دستور کار بلندپروازانه ترامپ در سفر آسیایی | چین از اهرمهای فشارش استفاده خواهد کرد؟ | کنگره مخالف نشست سه جانبه است
اقتصاد ایران: اقتصادنیوز: ترامپ احتمالاً در هیچیک از این مقاصدش در آسیا با استقبال چندان گرمی روبهرو نخواهد شد. سیاست خارجی دولت او در دومین دوره ریاستجمهوری، نارضایتی گستردهای در منطقه ایجاد کرده است. همچنین احتمال دیدار سهجانبه ترامپ، شی و پوتین در حاشیه نشست اَپِک برای گفتوگو درباره جنگ ایران، جنگ اوکراین و دیگر مسائل بینالمللی وجود دارد.
به گزارش اقتصادنیوز، دونالد ترامپ در حالی برای شرکت در نشستهای آسهآن و همکاری اقتصادی آسیا-اقیانوسیه، راهی آسیا شده است که قصد دارد تا توافقهای تجاری جدیدی به دست آورد، همکاری کشورهای منطقه در حوزه هوش مصنوعی را گسترش دهد و در دیدار با شی جینپینگ امتیازهایی را از چین بگیرد.
با این حال، سیاستهای تجاری پرتنش واشنگتن، کاهش حمایتهای امنیتی از متحدان و افزایش بیاعتمادی به تعهدات آمریکا، احتمال دستیابی ترامپ به دستاوردهای چشمگیر را کاهش داده است.
اقتصادنیوز: اگر قرار بود میان ایران و روسیه یکی بهعنوان عامل این حملات انتخاب شود، نشانهها بیشتر به نفع روسیه است؛ چرا که این عملیات با الگوی حملات ترکیبی و مخرب مسکو در اروپا طی سالهای اخیر همخوانی بالایی دارد.
دستور کار بلندپروازانه در جنوب شرق آسیا و چین
جاشوا کورلانتزیک در شورای روابط خارجی نوشت: دونالد ترامپ از ۱۶ تا ۱۹ نوامبر و بلافاصله پس از انتخابات میاندورهای کنگره، به آسیا سفر میکند. نخستین مقصد او مانیل است؛ جایی که در نشست ویژه آمریکا و اتحادیه کشورهای جنوب شرق آسیا (آسهآن) شرکت خواهد کرد و دیدارهای دوجانبهای نیز در برنامه دارد.
مقصد بعدی او شنژن چین است تا در نشست سران همکاری اقتصادی آسیا-اقیانوسیه (اپک) حضور یابد و با شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، دیدار کند. در این میان، احتمال برگزاری دیداری سهجانبه با حضور ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، نیز مطرح شده است.
با وجود اهمیت این سفر، ترامپ احتمالاً در هیچیک از این مقاصد با استقبال چندان گرمی روبهرو نخواهد شد. سیاست خارجی دولت او در دومین دوره ریاستجمهوری، بهویژه اعمال تعرفه علیه متحدان و شرکای آسیایی و کاهش حمایتهای دفاعی، نارضایتی گستردهای در منطقه ایجاد کرده است. سفرهای مارکو روبیو، وزیر خارجه، و پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا در سال جاری نیز با واکنشهای منفی برخی دولتهای آسیایی همراه بوده است.
رهبران به تغییر کرسی های کنگره چشم دوخته اند
با این حال، برخی رهبران امیدوارند که تغییر اکثریت نمایندگان کنگره و پیروزی دموکرات ها، بتواند دولت ترامپ را به تعدیل رویکرد خود در قبال آسیا وادار کند.
البته دستور کار کاخ سفید برای این سفر نیز بلندپروازانه است. یکی از اهداف اصلی ترامپ، ترغیب کشورهای منطقه به پیوستن به ائتلاف تحت رهبری آمریکا موسوم به «پکس سیلیکا» است؛ طرحی که برای هماهنگی در زمینه کنترل صادرات و نظارت بر سرمایهگذاری در حوزههایی مانند تراشهها، هوش مصنوعی، مواد معدنی حیاتی و مراکز داده طراحی شده است.
اگرچه این ائتلاف رسما با هدف جلوگیری از دستیابی چین به پیشرفتهترین تراشهها و توسعه مدلهای هوش مصنوعی طراحی نشده است، اما در عمل چنین هدفی را دنبال میکند. دولت آمریکا همچنین ممکن است از کشورهای جنوب شرق آسیا بخواهد تا مجموعه کامل فناوریهای هوش مصنوعی، از زیرساخت و تراشه تا نرمافزار و خدمات،پ را از شرکتهای آمریکایی خریداری کنند. اعلام توافقهای تجاری جدید با ویتنام و احتمالاً تایلند نیز از دیگر برنامههای این سفر است.
دیدار شی با ترامپ؛ از تمدید آتش بس تا جنگ ایران
از سویی، ترامپ میخواهد تا پس از دیدار با شی جینپینگ، با چند تعهد مشخص بازگردد؛ از جمله راهاندازی خط ارتباطی مستقیم درباره مسائل هوش مصنوعی که دو کشور پیشتر با ایجاد آن موافقت کردهاند و تمدید آتشبس تجاری دوجانبه و توافق مربوط به صادرات عناصر خاکی کمیاب. احتمال دیدار سهجانبه ترامپ، شی و پوتین در حاشیه نشست APEC برای گفتوگو درباره جنگ ایران، جنگ اوکراین و دیگر مسائل بینالمللی نیز وجود دارد.
چرا کشورهای آسیایی به پیشنهادهای آمریکا بیاعتمادند؟
با وجود این اهداف، دستیابی واشنگتن به نتایج ملموس چندان محتمل نیست. حتی جلب همکاری کشورهای جنوب شرق آسیا در چارچوب پکس سیلیکا نیز میتواند دشوار باشد. وضعیت متزلزل شرکتهای آمریکایی فعال در حوزه هوش مصنوعی، رویکرد سهلگیرانه پیشین کاخ سفید در قبال مقررات این فناوری و گسترش همکاری شرکتهای چینی با مراکز داده و خدمات رایانش ابری در کشورهایی مانند مالزی، از موانع این مسیر هستند.
همچنین، پنج کشور جنوب شرق آسیا از پیش به سازمان همکاری جهانی هوش مصنوعی پیوستهاند؛ نهادی چندجانبه به رهبری چین که پکن آن را بستری برای توسعه همکاریهای بینالمللی در این حوزه و جایگزینی برای رویکرد آمریکا معرفی میکند.
ترغیب کشورهای منطقه به خرید مجموعه کامل فناوریهای هوش مصنوعی آمریکا نیز آسان نخواهد بود. مدلهای متنباز چینی ارزانتر هستند و مشتریان زیادی در آسیا و دیگر نقاط جهان جذب کردهاند. حتی شماری از شرکتهای آمریکایی نیز به استفاده از مدلهای چینی روی آوردهاند.
در نتیجه، واشنگتن برای متقاعد کردن کشورهای آسیایی به انتخاب فناوری آمریکایی، تنها با رقابت سیاسی چین روبهرو نیست؛ بلکه باید مزیت اقتصادی و فنی پیشنهادهای خود را نیز اثبات کند.
محدودیتهای سیاسی دامن گیر ترامپ می شود؟
حتی اگر ترامپ با شی و پوتین دیدار کند، پس از بازگشت به آمریکا با کنگرهای متفاوت روبهرو خواهد شد که احتمالاً با برگزاری نشست سهجانبه و نتایج احتمالی آن مخالفت میکند. همکاری نزدیک با رهبران چین و روسیه نهتنها در میان دموکراتها، بلکه در میان شماری از جمهوریخواهان نیز محبوبیت ندارد. بسیاری از نمایندگان جمهوریخواه همچنان از اوکراین حمایت میکنند و ممکن است در دو سال پایانی ریاستجمهوری ترامپ، محدودیت کمتری برای مخالفت با تصمیمهای او احساس کنند.
افکار عمومی آمریکا نیز نگاه مثبتی به روسیه ندارد؛ بهطوریکه طبق یک نظرسنجی، ۸۵ درصد آمریکاییها دیدگاهی منفی یا بسیار منفی نسبت به این کشور دارند.
تایوان نیز از حمایت قابلتوجه و دوحزبی در کنگره برخوردار است. برخی دستیاران کنگره معتقدند پس از پایان انتخابات میاندورهای، حمایت کافی برای پیشبرد فروش تسلیحاتی ۱۴ میلیارد دلاری آمریکا به تایوان وجود دارد؛ حتی اگر ترامپ با آن مخالفت کند و از حق وتوی خود استفاده کند. بنابراین، اظهارات احتمالی رئیسجمهور آمریکا در دیدار با شی جینپینگ در شنژن لزوما نمیتواند مسیر روابط نظامی واشنگتن و تایپه را تغییر دهد.
توافقهای تجاری؛ وعدههایی که هنوز اعتماد ایجاد نکردهاند
توافقهای تجاری احتمالی با تایلند و ویتنام نیز حتی در صورت اعلام رسمی، احتمالاً در حد چارچوبهای اولیه باقی خواهند ماند. کشورهای جنوب شرق آسیا اطمینان ندارند که کاخ سفید به جزئیات و تعهدات بلندمدت این توافقها پایبند بماند و بار دیگر به سیاستهای تجاری تنبیهی روی نیاورد.
توافق تجاری آمریکا و مالزی که سال گذشته حاصل شد، هنوز در عمل اجرایی نشده است. توافق احتمالی با اندونزی نیز سرنوشت مشابهی دارد. ویتنام هم معتقد است در مذاکرات تجاری با واشنگتن تا آنجا که ممکن بوده امتیاز داده، اما آمریکا همچنان خواهان امتیازهای بیشتری است؛ موضوعی که مقامهای ویتنامی آن را زیادهخواهی میدانند.
رویه کاخ سفید هیچ تغییری نکرده
ادامه حضور هگست در وزارت دفاع و انتخاب استیون میلر، چهرهای تندرو، بهعنوان رئیس دفتر کاخ سفید نیز نشانهای از تغییر نکردن مسیر دولت ترامپ پس از انتخابات میاندورهای تلقی میشود. رهبران آسیایی میدانند که رئیسجمهور آمریکا همچنان اختیار گستردهای برای تعیین سیاست تعرفهای دارد و جلوگیری از اجرای تصمیمهای او، دستکم در کوتاهمدت، برای کنگره و حتی دادگاهها دشوار خواهد بود.
چین از اهرمهای فشار خود استفاده میکند
دستاوردهای احتمالی دیدار ترامپ و شی نیز احتمالاً محدود خواهد بود. حتی اگر دو طرف آتشبس در زمینه کنترل صادرات را تمدید کنند، چین همچنان در عمل برای آزادسازی صادرات عناصر خاکی کمیاب تعلل میکند. آمریکا به این مواد وابستگی زیادی دارد و با کمبود جدی آنها روبهروست؛ تا جایی که دولت ترامپ حتی در پی تعامل با میانمار، با وجود سابقه وخیم نقض حقوق بشر و جنگ داخلی در این کشور، برای دسترسی به منابع معدنی آن است.
شی جینپینگ میداند که پکن در زمینه صادرات عناصر خاکی کمیاب، جنگ ایران و بسیاری از کالاهای دیگر اهرمهای فشار قابلتوجهی در اختیار دارد. از همین رو، ممکن است از ترامپ بخواهد موضع روشنتری علیه استقلال تایوان اتخاذ کند و حتی صریحاً اعلام کند که با استقلال این جزیره مخالف است.
ترامپ پیشتر فروش تسلیحات ۱۴ میلیارد دلاری به تایوان را به تأخیر انداخته و برخلاف رؤسایجمهور قبلی آمریکا، این جزیره را به اهرمی در مذاکرات با چین تبدیل کرده است. با توجه به رویکرد نسبتاً نرم او در قبال پکن طی یک سال گذشته، این احتمال وجود دارد که او در برابر خواسته شی انعطاف نشان دهد.
عقبنشینی امنیتی آمریکا در آسیا و تمرکز بر خاورمیانه
نگرانی کشورهای منطقه تنها به تجارت و فناوری محدود نیست. چین در دو ماه گذشته اقدامات تهاجمی خود در دریای چین جنوبی را افزایش داده است؛ از رهگیری خطرناک هواپیماهای فیلیپینی با جنگندههای نظامی گرفته تا برخورد کشتیهای گارد ساحلی چین با قایقهای فیلیپینی و جلوگیری از ارسال تدارکات به نیروهای مستقر در کشتی بهگلنشسته «سییرا مادره» در آبسنگ دوم توماس.
کشورهایی مانند فیلیپین در چنین شرایطی به دنبال تضمینهای امنیتی روشنتر از سوی آمریکا هستند، اما واشنگتن در حال حاضر توجه خود را بیش از گذشته بر خاورمیانه و نیمکره غربی متمرکز کرده است.
حتی فردیناند مارکوس جونیور، رئیسجمهور فیلیپین و یکی از نزدیکترین رهبران جنوب شرق آسیا به واشنگتن، از حمایتهای دریافتی آمریکا ابراز ناامیدی کرده است. دولت ترامپ گشتزنیهای آزادی کشتیرانی آمریکا در دریای چین جنوبی را نسبت به دولتهای قبلی کاهش داده و بعید است وعده افزایش آنها را بدهد؛ گشتزنیهایی که برای بازداشتن چین از اقدامات علیه کشتیها، هواپیماها و نیروهای فیلیپین و ویتنام اهمیت دارند.
مارکوس ممکن است در جریان دیدار با ترامپ اطمینانهای کلی دریافت کند، اما بعید است به سطح مورد انتظار خود از کمکهای مالی نظامی آمریکا دست یابد. به همین دلیل، او پیشاپیش حرکت تدریجی به سمت چین را آغاز کرده است؛ روندی که بعید است یک سفر کوتاه ترامپ بتواند آن را متوقف کند.
در شمال شرق آسیا نیز متحدان آمریکا به دلیل عملکرد دو سال نخست دولت ترامپ، نسبت به قابلاعتماد بودن واشنگتن تردید دارند. ژاپن و کره جنوبی در واکنش به این وضعیت، هزینههای دفاعی خود را افزایش داده و حتی بررسی گزینه دستیابی به بازدارندگی هستهای را در دستور کار قرار دادهاند.
این دو کشور ممکن است از دیدارهای پیشرو برای بازنگری در وعدههای سرمایهگذاری خود در آمریکا نیز استفاده کنند؛ از جمله سرمایهگذاری احتمالی کره جنوبی در یک پروژه گاز طبیعی مایع در آلاسکا که در چارچوب توافق تجاری مطرح شده بود. چنین اقدامی میتواند مشکلات سیاسی و اقتصادی بیشتری برای ترامپ در مسیر بازگشت از آسیا ایجاد کند.
شکاف های حل نشده
بنابراین، سفر آسیایی ترامپ در شرایطی انجام میشود که واشنگتن همچنان خواهان گسترش نفوذ اقتصادی و فناوری خود و حفظ ائتلافهای امنیتی در منطقه است، اما سیاستهای تجاری و رویکرد غیرقابل پیشبینی دولت آمریکا، اعتماد شرکای آسیایی را تضعیف کرده است. در چنین فضایی، بعید است ترامپ بتواند با چند دیدار و اعلام توافق، شکاف ایجادشده میان آمریکا و متحدانش را ترمیم کند یا مانع گسترش نفوذ چین در منطقه شود.
اکو ایران | ECO IRAN
ترکیه | Turkiye
آذربایجان| Azerbaijan
ترکمنستان|Turkmenistan
تاجیکستان|Tajikistan
قزاقستان |Kazakhstan
قرقیزستان |Kyrgyzstan
ازبکستان |Uzbekistan
افغانستان |Afghanistan
پاکستان | Pakistan
بانک مرکزی
بانک ملّی ایران
بانک ملّت
بانک تجارت
بانک صادرات ایران
بانک ایران زمین
بانک پاسارگاد
بانک آینده
بانک پارسیان
بانک اقتصادنوین
بانک دی
بانک خاورمیانه
بانک سامان
بانک سینا
بانک سرمایه
بانک کارآفرین
بانک گردشگری
بانک رسالت
بانک توسعه تعاون
بانک توسعه صادرات ایران
قرض الحسنه مهر ایران
بانک صنعت و معدن
بانک سپه
بانک مسکن
رفاه کارگران
پست بانک
بانک مشترک ایران و ونزوئلا
صندوق توسعه ملّی
مؤسسه ملل
بیمه مرکزی
بیمه توسعه
بیمه تجارت نو
ازکی
بیمه ایران
بیمه آسیا
بیمه البرز
بیمه دانا
بیمه معلم
بیمه پارسیان
بیمه سینا
بیمه رازی
بیمه سامان
بیمه دی
بیمه ملت
بیمه نوین
بیمه پاسارگاد
بیمه کوثر
بیمه ما
بیمه آرمان
بیمه تعاون
بیمه سرمد
بیمه اتکایی ایرانیان
بیمه امید
بیمه ایران میهن
بیمه متقابل کیش
بیمه آسماری
بیمه حکمت صبا
بیمه زندگی خاورمیانه
کارگزاری مفید
کارگزاری آگاه
کارگزاری کاریزما
کارگزاری مبین سرمایه