هشدار توماس فریدمن دربارهٔ آیندهٔ روابط واشنگتن و تل‌آویو/ وقت آن رسیده اسرائیلی‌ها هم ترامپِ خودشان را دور بیندازند

اقتصاد ایران: توماس فریدمن با مقایسهٔ دونالد ترامپ و بنیامین نتانیاهو، تغییر فضای سیاسی آمریکا و کاهش حمایت از اسرائیل را هشداری جدی برای دولت نتانیاهو می‌داند.

به گزارش اقتصادنیوز به نقل از عصرایران؛ توماس فریدمن، ستون‌نویس سرشناسِ نیویورک‌تایمز و تحلیل‌گر سیاست خارجی در مقالۀ اخیر خود، پیامدهای انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا را بر روابط واشنگتن و تل‌آویو بررسی کرده است. 

او با مقایسهٔ دونالد ترامپ و بنیامین نتانیاهو، تغییر فضای سیاسی آمریکا و کاهش حمایت از اسرائیل را هشداری جدی برای دولت نتانیاهو می‌داند. 

فریدمن معتقد است ادامهٔ سیاست‌های کنونی اسرائیل و نزدیکی دولت آن به جریان راست افراطی آمریکا، می‌تواند به تضعیف جایگاه این کشور در میان متحدانش در واشنگتن بینجامد. 

او از مخالفان نتانیاهو می‌خواهد با عبور از اختلافات حزبی و تشکیل ائتلافی فراگیر، متشکل از احزاب چپ، راست، میانه و نمایندگان عرب، فرصت تغییر دولت را از دست ندهند.

از نگاه فریدمن، حمایت بی‌قید‌وشرط نتانیاهو از جمهوری‌خواهان راست‌گرا، سیاست‌های دولت او در کرانۀ باختری و غزه و فاصله‌گرفتن از دموکرات‌ها و یهودیان لیبرالِ آمریکا، اسرائیل را در معرض ازدست‌دادنِ حمایت یکی از مهم‌ترین متحدان راهبردی‌اش قرار داده است.

او تشکیل دولتی ائتلافی با مشارکت جریان‌های مختلف سیاسی اسرائیل را راهی برای عبور از بحران کنونی و بازسازی مناسبات با آمریکا می‌داند. استدلال فریدمن فراتر از توصیه انتخاباتی است و پرسش‌هایی اساسی دربارۀ نسبت دموکراسیِ اسرائیل، تناقض‌های سیاست خارجی آمریکا و جایگاه مسئلهٔ فلسطین در مناسبات واشنگتن و تل‌آویو مطرح می‌کند.

 *************************************

نیویورک‌تایمز؛ توماس فریدمن؛ 10 نوامبر 2026

ما به‌تازگی یکی از شگفت‌انگیزترین انتخابات تاریخی‌مان را پشت‌سر گذاشته‌ایم. شهروندان آمریکایی با گرایش‌های سیاسی گوناگون به میدان آمدند و رئیس‌جمهوری را کنار زدند که گمان می‌کرد پیروزی در انتخابات به او اختیار نامحدود می‌دهد؛ رئیس‌جمهوری که تصور می‌کرد می‌تواند به معتبرترین نهادهای کشور اهانت کند، افراد نالایق و چاپلوس را به مهم‌ترین مناصبِ کابینه بگمارد، از جایگاه ریاست‌جمهوری برای ثروتمندکردن خود، نزدیکان و فرزندانش بهره ببرد و سیاست خارجی آمریکا را از آرمانِ دفاع از آزادی، به کسب‌و‌کاری برای معامله با دیکتاتورها تبدیل کند.

رئیس‌جمهوری که به‌‌سادگی جان 168 کودک را در یکی از مدارس ابتدایی ایران گرفت؛ رهبری سیاسی که فرماندهان نظامی را کنار گذاشت، چون حاضر نبودند ملاحظات سیاسی‌ او را را بر وظایف ملی‌شان مقدم بدانند؛ مردی که شکست انتخاباتی‌‌اش را تقلب خواند و وزارت دادگستری را به ابزاری برای تعقیب و سرکوب مخالفان تبدیل کرد. این تخلفات برایتان آشنا نیست؟ شما را به یاد کسی نمی‌اندازد؟ ما ترامپِ خودمان را شکست دادیم و حالا نوبت شماست که بر نتانیاهوی خودتان غلبه کنید.

[م. فریدمن انتخابات اخیر ایالات‌متحده را نوعی همه‌پرسی دربارۀ عملکرد ترامپ می‌داند. انتخابات میان‌دوره‌ای برخلاف انتخاباتِ ریاست‌جمهوری به‌طور مستقیم رئیس‌جمهور را برکنار نمی‌کند، ولی می‌تواند با تغییر ترکیب کنگره، قدرت سیاسی‌اش را محدود کند. تعبیر «ترامپِ خودمان و ترامپِ شما، نتانیاهوی ما و نتانیاهوی شما» تشبیهی سیاسی برای برجسته‌کردن شباهت‌های رفتاری و حکمرانیِ ترامپ و نتانیاهو است.]

ما طبق قوانین نظام سیاسی‌مان، نمی‌توانیم ترامپ خودمان را در انتخابات میان‌دوره‌ای از قدرت برکنار کنیم، اما اگر چنین امکانی داشتیم، بی‌تردید این کار را می‌کردیم. شما اما این فرصت را دارید که با برگزاری انتخاباتی که به پایان زمامداری دولت کنونی می‌انجامد، چنین کنید. این فرصت پیش‌ روی شماست و اگر آن را به‌دلیل اختلافاتِ جزئی و کشمکش‌های بی‌حاصل میان احزاب مخالف –که مجموع آرای لازم برای رهایی اسرائیل از سلطۀ بدترین رهبر تاریخ یهود را در اختیار دارند—آن را از دست بدهید، آینده‌ای پرتنش با مهم‌ترین متحدتان را رقم خواهید زد.

آمریکایی‌ها فقط پای صندوق‌های رأی نرفتند؛ آن‌ها به‌ پا‌ خاستند و علیه بی‌شرمی، قانون‌گریزی، فساد و تبهکاری دولت ترامپ اعتراض کردند؛ علیه همان مردی که نتانیاهو او را بزرگ‌ترین دوست و متحد تاریخیِ اسرائیل می‌‌داند.

اسرائیل هم در انتخاباتِ ما بازنده شد و از دو جهت باخت: نخست آن‌که، از نگاه بسیاری از آمریکایی‌ها، کشور شما متحد مردی است که اکثر آمریکایی‌ها از او بیزارند. دوم آن‌که، این مرد شرور، مطابق خصلت همیشگی‌اش، برای نجات خود در آخرین لحظات، شما را قربانی کرده است. او با وعدۀ قطع کمکِ 3.8 میلیارد دلاری آمریکا به اسرائیل، کوشید حمایت شهروندان میشیگان از نامزد دموکراتِ این ایالت، عبدل السید را تضعیف کند.

بله، بزرگ‌ترین دوستِ اسرائیل در کاخ سفید وعده داده ظرف چند ماه، همۀ کمک‌های نظامی قطع شود؛ آن هم در شرایطی که شما درگیر جنگی چندجبهه‌ای هستید؛ جنگی که نتانیاهو عامدانه دامنه‌اش را به چند جبهه تسری داده تا توان و مجال شما را برای مخالفت با سیاست‌هایش کاهش دهد، زیرا حمایت از اسرائیل و اتحاد با شما در بخش قابل‌توجهی از رأی‌دهندگانِ جوانِ جمهوری‌خواه به نقطه‌ضعف تبدیل شده است.

او گمان می‌کرد چنین اقدام فرصت‌طلبانه‌ای می‌تواند با کمترین هزینه و در کوتاه‌ترین زمان، رضایتِ پایگاه سیاسی‌اش را جلب کند و این فقط یکی از رخدادهایی است که با حفظِ سیاست کنونی در انتظارتان است. اگر تردید دارید، کافی است به اظهاراتِ جی‌دی ونس (معاون رئیس‌جمهور) در صبحِ پس از انتخابات توجه کنید. او حمایت از اسرائیل را یکی از چهار دلیلِ شکست جمهوری‌خواهان برشمرده است. ونس که برای رسیدن به مقام معاونت، روح خود را به ترامپ فروخته، حاضر است برای یک تیتر جنجالی، همۀ شما را قربانی کند. حالا هم دقیقاً همین کار را کرده است.

[م. کمکِ 3.8 میلیارد دلاری آمریکا به اسرائیل، به توافق حمایت نظامیِ ده‌سالۀ آمریکا و اسرائیل در سال 2016 مربوط است که قرار بود سال‌های 2019 تا 2028 را پوشش دهد. این کمک‌ها بخش مهمی از همکاری امنیتی دو کشور و تأمین تسلیحات اسرائیل را تشکیل می‌دهند.]

برخی از ما تحلیل‌گران در این سال‌ها همۀ تلاش مان را کردیم تا هشدار دهیم ادامۀ این مسیر اشتباه است، مسیری که اسرائیل را به موضوعی مناقشه‌برانگیز در سیاستِ آمریکا تبدیل می‌کند. 

ما هشدار دادیم که هم‌سویی با راست افراطی و مسیحیان تبشیری و فاصله‌گرفتن از دموکرات‌ها و یهودیان لیبرال روزی گریبانتان را خواهد گرفت. چنین رویکردی مانع از آن می‌شود که روند تدریجیِِ ازدست‌رفتن حمایت از اسرائیل را به‌درستی ببینید؛ اسرائیلی که در پی الحاقِ کرانۀ باختری است.

ولی لابیِ طرفدار اسرائیل (آیپک)، مانع از آن شد که کاهشِ حمایتِ افکار عمومی آمریکا از اسرائیل را به‌درستی ببینید. نسلی از رهبرانِ کم‌رمقِ یهودیانِ آمریکا نیز در پنهان‌کردن این واقعیت نقش داشتند. بی‌بی و ران درمر (سفیر دیرپای بی‌بی‌ در واشنگتن) هم واقعیت را از شما پوشاندند، ولی دیگر نمی‌توان بر این تحولات سرپوش گذاشت. در نظرسنجی ماه فوریۀ مؤسسۀ گالوپ، دوسومِ دموکرات‌ها اعلام کردند با فلسطینی‌ها همدل‌ترند تا اسرائیلی‌ها. همچنین 57 درصد از جمهوری‌خواهانِ 18 تا 49 سالۀ آمریکایی در نظرسنجیِ مرکز پژوهشی پیو، دیدگاهی منفی نسبت به اسرائیل داشتند.

[م. آیپک (AIPAC)، کمیتۀ روابط عمومی آمریکا و اسرائیل است؛ یکی از مهم‌ترین سازمان‌های لابی‌گر و طرفدار اسرائیل در ایالات‌متحده].

چهار سال قبل، صبح روز پس از پیروزی ائتلاف برتری‌طلبِ نتانیاهو در انتخابات، تحلیلی نوشتم با عنوان «اسرائیلی که می‌شناختیم دیگر وجود ندارد» و به هموطنان آمریکایی‌ام دربارۀ آنچه در پیش بود، هشدار دادم. از آن زمان، چهارسال گذشته و این‌بار با هشداری متفاوت، خطاب به اسرائیلی‌ها بازگشته‌ام: «آمریکایی که می‌شناختید دیگر وجود ندارد.»

[م. منظور از ائتلافِ برتری‌طلب نتانیاهو، شراکت سیاسی بی‌بی با احزاب راست افراطی و مذهبی است که اعضایش غالباً از گسترش خشونت‌بار شهرک‌سازی و الحاق بخش‌هایی از کرانۀ باختری حمایت می‌کنند. واژگان مسیحایی، انجیلی و تبشیری به جریان‌های مذهبی اشاره دارند که تصرف سرزمین‌های موعود را مأموریت دینی و اعتقادی قلمداد می‌کنند].نمای هوایی یکی از شهرک‌های کرانهٔ باختری

دیگر مردم آمریکا تحمل دولت اسرائیل را ندارند؛ دولتی که از ما سلاح می‌خواهد تا در برابر حملات مرگبار کسانی که هدفشان محو اسرائیل از نقشۀ جهان است، از خود دفاع کند، اما همان تسلیحات را برای نابودی فلسطینیان در غزه و کرانۀ باختری به کار می‌گیرد. مردم آمریکا دیگر نمی‌خواهند از دولتی حمایت کنند که سالانه میلیاردها دلار از ما می‌گیرد تا کشورش را به منطقه‌ای امن، یهودی و دموکراتیک تبدیل کند، اما از سال 1967 تاکنون، بخش بزرگی از این منابع را صرف امن‌کردنِ کرانۀ باختری برای پیشبرد آرمان‌های جریان یهودیتِ تبشیری و شهرک‌نشینان کرده است.

در کتاب مقدس آمده است: «هرچیز را زمانی است و هر مقصودی را زیر آسمان وقتی. (جامعه، فصل سوم آیۀ اول)». مردم آمریکا نیز با رأی خود چنین پیامی به ترامپ فرستادند: دوران دورویی، فساد و زمامداری سبک‌سرانه‌ات به پایان رسیده؛ اکنون زمان انتخابِ ماست؛ ما می‌خواهیم شرافت و شایستگی را جایگزین دروغ، ایدئولوژی و چاپلوسی کنیم.

[م. عبارتِ «هرچیز را زمانی است...» برگرفته از فصل سومِ کتاب جامعه در عهد عتیق است؛ عبارتی مشهور که به تناوب و زمان‌مندیِ رخدادهای زندگی اشاره دارد. فریدمن با اشاره به این آیه، شکست سیاسی ترامپ را پایان یک دوره و فرصتی برای تغییر مسیر سیاسی اسرائیل می‌داند.]

اکنون انتخاب مشابهی پیش‌روی شماست. احزاب مخالفِ دولت نباید فرصت کنارزدن نتانیاهو را از دست بدهند. باید به کشورهای جهان بگویند: «ما بی‌بی نیستیم.» همان‌طور که ما اعلام کردیم: «ما ترامپ نیستیم و با او مخالفیم.» باید او را کنار بزنید و مسیر تازه‌ای در پیش بگیرید. 

شما باید حول رهبریِ «گادی آیزنکوت»، ژنرال بازنشستۀ ارتش اسرائیل که چهره‌ای میانه‌رو، محترم و معتمد است، متحد شوید. باید حزب عربی- اسرائیلیِ «منصورعباس» را همان‌طور که پیش‌تر چنین کردید، وارد ائتلاف حاکم کنید. باید دولتی اقلیت تشکیل دهید که با برخورداری از حمایت تضمین‌شدۀ سایر نمایندگان عرب در کِنِسِت، بتواند مراحل نهایی تشکیل دولت را پشت‌سر بگذارد و قدرت را در دست گیرد.

[م. منصور عباس رهبر حزب رَعَم است؛ حزبی عربی و اسلام‌گرا که در سال 2021 با مشارکت در ائتلافِ نفتالی بنت و یائیر لاپید، برای نخستین‌بار در تاریخ اسرائیل نقشی تعیین‌کننده در تشکیل دولت ایفا کرد. فریدمن به همان ائتلاف اشاره دارد و خواهان تکرار الگوی مشابه است.]

[م. دولت اقلیت دولتی است که احزاب تشکیل‌دهندۀ آن، به‌تنهایی اکثریت کرسی‌های پارلمان را در اختیار ندارند، اما با اتکا به توافق یا حمایت بیرونیِ نمایندگان دیگر می‌توانند دولت تشکیل دهند و در قدرت بمانند. فریدمن بر ضرورت حمایت پارلمانی نمایندگان عرب از ائتلاف جدید برای ممانعت از بازگشت نتانیاهو تأکید می‌کند.]

بگذارید بی‌بی از خشم فریاد بزند: «دولتی روی‌ کار آمده که به حمایتِ اعراب غیرصهیونیستِ اسرائیل وابسته است.» وقت آن رسیده که جریان میانه‌روی اسرائیل در برابر جریانِ نژادپرستِ بی‌بی بایستد. 

و به رویش نیاورید که سال‌ها بقای سیاسی‌اش را به احزابِ اولترا ارتدوکس و غیرصهیونیست مدیون بوده است. از این‌ حاشیه‌ها بگذرید و دست به اقدامی بزرگ بزنید. حقیقتی را که هر اسرائیلی می‌داند، با صدای بلند به او و جهانیان یادآوری کنید: امروز 25 درصد پزشکان، 27 درصد پرستاران و 49 درصد داروسازانِ اسرائیل را شهروندانِ عربِ این کشور تشکیل می‌دهند. همین کادر درمان عرب بودند که به نجات جان هزاران سرباز اسرائیلی مجروح در غزه و لبنان کمک کردند؛ درحالی‌که خود خویشاوندانی در غزه داشتند که خانه‌هایشان ویران شده و به دستِ همان سربازان جان باخته بودند.

 بگویید همین درمانگران عرب اسرائیلی، جان سربازانی را نجات دادند که برای دفاع از شهرک‌نشینان تندرو و بیرون‌راندن فلسطینیان از کرانۀ باختری می‌جنگیدند. یادآوری کنید که این پزشکان و پرستاران، پیش از درمانِ مجروحان، از آن‌ها نپرسیدند چه موضعی دارند و به کدام جبهه تعلق دارند.

بگویید وفاداریِ شهروندان عرب اسرائیل به این کشور، صدها برابر بیشتر از وفاداریِ حریدی‌هاست؛ همان‌ یهودیان اولترا اورتدوکسی که میلیاردها شِکِل (واحد پول اسرائیل) از یارانه‌های دولتی را به مدارس دینی‌شان اختصاص داده‌اند، مدارسی که در آن‌ها از آموزش علوم و مهارت‌های مورد نیاز زندگی امروز خبری نیست و فارغ‌التحصیلانشان از خدمت سربازی و دفاع از هم‌وطنانِ یهودی‌ خود سر باز می‌زنند.

[م. یهودیان اولترا اورتدوکس یا حریدی‌ها، جریان‌های مذهبی افراطی در جامعه یهودی اسرائیل هستند که از حمایت‌های مالی دولتی برخورداند، اما غالب مردانشان از خدمت سربازی معاف می‌شوند. معافیت طلاب مدارس دینی از خدمت نظامی، از مناقشه‌های دیرپای جامعۀ اسرائیل است. مقایسۀ فریدمن میان شهروندان عرب و حریدی‌ها، علاوه بر بُعد سیاسی، به مسئلهٔ نابرابری در تقسیم مسئولیت‌های اجتماعی و نظامی اشاره دارد. شهروندان عرب اسرائیل در ساختارهای سیاسی، اجتماعی و اقتصادی این کشور حضور دارند؛ اما مشارکت احزاب عرب در ائتلاف‌های دولتی همواره با مخالفت جریان‌های راست‌گرای صهیونیست مواجه بوده است. فریدمن با طرح مثال پزشکان و پرستاران عرب، تناقض میان اعتماد اجتماعی به این شهروندان و تردید سیاسی نسبت به حق مشارکتشان در قدرت برجسته می‌کند].

بگویید اسرائیلِ امروز با تهدیدی به‌مراتب بزرگ‌تر از ایران روبه‌روست. نتانیاهو کشور را در مسیری قرار داده که سرانجامش پایان شراکتِ راهبردی ایالات‌متحده خواهد بود. تأکید کنید که اکنون این شهروندان عرب اسرائیل هستند که می‌توانند به نجات دولتِ یهودی کمک کنند، آن‌ها می‌توانند مانع از زوال دموکراسی اسرائیل و جایگاه آن به‌عنوان کشوری با رهبری یهودی شوند.

میلیون‌ها رأی‌‌دهندهٔ جمهوری‌خواه در آمریکا این شجاعت را داشتند که بگویند: «امروز تنها راه نجات دموکراسی آمریکا، رأی‌دادن به یک نامزد دموکرات است.» شما چقدر شجاعت دارید؟ خودتان بهتر می‌دانید که اگر تنها راه بقای سیاسی نتانیاهو، تکیه بر آرای نمایندگان عرب بود، بی‌درنگ با آن‌ها ائتلاف می‌کرد. پیش‌تر نیز چنین تلاشی کرده است.

تنها فرصت اسرائیل در شرایط کنونی، ارائهٔ تصویری تازه از خود به جهان است. تشکیل ائتلافی متشکل از احزاب یهودی و عرب اسرائیلی، نخستین گام ضروری برای تغییر مسیر کشور است. 

سخنم را با همان نکته‌ای به پایان می‌برم که در آغاز مطرح کردم. آمریکایی که امروز می‌شناسید، دیگر آمریکای نسل‌های پیشین نیست و چه خوشبختیم که دیگر آمریکای دوران ترامپ هم نخواهد بود. سه‌شنبه‌شبِ گذشته، لحظه‌ای تاریخی در حیات سیاسی کشورمان رقم خورد. آمریکایی‌ها به ترامپ و دارودسته‌اش گفتند حتی یک روز هم نمی‌خواهند پیام‌های نفرت‌انگیزشان را علیه همسایگانشان بشنوند.

مردم سخن آبراهام لینکلن را سرلوحهٔ انتخاب خود قرار دادند که زمانی گفته بود: «اگر نابودی سرنوشتِ ما باشد، باید خودمان آن را آغاز کنیم و به پایان برسانیم. ما ملتی متشکل از انسان‌های آزادیم؛ باید همواره به حیاتمان ادامه دهیم و اگر قرار است نابود شویم، خودخواسته بار سفر بندیم.»

اولین سخنرانی تحلیف لینکلن در ساختمان کنگره

آمریکایی‌ها بار دیگر فرشتگان نیک‌سرشتِ درونشان را بازیافتند و به‌جای انتخاب خودویرانگری، زندگی را برگزیدند. شما نیز چنین کنید.

[م. این عبارت برگرفته از سخنرانی سال ۱۸۳۸ لینکلن در لیسیوم اسپرینگفیلد است که در آن دربارۀ خطر فروپاشی نظام سیاسی و ضرورت حفظ نهادهای جمهوری هشدار داده است. تعبیر فرشتگان نیک‌سرشت نیز یادآور سخنرانی نخستین مراسم تحلیفِش در سال ۱۸۶۱ است]

آوارگان خان‌یونس. پناهگاه‌های موقت. صف توزیع غذا. بحران انسانی در غزه

آوارگان خان‌یونس. پناهگاه‌های موقت. صف توزیع غذا. بحران انسانی در غزه

فلسطینیان در حال مشاهدهٔ منازل و خودروهای سوخته و کشتزارهای اسیب‌دیده پس از حملهٔ شهرک‌نشینان

فلسطینیان در حال مشاهدهٔ منازل و خودروهای سوخته و کشتزارهای اسیب‌دیده پس از حملهٔ شهرک‌نشینان

*******************************************

 یادداشت مترجم:

تا امروز یعنی 15 نوامبر 2026، اسرائیل هنوز موفق به تشکیل دولت جدید نشده است و تلاش‌ها برای پایان‌دادن به دوران نخست‌وزیری بنیامین نتانیاهو ادامه دارد.

همان‌طور که شاهد بودیم هیچ‌یک از دو بلوک اصلی در انتخابات پارلمانی اسرائیل نتوانست اکثریت لازم یعنی 61 کرسی کنست را برای تشکیل دولت به دست آورد. ائتلاف نتانیاهو 53 کرسی و مخالفانش به رهبری گادی آیزنکوت، 48 کرسی کسب کردند و نقش احزاب عربی در این بین تعیین‌کننده است.

اسحاق هرتزوگ (رئیس‌جمهور اسرائیل)، مأموریت تشکیل دولت را به آیزنکوت سپرده. او وعده داده دولتی فراگیر تشکیل دهد و با نتانیاهو ائتلاف نکند؛ اما تحقق این وعده به جلب حمایت احزاب عرب، به‌ویژه حزب رَعَم به رهبری منصور عباس بستگی دارد. بااین‌حال، همکاری با این احزاب همچنان برای بخشی از مخالفان یهودی نتانیاهو پذیرفتنی نیست.

از سوی دیگر، آویگدور لیبرمن با آغاز مذاکره با احزاب حریدی، معادلات ائتلاف‌سازی را پیچیده‌تر کرده است. نتانیاهو همچنان به تشکیل دولت وحدت ملی امید دارد، اما مخالفانش حاضر نیستند او را در رأس دولت آینده بپذیرند.

آیزنکوت تا اوایل دسامبر برای جلب حمایت اکثریت فرصت دارد و در غیر این صورت، اسرائیل ممکن است بار دیگر به سوی انتخابات زودهنگام برود.

مهم‌ترین هشدار مقاله به تغییر جایگاه اسرائیل در سیاست داخلی آمریکا مربوط می‌شود. حمایت از اسرائیل طی دهه‌ها از معدود موضوعاتی بود که جمهوری‌خواهان و دموکرات‌ها بر سر آن توافق داشتند، اما نزدیکی نتانیاهو به جمهوری‌خواهان راست‌گرا و به‌ویژه جناح ماگا، این حمایتِ فراجناحی را خدشه‌دار کرد.

سخنرانی نتیانیاهو در کنگرۀ آمریکا در سال 2015، بدون هماهنگی با دولت باراک اوباما و با هدف مخالفت با توافق هسته‌ای ایران، نمونهٔ بارز این رویکرد بود. آن اقدام، اختلافات سیاسی داخلی آمریکا را به مناسبات دو کشور کشاند و شکاف میان دولت دموکرات اوباما و نخست‌وزیر اسرائیل را ژرف‌تر کرد.

استدلال فریدمن در این زمینه تأمل‌برانگیز است. او می‌گوید هیچ متحد خارجی نباید امنیتش را به سرنوشت یک حزب سیاسی یا رئیس‌جمهور در کشور دیگری گره بزند. همچنین باید میان کاهش حمایت از شخص نتانیاهو و کاهش حمایت از اسرائیل به‌دلیل شهرک‌سازی‌های بی‌رویه، جنگ غزه و سیاست‌های تندروانۀ دولت اسرائیل تفاوت قائل شد.

هرچند، مخاطب آمریکایی با رفتار سیاسی ترامپ و مخاطب اسرائیلی با سال‌ها زمامداری نتانیاهو آشناست، نباید تفاوت‌های ساختاری دو نظام سیاسی را نادیده گرفت. آمریکا نظامی فدرال با تفکیک قوای تثبیت‌شده دارد، درحالی‌که نظام سیاسی اسرائیل، پارلمانی و مبتنی بر ائتلاف احزاب است و بقای دولت به توافق نیروهای سیاسی بستگی دارد. بنابراین، شباهت‌های رفتاری و سیاسی این دو رهبر، به معنای یکسان‌بودن شرایط حکمرانی‌ در دو کشور نیست.

فریدمن تناقض اصلی سیاست اسرائیل را در این می‌بیند که این کشور برای تأمین امنیت خود از آمریکا کمک‌های مالی و نظامی دریافت می‌کند، اما از همان تسلیحات برای پیشبرد سیاست‌های نظامی در غزه و کرانۀ باختری بهره می‌برد. این بخش از مقاله اهمیت ویژه‌ای دارد، زیرا نویسنده حمایت از اسرائیل را به رفتار این کشور در قبال فلسطینی‌ها پیوند می‌زند. او می‌گوید حق دفاع مشروع به معنای مجوز نامحدود برای استفاده از زور نیست و عملیات نظامی باید با اصول بشردوستانه سازگار باشد.

اشارۀ نویسنده به جریان‌های تبشیری و یهودیت مسیحایی نیز به یکی از موانع اصلیِ حل مناقشه مربوط است. از نگاه بخشی از جریان راست مذهبیِ اسرائیل، گسترش شهرک‌ها و کنترل کرانۀ باختری، مأموریتی تاریخی و دینی قلمداد می‌شود. چنین نگرشی امکان مصالحۀ سیاسی و دستیابی به راه‌حل پایدار را محدود می‌کند.

پیشنهاد تشکیل ائتلافی با مشارکت احزاب عربی، مهم‌ترین راهکار سیاسی فریدمن برای عبور از بحران کنونی است. اگر سلسله مقالاتِ او را دنبال کرده باشید، می‌دانید که بر ضرورت توافق نیروهای دموکرات برای یافتن راه‌حل‌های مسالمت‌آمیز و مقابله با جریان‌های تندرو تأکید دارد. او معتقد است مخالفان نتانیاهو باید اختلافات خود را کنار بگذارند و با محوریت چهره‌هایی مثل گادی آیزنکوت و منصور عباس، زمینهٔ تشکیل دولتی جدید را فراهم کنند.

در نهایت، فریدمن به تناقض در ساختار سیاسی و اجتماعی اسرائیل اشاره می‌کند و می‌گوید: جامعه‌ای که به درمان‌گران و متخصصان عرب اعتماد می‌کند، نباید حق مشارکت سیاسی‌شان را زیر سؤال ببرد. به بیان دیگر، حق نمایندگی و مشارکت در قدرت سیاسی نباید به معیارهایی چون هویت قومی و مذهبی یا برداشت‌های سیاسی از وفاداری شهروندان مشروط شود.

مقاله در پیوندزدنِ تحولات داخلی آمریکا، رقابت‌های سیاسی اسرائیل و مناقشۀ فلسطین موفق است، اما در چند زمینه جای نقد دارد. نخست این که نویسنده نتیجۀ انتخابات آمریکا را رد سیاست‌های ترامپ تفسیر می‌کند، درحالی‌که رأی‌دهندگان ممکن است به دلایل اقتصادی و اجتماعی یا نارضایتی از عملکرد دولت به حزب رقیب رأی داده باشند. 

دوم این که پیشنهاد تشکیل ائتلاف مخالفان نتانیاهو، به‌رغم جذابیت سیاسی، دشواری‌های عملی فراوانی دارد. اختلاف احزاب مخالف صرفاً به رقابت‌های شخصی محدود نیست؛ این احزاب دربارۀ مسائل امنیتی، مذهبی، اقتصادی و آیندۀ کرانۀ باختری اختلافات عمیقی دارند. ائتلافی که فقط با هدف کنارزدن نخست‌وزیر مستقر شکل بگیرد، به نفع همسایگان است ولی لزوماً ائتلاف موفقی نیست و توانایی ادارۀ کشور را ندارد.

ازسوی‌دیگر، به نظر می‌رسد فریدمن تغییر نگرش بخشی از افکار عمومی آمریکا را بیش از حد تعیین‌کننده جلوه داده، ولی نباید آن را به معنای پایان اتحاد راهبردی دو کشور تلقی کرد. روابط واشنگتن و تل‌آویو بر پایۀ منافع امنیتی، نظامی و اطلاعاتی شکل گرفته و با یک انتخابات از بین نمی‌رود. آنچه ممکن است تغییر کند، میزان حمایت بی‌قیدوشرط آمریکا و شرایط دیپلماتیکِ این همکاری است.

مقالۀ فریدمن تلاش برای نجات جایگاه اسرائیل در ساختار سیاسی آمریکاست، نه دعوت به بازنگری در ماهیت مناقشۀ فلسطین و اسرائیل. او از سیاست‌های نتانیاهو در غزه و کرانۀ باختری انتقاد می‌کند و مشارکت سیاسی احزاب را ضروری می‌داند، اما نقطۀ پایان استدلالش، توجه به اسرائیل به‌عنوان دموکراسی یهودی و بازسازی اعتماد واشنگتن به تل‌آویو است.

درواقع، بحران فلسطین عمدتاً از دریچۀ پیامدهای سیاست اسرائیل برای روابط با آمریکا بررسی می‌شود، درصورتی‌که حقوق فلسطینی‌ها و برابری شهروندانِ عرب اسرائیل از دید تحلیل‌گر بی‌طرف، باید موضوعاتی مستقل و دارای اهمیت ذاتی باشند، نه صرفاً ابزاری برای بازسازی اعتبار اسرائیل در واشنگتن.

به هر نحو، هشدار اصلی نویسنده بسیار قابل‌توجه است: «حمایت خارجی سرمایه‌ای همیشگی و تضمین‌شده نیست و هیچ کشوری نباید آیندۀ راهبردی‌اش را به روابط شخصی رهبران با ائتلاف‌های سیاسی و مقطعی گره بزند.» درنتیجه، اگر کناررفتن نتانیاهو با بازنگری در سیاست‌های داخلی و خارجی اسرائیل همراه نباشد، بحران موجود حل نخواهد شد.

نظرات کاربران

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط خبرگزاری در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.

نرخ ارز

عنوان عنوان قیمت قیمت تغییر تغییر نمودار نمودار
دلار خرید 24759 0 (0%)
یورو خرید 28235 0 (0%)
درهم خرید 6741 0 (0%)
دلار فروش 24984 0 (0%)
یورو فروش 28492 0 (0%)
درهم فروش 6803 0 (0%)
عنوان عنوان قیمت قیمت تغییر تغییر نمودار نمودار
دلار 285000 0.00 (0%)
یورو 300325 0.00 (0%)
درهم امارات 77604 0 (0%)
یوآن چین 41133 0 (0%)
لیر ترکیه 16977 0 (0%)
ﺗﻐﯿﯿﺮات ﺑﺎ ﻣﻮﻓﻘﯿﺖ اﻧﺠﺎم ﺷﺪ