به گزارش اقتصادنیوز، در بخش پیشین، آثار تحریفکنندهی مالیاتها را آموختیم. با این حال، مالیاتها نه تنها همهی چیزها را تحریف میکنند، بلکه آنها را نابود نیز میسازند.
در نگاه نخست، افزایش مالیات بر درآمد شرکتها یا اشخاص حقیقی ممکن است صرفاً راهی برای تأمین منابع مالی دولت به نظر برسد؛ گویی دولت سهم بیشتری از درآمدی را دریافت میکند که در هر صورت تولید شده است. اما این نگاه، یک واقعیت مهم را نادیده میگیرد: مالیات فقط بر درآمدهای موجود اثر نمیگذارد، بلکه بر تصمیمهایی نیز تأثیر میگذارد که قرار است در آینده به تولید، سرمایهگذاری و اشتغال منجر شوند.
وقتی بازده فعالیت اقتصادی کاهش مییابد و ریسک سرمایهگذاری با سهم بیشتری از مالیات همراه میشود، انگیزه افراد برای پسانداز، کارآفرینی و توسعه کسبوکارها تضعیف خواهد شد. در چنین شرایطی، بخشی از فرصتهای اقتصادی نه به دلیل شکست در بازار، بلکه پیش از آنکه اصلاً به وجود بیایند، از میان میروند. این همان هزینه پنهانی است که مالیاتستانی سنگین بر تولید و رفاه عمومی تحمیل میکند.
مالیات بر درآمد شرکتها
تصور کنید یک شب در جمع خانوادگی نشستهاید و اخبار شبانگاهی تلویزیون را تماشا میکنید. یک مقام دولتی در مصاحبه با خبرنگار تلویزیون میگوید:
– ما باید نرخ مالیات بر درآمد شرکتها را از ۲۱ درصد به ۲۵ درصد افزایش دهیم. اگر نرخ مالیات را کمی افزایش دهیم، شرکتها همچنان به تولید و کسب سود ادامه خواهند داد؛ بنابراین تأثیر چندانی روی افراد نمیگذارد، بلکه تنها اثر کمی روی شرکتها میگذارد که به جای داشتن مثلا یک میلیارد تومان سود، به سود 950 میلیون تومانی میرسند.
یکی از اعضای خانواده شما میگوید:
– اگر شرکتها فقط بتوانند ۷۵ درصد از سود خود را حفظ کنند، در حالی که به خاطر ریسکهای اقتصادی خطر از دست دادن ۱۰۰ درصد سرمایهگذاریشان وجود دارد، چرا باید ریسک کنند؟ اگر اینطور باشد، افراد و شرکتها تصمیم میگیرند کمتر سرمایهگذاری کنند و آن را در پروژههای کمریسکتری انجام دهند. اگر سرمایه خود را به زمین و خانه و طلا و سکه و دلار تبدیل کنند سود بیشتری گیرشان میآید.
مالیات علیه اشتغال
علاوه بر این، یک وجه دیگر سرمایهگذاری، استخدام افراد جدید است، بنابراین شغلهایی که قرار بود ایجاد شوند، ایجاد نمیشوند. سرمایهگذاری نکردن در فناوری، نیروی انسانی و ماشینآلاتی که میتوانستند از تجهیزات کنونی ما مولدتر باشند، به این معناست که در آینده بیشتر مردم به محصولات ارزانتر و باکیفیتتر دسترسی نخواهند داشت. افزایش مالیات بر سود شرکتها باعث میشود دستمزدهای واقعی، از نظر قدرت خرید، پایینتر از آن چیزی باشند که میتوانستند باشند.
همین وضعیت در مورد درآمد اشخاص حقیقی نیز صدق میکند. اگر مجبور باشید بیش از نیمی از سال را برای دولت کار کنید و در عین حال تنها بتوانید کمتر از سه چهارم پولی را که سرمایهگذاری میکنید برای خود نگه دارید، چه دلیلی دارد که تلاش کنید؟ بهتر است پول موجود خود را بردارید و امروز چیزی بخرید، به جای اینکه سرمایهگذاری کنید و مجبور باشید مدتی صبر کنید تا سود اندکی به دست آورید، البته اگر ریسکها اجازه بدهند اصلاً چیزی به دست آورید.
مالیات علیه خلاقیت و نوآوری
در نتیجه، سرمایهای که میتوانست شغلهای جدیدی ایجاد کند، حتی از به وجود آمدن (یا زیاد شدن) باز داشته میشود، آن بخشی هم که موفق به ظهور میشود، از راهاندازی کسبوکارهای جدید دلسرد میگردد. شرکتها و افراد از کشور فرار کرده و به سایر کشورهای دارای مالیات پایینتر و سیاستهای باثباتتر میروند. ولخرجی و بیانضباطی مالی دولت، خود عامل ایجاد مشکل بیکاری است که ادعا دارند در حال حل کردن آن هستند و مانع از آن میشوند که نوآوریهای آینده شکل بگیرند.
این مالیاتها همچنین افراد را تشویق میکنند که وقت خود را صرف کشف راههای خلاقانهای برای «استفاده» از قوانین جهت اجتناب از پرداخت مالیات کنند، به جای اینکه از آن فرصت زمانی برای تفکر دربارهی روشهای نوینی جهت ارائهی محصولات و خدماتی که مردم خواهان آنها هستند، استفاده نمایند.
در نتیجه، مالیاتها تولید را بیرغبت میکنند و در صنایعی که میتوانستند نیازهای مردم را بهتر از آنچه دولت قادر به انجامش است برآورده سازند، بیکاری ایجاد میکنند؛ و این روند در نهایت به کاهش ثروت منجر میشود.
قسمتهای پیشین را اینجا بخوانید.