اسحاق بندانی، رئیس کمیسیون کشاورزی اتاق بازرگانی ایران، در گفت‌وگو با خبرنگار اقتصادی خبرگزاری تسنیم، با اشاره به طرح موضوع خرید یک میلیون تن ذرت به‌صورت ریالی از سوی شرکت پشتیبانی امور دام اظهار کرد: این موضوع در مقطعی مطرح شد، اما به نتیجه نرسید. در حالی که خرید ریالی می‌توانست به حفظ نقدینگی واردکنندگان و تداوم فعالیت فعالان کوچک و متوسط این حوزه کمک کند.

وی با بیان اینکه مسئله اصلی باید از منظر سیاست‌گذاری و مدیریت بازار نهاده‌های دامی بررسی شود، افزود: آمار واردات نشان می‌دهد روند ورود برخی نهاده‌های دامی در ماه‌های مختلف سال با نوسان همراه بوده است. به‌عنوان نمونه، واردات ذرت از 224 هزار تن در فروردین و 282 هزار تن در اردیبهشت به 267 هزار تن در خرداد و 165 هزار تن در تیرماه رسید. این رقم در مرداد و شهریور به ترتیب 252 و 264 هزار تن بود.

.

افت واردات نهاده‌های دامی و ضرورت مداخله تنظیم‌گرانه

رئیس کمیسیون کشاورزی اتاق ایران ادامه داد: در بخش جو نیز واردات از 139 هزار تن در فروردین به 209 هزار تن در اردیبهشت و 195 هزار تن در خرداد رسید و در ماه‌های بعد با تغییراتی همراه شد. بررسی این آمار نشان می‌دهد که در مقاطعی جریان ورود نهاده‌های دامی به کشور کاهش پیدا کرده و لازم است دلایل این نوسانات و نحوه مدیریت بازار مورد توجه قرار گیرد.

 بندانی با تأکید بر اینکه مدیریت واردات کالاهای اساسی صرفاً به ثبت سفارش و تخصیص ارز محدود نمی‌شود، تصریح کرد: در معماری واردات کالاهای اساسی باید مجموعه‌ای از مؤلفه‌ها شامل ثبت سفارش، تخصیص ارز، قیمت ریالی، قیمت ارزی و ذخایر پشتیبان کشور به‌صورت هماهنگ مدیریت شوند.

وی با بیان اینکه ذخایر پشتیبان باید در زمان برهم خوردن تعادل بازار به کمک زنجیره تأمین بیایند، گفت: همان‌طور که وقتی بازار از تعادل خارج می‌شود ذخایر پشتیبان باید برای جلوگیری از التهاب وارد عمل شوند، در شرایطی که رقابت مخرب یا اختلال در فعالیت واردکنندگان شکل می‌گیرد نیز شرکت پشتیبانی امور دام باید نقش تنظیم‌گرانه خود را ایفا کند.

خرید ریالی؛ راهکار جلوگیری از تضعیف واردکنندگان

رئیس کمیسیون کشاورزی اتاق ایران با اشاره به شرایط بازار نهاده‌ها در ماه‌های ابتدایی سال و پس از جنگ 40 روزه اظهار کرد: با توجه به شرایط آن مقطع، انتظار می‌رفت مسیر واردات از مبادی شمالی تقویت شود، اما در تیرماه شاهد کاهش واردات ذرت بودیم. در چنین شرایطی شرکت پشتیبانی امور دام می‌توانست با ورود به بازار و خرید ریالی، بخشی از مشکلات فعالان اقتصادی را برطرف کند.

وی افزود: در مقطعی که قیمت تمام‌شده ذرت در بازار حدود 42 هزار تومان بود، این محصول در محدوده 39 تا 40 هزار تومان خرید و فروش می‌شد. در همان زمان، انبارها نیز از ذرت موجود بود و انگیزه واردکنندگان کوچک و متوسط برای ادامه فعالیت کاهش پیدا کرده بود.

 بندانی تأکید کرد: در چنین شرایطی شرکت پشتیبانی امور دام می‌توانست با خرید ریالی، بخشی از محصول موجود در بازار را جمع‌آوری کند و مانع از شکل‌گیری رقابت‌های منفی شود. این سیاست نباید صرفاً به یک مقطع محدود باشد، بلکه در هر زمانی که اختلال در بازار یا رقابت مخرب به وجود می‌آید، امکان استفاده از آن باید وجود داشته باشد.

ضرورت بازنگری در ساختار تأمین کالاهای استراتژیک

وی در ادامه با طرح موضوع بازنگری در نقش شرکت‌های دولتی تأمین‌کننده کالاهای استراتژیک گفت: باید بررسی کنیم که اساساً چه ضرورتی دارد تأمین مستقیم این کالاها توسط شرکت‌های دولتی انجام شود؛ در حالی که بخش خصوصی می‌تواند با سرعت بیشتر، کیفیت بهتر و قیمت پایین‌تر این کالاها را تأمین کند.

رئیس کمیسیون کشاورزی اتاق ایران خاطرنشان کرد: پیشنهاد این است که تأمین کالاهای استراتژیک به بخش خصوصی واگذار شود، اما مدیریت و نظارت بر ذخایر راهبردی همچنان در اختیار دولت باقی بماند. به این ترتیب، واردکننده بخش خصوصی کالا را تأمین می‌کند و در مقابل، متعهد می‌شود بخشی از موجودی، برای مثال 20 تا 30 درصد، تحت مدیریت و اختیار دولت قرار گیرد.

 بندانی در پایان گفت: با این الگو می‌توان از ظرفیت بخش خصوصی برای تأمین سریع‌تر و ارزان‌تر کالاهای اساسی استفاده کرد و هم‌زمان مدیریت ذخایر راهبردی کشور را در اختیار دولت نگه داشت. این رویکرد می‌تواند هم به بهبود کیفیت تأمین و هم به افزایش کارایی نظام مدیریت بازار کالاهای اساسی کمک کند.