آزادی آموزشی؛ امتیاز یا حق همه؟ | زمان بازنگری در آموزش یکسان برای همه کودکان است | حلقه گمشده نظامهای آموزشی رسمی و دولتی چیست؟
اقتصاد ایران: اقتصادنیوز: آیا همه خانوادهها، فارغ از سطح درآمد و محل زندگی، باید از فرصت انتخاب نوع آموزش برای فرزندانشان برخوردار باشند؟ کلسی آختنبرگ، مربی و مدیر مدرسه نوآوری در آمریکا، با طرح این پرسش به بررسی شکاف میان آزادی آموزشی و توان مالی خانوادهها میپردازد. او معتقد است تنوعبخشی به الگوهای آموزشی زمانی معنا پیدا میکند که دسترسی به گزینههای متفاوت، به امتیازی مختص خانوادههای برخوردار تبدیل نشود.
به گزارش اقتصادنیوز، کلسی آختنبرگ، مربی و مدیر «مدرسه نوآوری» در مقالهای با عنوان «آزادی آموزشی نباید به کد پستی یا میزان درآمد شما بستگی داشته باشد» در وبسایت بنیاد آموزش اقتصادی، نوشت:
همه کودکان شایسته آموزشی هستند که در آن بتوانند شکوفا شوند. با این حال، با وجود گفتوگوهای بیشماری که درباره یادگیری شخصیسازیشده، همراهی با دانشآموزان متناسب با سطح و شرایطشان و به رسمیت شناختن نیازهای فردی آنها داریم، نظام آموزشی ما همچنان بر این فرض عمل میکند که یک الگوی آموزشی واحد باید تقریباً برای همه کارآمد باشد. برای برخی کودکان چنین است، اما برای برخی دیگر اینطور نیست.
اقتصادنیوز: وقتی اسکاتلند از میراث خود بهعنوان زادگاه ایدههای بازار آزاد چشمپوشی کرد، به ورطه فقر سقوط نکرد، اما خود را به بند معمولی بودن کشید.
به عنوان یک مربی در «مدرسه نوآوری»، که یک مدرسه غیرانتفاعی کوچک و مستقل در داکوتای شمالی است، از نزدیک شاهد بودهام که وقتی دانشآموزان یک محیط یادگیری را پیدا میکنند که واقعاً برایشان کارآمد است، چه اتفاقی میافتد. همچنین فداکاریهای مالی خانوادهها را برای دسترسی به این فرصتها دیدهام. این موضوع پرسش مهمی را مطرح میکند: اگر میپذیریم که کودکان به شیوههای متفاوتی یاد میگیرند، پس چرا دسترسی به محیطهای آموزشی مختلف همچنان تا این اندازه به وضعیت مالی خانواده وابسته است؟
از آغاز سال ۲۰۲۷، «اعتبار مالیاتی فدرال برای آزادی آموزشی» مسیر دیگری را برای دسترسی خانوادهها به فرصتهای آموزشی باز خواهد کرد. بر اساس اعلام «اداره خدمات درآمد داخلی» (سازمان امور مالیاتی آمریکا)، این برنامه به مودیان مالیاتی واجد شرایط اجازه میدهد تا بابت کمکهای مالی واجد شرایط به «سازمانهای اعطاکننده بورسیه»، تا سقف ۱,۷۰۰ دلار اعتبار مالیات بر درآمد فدرال دریافت کنند. سپس این سازمانهای غیرانتفاعی، بورسیههایی را برای هزینههای آموزشی در میان دانشآموزان واجد شرایط مقطع پیشدبستانی تا دوازدهم (K–12) توزیع میکنند؛ هزینههایی که شامل شهریه مدارس غیردولتی، تدریس خصوصی، خدمات تخصصی و سایر حمایتهای آموزشی واجد شرایط میشود. برخلاف حساب پسانداز آموزشی که مستقیماً توسط ایالت تأمین مالی میشود، این برنامه کمکهای مالی خصوصی را از طریق یک مشوق مالیاتی فدرال ترغیب میکند.
اما در این میان یک تفاوت مهم وجود دارد. اگرچه این یک برنامه فدرال است، اما هر ایالت باید به طور جداگانه تصمیم بگیرد که آیا در آن مشارکت کند یا خیر. تا تاریخ ۲۲ اکتبر ۲۰۲۶، اداره خدمات درآمد داخلی گزارش داد که ۳۰ ایالت انتخابهای اولیه خود را برای سال ۲۰۲۷ انجام دادهاند. این ایالتها همچنین باید پیش از آنکه اهداکنندگان بتوانند ادعای اعتبار مالیاتی کنند، سازمانهای بورسیهدهنده واجد شرایط را مشخص نمایند. این بدان معناست که دسترسی یک دانشآموز به بورسیههای تحت حمایت این برنامه، تا حدی به تصمیمهایی بستگی خواهد داشت که در سطح ایالتی گرفته میشود. بنابراین، آزادی آموزشی همین حالا هم بسته به محل زندگی هر خانواده، چهره بسیار متفاوتی دارد.
بر اساس پژوهشهای ملی انتخاب مدرسه در «بالوتپدیا» (Ballotpedia)، تا آوریل ۲۰۲۶، ۲۱ ایالت برنامههای حساب پسانداز آموزشی را تصویب کردهاند، ۲۰ ایالت برنامههای کوپن (بن) آموزشی را اجرا کردهاند و ۲۵ ایالت برنامههای اعتبار مالیاتی یا بورسیه مالیاتی را به تصویب رساندهاند. این دستهبندیها با یکدیگر همپوشانی دارند، اما نشان میدهند که رویکرد ایالتها به تأمین مالی آموزش چقدر متفاوت است. آریزونا به خانوادهها اجازه میدهد از حسابهای پسانداز آموزشی برای هزینههای یادگیری تأییدشده استفاده کنند، فلوریدا مسیرهای بورسیه متعددی ارائه میدهد و ایندیانا از طریق «برنامه بورسیه انتخاب» خود کمکهزینه شهریه پرداخت میکند. در همین حال، سایر ایالتها گزینههای تحت حمایت عمومی اندکی برای خانوادههایی دارند که به دنبال آموزشی خارج از مدارس دولتی تعیینشده خود هستند.
کلسی آختنبرگ، مربی و مدیر «مدرسه نوآوری» (The Innovation School) در بیسمارک، مرکز ایالت داکوتای شمالی در آمریکا است. او با ۱۵ سال سابقه تدریس و مدرک کارشناسی ارشد در رشته برنامهریزی درسی، آموزش و ارزشیابی، در زمینه یادگیری عملی تخصص دارد که به دانشآموزان کمک میکند آموختههای در مدرسه را به دنیای واقعی پیوند دهند.
داکوتای شمالی یکی از این نمونههاست. ایالت ما نه حساب پسانداز آموزشی دارد و نه برنامه سراسری کوپن مدارس خصوصی. در جریان نشست قانونگذاری سال ۲۰۲۵، قانونگذاران «لایحه شماره ۱۵۴۰ مجلس نمایندگان» را تصویب کردند که میتوانست یک برنامه حساب پسانداز آموزشی ایجاد کند، اما این قانون در نهایت وتو شد. در همان سال، داکوتای شمالی به چهلوهفتمین ایالتی تبدیل شد که مجوز تأسیس مدارس چارتر دولتی را صادر کرد و بدین ترتیب یکی از آخرین ایالتهای کشور بود که این گزینه مضاعف آموزش عمومی را راهاندازی کرد.
برای خانوادهها در ایالتهایی مانند ایالت ما، گزینههای جایگزین آموزشی به طور تاریخی به شدت به توان مالی مستقل آنها وابسته بوده است. تصمیم داکوتای شمالی برای مشارکت در برنامه اعتبار مالیاتی فدرال، فرصت تأمین مالی بالقوه دیگری را به ویژه برای خانوادههایی فراهم میکند که به برنامههای جاافتاده انتخاب آموزشی دسترسی نداشتهاند. اما داشتن حق انتخاب و توانایی دسترسی به آن انتخابها، دو مقوله کاملاً متفاوت هستند.
خانوادههای دارای منابع مالی، فارغ از محل زندگیشان، همواره گزینههای آموزشی در اختیار داشتهاند. آنها میتوانند از عهده پرداخت شهریه برآیند، معلم خصوصی بگیرند، به منطقه آموزشی دلخواه خود نقل مکان کنند یا یادگیری فرزندانشان را با برنامههای تخصصی تکمیل نمایند. اما خانوادههای فاقد این منابع، ممکن است تشخیص دهند که فرزندانشان به چیز متفاوتی نیاز دارند، ولی فرصتهای کمتری برای عمل بر اساس این شناخت در اختیار دارند.
ما در «مدرسه نوآوری»، از پژوهشمحوری، یادگیری مبتنی بر پروژه، کلاسهای درس چندسنی و رشد تحصیلی شخصیسازیشده استقبال میکنیم. دانشآموزان ما این فرصت را دارند که پرسشهای معنادار را بررسی کنند، علایق خود را کاوش نمایند و درک خود را به شیوههایی فراتر از ارزیابیهای سنتی نشان دهند. اما ارائه این تجربه آموزشی با واقعیتهای مالی همراه است. دریافت شهریه، جمعآوری کمکهای مالی و حمایتهای خصوصی برای تداوم فعالیت مدرسه ما بدون بودجه سرانه سنتی مدارس دولتی، ضروری است.
میدانم که تجربه ما منحصربهفرد نیست. در سراسر کشور، مدارس کوچک (میکرو اسکولها)، مدارس مستقل، تعاونیهای آموزش در منزل و سایر الگوهای آموزشی نوآورانه در تلاشاند تا چیز متفاوتی را به خانوادهها ارائه دهند. بسیاری از آنها با منابع محدود فعالیت میکنند و همزمان میکوشند برنامههای خود را مقرونبهصرفه نگه دارند. چالش آنها همیشه کمبود تقاضا یا نبود ایدههای نوآورانه نیست؛ گاهی اوقات، این مانع مالی است که میان خانوادههایی که از این آموزش بهرهمند میشوند و آموزشی که این نهادها میتوانند ارائه دهند، فاصله میاندازد.
اعتبار مالیاتی آزادی آموزشی این موانع را به طور کامل از میان نخواهد برداشت. این طرح نه یک پرداخت مستقیم به خانوادههاست و نه تضمین میکند که هر دانشآموز واجد شرایطی بورسیه دریافت خواهد کرد. تأثیر آن به کمکهای مالی اهداکنندگان، شرایط احراز صلاحیت، سازمانهای بورسیهدهنده مشارکتکننده و میزان کارآمدی دسترسی خانوادهها به بودجه موجود بستگی خواهد داشت. همچنین پرسشهای بهجایی درباره نحوه اجرای این برنامه توسط ایالتها، اینکه آیا بورسیهها به دست خانوادههای دارای بیشترین نیاز مالی خواهد رسید یا خیر، و اینکه میزان دسترسی میان جوامع روستایی و شهری چگونه متفاوت خواهد بود، وجود دارد.
این پرسشها شایسته توجه هستند، زیرا گسترش حق انتخاب آموزشی و تضمین دسترسی عادلانه، به طور خودکار یکسان نیستند. همچنین مهم است که این گفتگو به جدال دیگری درباره آموزش دولتی در برابر آموزش خصوصی تبدیل نشود. من در کنار مربیان برجستهای در مدارس سنتی کار کردهام و میدانم که یادگیری معنادار در محیطهای بسیار متفاوتی رخ میدهد. مدارس دولتی، مدارس چارتر، مدارس مستقل و خانوادههایی که در منزل آموزش میدهند، همگی میتوانند نقشهای مهمی در برآورده کردن نیازهای دانشآموزان ایفا کنند. بحثهای مربوط به گسترش تأمین مالی باید پاسخگویی، نتایج تحصیلی دانشآموزان و پیامدهای مالی برای مدارس دولتی موجود را نیز در نظر بگیرد. هیچ الگوی واحدی قرار نیست برای هر کودکی کارآمد باشد و اساساً نباید هم چنین باشد.
آنچه اعتبار مالیاتی آزادی آموزشی را شایسته پیگیری میکند، صرفاً خودِ مشوق مالیاتی نیست؛ بلکه پتانسیل ایجاد مسیرهای بیشتر برای جوامع جهت سرمایهگذاری روی دانشآموزان و فراهم کردن امکان برای خانوادهها جهت بررسی فرصتهای آموزشی است که در غیر این صورت ممکن است از نظر مالی دستنیافتنی باقی بمانند.
برای ایالتهایی که برنامههای بورسیه و پسانداز آموزشی جاافتادهای دارند، این طرح میتواند مکمل منابع موجود باشد. برای ایالتهایی با گزینههای کمتر، میتواند منبع حمایتی جدیدی به شمار رود. و برای نهادهای آموزشی کوچک، میتواند به پیوند دادن محیطهای یادگیری نوآورانه با شمار بیشتری از خانوادههایی که در جستجوی آنها هستند، کمک کند.
البته، موفقیت هر برنامه تأمین مالی آموزشی در نهایت باید با معیارهایی فراتر از آمار مشارکت یا مبالغ توزیعشده سنجیده شود. ما باید بپرسیم که آیا دانشآموزان به فرصتهایی دست مییابند که پیشتر از آن محروم بودهاند، آیا خانوادهها میتوانند به طور واقعبینانه مسیر استفاده از این نظام را طی کنند، و آیا این فرصتها تجربههای یادگیری را بهبود میبخشند یا خیر.
ما به طور مرتب دانشآموزان را تشویق میکنیم که خلاقانه بیندیشند، رویکردهای مختلف را امتحان کنند و بپذیرند که بیش از یک مسیر برای موفقیت وجود دارد. با این حال، نظامهای آموزشی ما اغلب در پذیرش همین اصول کندتر عمل کردهاند.
اعتبار مالیاتی آزادی آموزشی فرصت دیگری به ما میدهد تا در این باره بیندیشیم که آزادی آموزشی در عمل باید به چه معنا باشد. زیرا آزادی آموزشی صرفاً به معنای داشتن گزینههای مختلف روی کاغذ نیست؛ بلکه به معنای تضمین این است که خانوادهها فرصتی واقعبینانه برای دسترسی به آموزشی داشته باشند که نیازهای فرزندانشان را برآورده میکند. و این فرصت نباید بر اساس میزان درآمد یک خانواده یا ایالتی که تصادفاً در آن زندگی میکنند، تعیین شود.
اکو ایران | ECO IRAN
ترکیه | Turkiye
آذربایجان| Azerbaijan
ترکمنستان|Turkmenistan
تاجیکستان|Tajikistan
قزاقستان |Kazakhstan
قرقیزستان |Kyrgyzstan
ازبکستان |Uzbekistan
افغانستان |Afghanistan
پاکستان | Pakistan
بانک مرکزی
بانک ملّی ایران
بانک ملّت
بانک تجارت
بانک صادرات ایران
بانک ایران زمین
بانک پاسارگاد
بانک آینده
بانک پارسیان
بانک اقتصادنوین
بانک دی
بانک خاورمیانه
بانک سامان
بانک سینا
بانک سرمایه
بانک کارآفرین
بانک گردشگری
بانک رسالت
بانک توسعه تعاون
بانک توسعه صادرات ایران
قرض الحسنه مهر ایران
بانک صنعت و معدن
بانک سپه
بانک مسکن
رفاه کارگران
پست بانک
بانک مشترک ایران و ونزوئلا
صندوق توسعه ملّی
مؤسسه ملل
بیمه مرکزی
بیمه توسعه
بیمه تجارت نو
ازکی
بیمه ایران
بیمه آسیا
بیمه البرز
بیمه دانا
بیمه معلم
بیمه پارسیان
بیمه سینا
بیمه رازی
بیمه سامان
بیمه دی
بیمه ملت
بیمه نوین
بیمه پاسارگاد
بیمه کوثر
بیمه ما
بیمه آرمان
بیمه تعاون
بیمه سرمد
بیمه اتکایی ایرانیان
بیمه امید
بیمه ایران میهن
بیمه متقابل کیش
بیمه آسماری
بیمه حکمت صبا
بیمه زندگی خاورمیانه
کارگزاری مفید
کارگزاری آگاه
کارگزاری کاریزما
کارگزاری مبین سرمایه