج از بحران، احتمال تداوم این تقابل را افزایش داده است.
اقتصادنیوز: هدف قرار دادن تأسیساتی که صدها فوت زیر لایههای سخت گرانیت قرار گرفتهاند، مسئلهای کاملاً متفاوت است. چالش کوه کلنگ تنها به انتخاب نوع بمب محدود نمیشود، بلکه نشاندهنده مشکلی گستردهتر برای ارتش آمریکاست؛ اینکه رقبای این کشور داراییهای حساس و راهبردی خود را به اعماق زمین منتقل میکنند و واشنگتن برای مقابله با آنها به مجموعه متنوعتری از ابزارهای نظامی نیاز دارد.
چرا ترامپ نمیتواند بهراحتی از جنگ ایران خارج شود؟
ادوارد لوس در فایننشال تایمز نوشت: وضعیت کنونی آمریکا در قبال ایران، نتیجه تصمیمی شتابزده بود که واشنگتن را در موقعیتی دشوار قرار داده است.
دونالد ترامپ جنگی را آغاز کرد که در ابتدا تصور میکرد با برتری نظامی آمریکا و اسرائیل بهسرعت به نتیجه برسد، اما پس از گذشت حدود ۹ ماه، نهتنها اهداف اولیه محقق نشده، بلکه دولت آمریکا برای یافتن راهی جهت پایان دادن به درگیریها با مشکلات بیشتری روبهرو شده است.
سیاست حمله و مذاکره به صورت همزمان
پس از چند هفته حملات هوایی گسترده که نتوانست ایران را به تسلیم وادار کند، ترامپ به سیاستی متغیر میان حمله و مذاکره روی آورد. با این حال، ایران اکنون مواضع سختگیرانهتری نسبت به گذشته اتخاذ کرده است
به همین دلیل، شرایطی که واشنگتن برای پایان جنگ با آن مواجه است، بهمراتب دشوارتر از توافقی است که تهران پیش از آغاز حملات در مذاکرات ژنو مطرح کرده بود.
در آستانه انتخابات میاندورهای آمریکا، گمانهزنیهای زیادی درباره احتمال ازسرگیری حملات نظامی پس از انتخابات مطرح شد. ترامپ بارها مدعی شده بود که ایران منتظر پایان انتخابات برای آمدن به پای میز مذاکره است، اما تحولات بعدی نشان داد که این ارزیابی نیز با واقعیت فاصله دارد.
تهران بر خواستههای خود اصرار دارد
پس از شکست جمهوریخواهان در انتخابات، ترامپ همچنان میان ادامه عملیات نظامی و دستیابی به توافق در نوسان بوده است؛ در حالی که تهران حاضر نشده از خواستههای اصلی خود عقبنشینی کند.
نویسنده مدعی شد: مطالبات ایران شامل آزادسازی داراییهای مسدودشده، حفظ بخشی از مواد هستهای و برخورداری از سطحی از کنترل بر تنگه هرمز است. پذیرش چنین شرایطی از نگاه واشنگتن میتواند به معنای باقی ماندن ساختار سیاسی ایران و فراهم شدن منابع مالی لازم برای پیشبرد برنامههای راهبردی آن باشد؛ وضعیتی که آمریکا آن را شکست راهبردی تلقی میکند.
دو گزینه ترامپ در قبال تهران چیست؟
در مقابل، دو گزینه دیگر نیز برای ترامپ وجود دارد که هر دو هزینههای سنگینی دارند. نخست، عقبنشینی از جنگ که میتواند بهعنوان پذیرش شکست آمریکا تعبیر شود.
دوم، حملهای تمامعیار به ایران که خطر گرفتار شدن واشنگتن در بحرانی طولانیتر و پرهزینهتر را به همراه دارد. به همین دلیل، دولت آمریکا فعلاً به حفظ محاصره دریایی و امید بستن به تأثیر تدریجی فشار اقتصادی بر ایران روی آورده است.
هرچه فشار اقتصادی بیشتر شود، واکنش تهران شدیدتر خواهد بود
با این حال، تهران نیز در برابر فشار اقتصادی منفعل نخواهد ماند. حمله به منافع آمریکا در منطقه و حتی اهدافی در غرب، از جمله گزینههایی است که میتواند در واکنش به تشدید فشارها مورد استفاده قرار گیرد. اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا و مسئول اصلی اجرای سیاست فشار اقتصادی علیه ایران، بهتازگی به یک پایگاه نظامی آمریکا منتقل شده است. این اقدام در پی ادعای تهدیدهای امنیتی علیه شماری از اعضای کابینه صورت گرفته است. هرچه فشار اقتصادی واشنگتن مؤثرتر باشد، احتمال واکنش متقابل ایران نیز افزایش مییابد.
تأسیسات انرژی کشورهای عربی خلیجفارس نیز، همچنان در معرض تهدید قرار دارند. افزون بر این، متحدان منطقهای ایران، از جمله حوثیهای یمن، با اعمال فشار بر مسیر جایگزین عربستان در دریای سرخ میتوانند محدودیتهای بیشتری برای تجارت و صادرات انرژی منطقه ایجاد کنند.
نتانیاهو در میانه بحرانهای داخلی
در این میان، وضعیت سیاسی بنیامین نتانیاهو نیز بر پیچیدگی بحران افزوده است. نخستوزیر اسرائیل که سالها درباره برای حمله به ایران برنامهریزی کرده بود، اکنون با چالشهایی برای حفظ قدرت سیاسی خود مواجه است.
رئیسجمهور اسرائیل از گادی آیزنکوت، رهبر مخالفان، خواسته است تا برای تشکیل دولت اقدام کند؛ در حالی که آیزنکوت مشارکت نتانیاهو در دولت آینده را رد کرده است.
تشدید هشدارهای نتانیاهو درباره ایران در چنین شرایطی، بار دیگر احتمال تلاش او برای بازگرداندن پرونده ایران به مرکز تحولات امنیتی را مطرح میکند.
استقرار طولانی و هزینهبر تجهیزات آمریکایی در منطقه
آلن فراشون در روزنامه فرانسوی لوموند نوشت: وضعیت کنونی آمریکا تناقضی در راهبرد دونالد ترامپ است؛ رئیسجمهوری که وعده داده بود به جنگهای بیپایان آمریکا پایان دهد، اکنون پس از حمله به ایران ناچار شده تا حضور نظامی خود را در منطقه حفظ کند.
ناوگان دریایی و هوایی آمریکا که برای عملیات نظامی علیه ایران میان اقیانوس هند و خلیج فارس مستقر شده بود، برخلاف انتظار به کشور بازنگشته و همچنان در منطقه حضور دارد.
عملیات ۴۰ روزه هوایی علیه ایران که از اواخر فوریه تا آوریل ۲۰۲۶ ادامه داشت نیز نتوانست اهداف اعلامشده کاخ سفید را محقق کند. در نتیجه، واشنگتن بهجای کاهش حضور نظامی در خاورمیانه، با شرایطی روبهرو شده که مستلزم حفظ نیروها و تجهیزات نظامی در نزدیکی سواحل ایران است.
این عملیات در ادامه حملات ژوئن ۲۰۲۵ انجام شد؛ حملاتی که ترامپ مدعی شده بود برنامه هستهای ایران را بهطور کامل نابود کردهاند. با این حال، در فوریه ۲۰۲۶ آمریکا و اسرائیل دور تازهای از حملات را با اهداف گستردهتری آغاز کردند؛ نابودی تأسیسات هستهای ایران، تعیین تکلیف حدود ۴۴۰ کیلوگرم اورانیوم غنیشده، از بین بردن زرادخانه موشکی ایران، سرنگونی ساختار سیاسی حاکم و تضعیف متحدان منطقهای تهران.
در این میان، اگرچه توان نظامی ایران در جریان این حملات آسیب دید، اما پاسخ تهران ضربات سنگینی را به کشورهای عربی خلیجفارس و پایگاههای نظامی آمریکا در منطقه وارد کرد. مهمتر از آن، ایران با بستن تنگه هرمز، یکی از حیاتیترین مسیرهای انتقال انرژی جهان را مسدود کرد؛ آبراهی که حدود ۲۰ درصد نفت مصرفی جهان از آن عبور میکند. پیامد این اقدام، افزایش قیمت جهانی حاملهای انرژی و کاهش اعتبار بینالمللی آمریکا بود.
سه گزینه پیشنهادی لوموند به ترامپ برای تعیین وضعیت جنگ
اکنون سه گزینه پیش روی ترامپ قرار دارد؛ ازسرگیری جنگ، مذاکره با تهران یا حفظ شرایط موجود.
گزینه نظامی همچنان روی میز است و نیروهای آمریکایی در منطقه حضور دارند، اما ادامه جنگ با توجه به هزینهها و مخالفت افکار عمومی آمریکا با چنین درگیریهایی، با موانع سیاسی روبهروست.
گزینه دوم، مذاکره با ایران است؛ مسیری که جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، پیشتر برای پیگیری آن تلاش کرده بود، اما کاخ سفید مأموریت او را متوقف کرد.
گزینه سوم نیز حفظ وضع موجود است؛ رویکردی که در حال حاضر به نظر میرسد ترامپ بیشتر به آن تمایل دارد. در این چارچوب، آمریکا محاصره بنادر ایران را ادامه میدهد، تحریمها را حفظ میکند و ناوگان نظامی خود را در منطقه نگه میدارد.
بحرانی بدون راه پس و پیش
بنابراین، جنگی که قرار بود به کاهش حضور آمریکا در خاورمیانه منجر شود، اکنون به عاملی برای تداوم حضور نظامی واشنگتن در منطقه تبدیل شده است. ترامپ نه میتواند بدون پذیرش هزینههای سیاسی از این تقابل خارج شود و نه ازسرگیری جنگ را بدون خطر گرفتار شدن در بحرانی بزرگتر دنبال کند.
در چنین شرایطی، محاصره دریایی و فشار اقتصادی به ابزار اصلی آمریکا تبدیل شدهاند؛ سیاستی که در مقابل، خطر واکنشهای نظامی و منطقهای ایران را نیز افزایش میدهد.
اکو ایران | ECO IRAN
ترکیه | Turkiye
آذربایجان| Azerbaijan
ترکمنستان|Turkmenistan
تاجیکستان|Tajikistan
قزاقستان |Kazakhstan
قرقیزستان |Kyrgyzstan
ازبکستان |Uzbekistan
افغانستان |Afghanistan
پاکستان | Pakistan
بانک مرکزی
بانک ملّی ایران
بانک ملّت
بانک تجارت
بانک صادرات ایران
بانک ایران زمین
بانک پاسارگاد
بانک آینده
بانک پارسیان
بانک اقتصادنوین
بانک دی
بانک خاورمیانه
بانک سامان
بانک سینا
بانک سرمایه
بانک کارآفرین
بانک گردشگری
بانک رسالت
بانک توسعه تعاون
بانک توسعه صادرات ایران
قرض الحسنه مهر ایران
بانک صنعت و معدن
بانک سپه
بانک مسکن
رفاه کارگران
پست بانک
بانک مشترک ایران و ونزوئلا
صندوق توسعه ملّی
مؤسسه ملل
بیمه مرکزی
بیمه توسعه
بیمه تجارت نو
ازکی
بیمه ایران
بیمه آسیا
بیمه البرز
بیمه دانا
بیمه معلم
بیمه پارسیان
بیمه سینا
بیمه رازی
بیمه سامان
بیمه دی
بیمه ملت
بیمه نوین
بیمه پاسارگاد
بیمه کوثر
بیمه ما
بیمه آرمان
بیمه تعاون
بیمه سرمد
بیمه اتکایی ایرانیان
بیمه امید
بیمه ایران میهن
بیمه متقابل کیش
بیمه آسماری
بیمه حکمت صبا
بیمه زندگی خاورمیانه
کارگزاری مفید
کارگزاری آگاه
کارگزاری کاریزما
کارگزاری مبین سرمایه