به گزارش اقتصادنیوز، به‌نظر می‌رسد که شکست سنگین جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، اختلافات پنهان درون حزب را آشکار کرده است؛ از وفاداران سرسخت دونالد ترامپ و منتقدان جریان ماگا گرفته تا سیاستمدارانی که می‌خواهند بدون قطع رابطه با رئیس‌جمهور، مسیر تازه‌ای برای حزب ترسیم کنند.

پرسش کنونی این است که جمهوری‌خواهان مسئولیت شکست را متوجه چه کسی می‌دانند و برای عبور از بحران چه مسیری را انتخاب خواهند کرد.

خبر مرتبط

روزنه‌ای جدید برای توافق هسته‌ای ایران و آمریکا | میانجی‌گری قطر گره مذاکرات را باز می کند؟ | کوه کلنگ همچنان زیر ذره‌بین

اقتصادنیوز: یک مقام ایرانی که نخواست نامش فاش شود، در گفت‌وگو با المانیتور اعلام کرد که برنامه هسته‌ای ایران در حال حاضر «با میانجی‌ها در دست بررسی و گفت‌وگو» قرار دارد.

کالبدشکافی تلخ یک شکست

اکونومیست در گزارشی نوشت: با مشخص شدن نتایج انتخابات سوم نوامبر، گروهی از جوانان جمهوری‌خواه در یکی از پاتوق‌های نزدیک کنگره آمریکا، در فضایی آمیخته به ناامیدی و ناباوری، شکست حزبشان را به نظاره نشسته بودند. آن‌ها به‌تدریج از انکار و خشم، به مرحله پذیرش رسیدند. یکی از حاضران این شکست را تاریخی توصیف کرد؛ البته نه از جنس رویدادهای افتخارآمیز، بلکه از جنس فاجعه‌ای تمام‌عیار.

اکنون در حزب جمهوری‌خواه نوعی کالبدشکافی تلخ و پرتنش درباره دلایل شکست آغاز شده است. بسیاری از اعضای حزب پذیرفته‌اند که جنگ با ایران آسیب انتخاباتی جدی به جمهوری‌خواهان وارد کرده است. در این میان، گروهی دیگر نیز اسرائیل را در این شکست مقصر می‌دانند. درباره نقش فساد و سوءاستفاده از قدرت در شکل‌گیری نارضایتی عمومی هم توافق گسترده‌ای وجود دارد؛ بااین‌حال، بسیاری از جمهوری‌خواهان هنوز تمایلی ندارند که انگشت اتهام را مستقیما به سوی دونالد ترامپ نشانه بگیرند.

وفاداری به رئیس‌جمهور یا تغییر رویه؟

سلطه ترامپ بر حزب طی سال‌های گذشته اختلافات و شکاف‌های درونی آن را زیر سایه خود پنهان کرده بود؛ اما شکست انتخاباتی اخیر این اختلافات را به سطح آورده است. اکنون جمهوری‌خواهان با مجموعه‌ای از پرسش‌های دشوار روبه‌رو هستند: آیا باید همچنان به مسیر ترامپ وفادار بمانند؟ آیا جنبش ماگا از سیاست‌های رئیس‌جمهور فاصله خواهد گرفت؟ و آیا فرصتی برای بازگشت محافظه‌کاری سنتی، با تأکید بر بازار آزاد و دولت کوچک، فراهم شده است؟

ماگا در جست‌وجوی مقصر؛ از جنگ ایران تا رابطه با اسرائیل

در میان طرفداران جنبش «آمریکا را دوباره عظیم کنیم» یا ماگا، هنوز گروهی از وفاداران ترامپ حضور دارند که حاضر نیستند شکست اخیر را به شخص رئیس‌جمهور نسبت دهند. سارا هاکبی سندرز، فرماندار آرکانزاس، از جمله این افراد است که با تکرار استدلال ترامپ مبنی بر اینکه نام او در برگه رأی نبوده، تأکید کرده است نمی‌توان نتایج انتخابات را به معنای رد شخص رئیس‌جمهور دانست.

برخی چهره‌های رسانه‌ای نزدیک به ماگا، از جمله مارک لوین و لورا لومر نیز همچنان از جنگ با ایران و روابط آمریکا با اسرائیل دفاع می‌کنند.

با این‌حال، در سوی دیگر، گروهی از طرفداران سرسخت‌تر این جنبش معتقدند که ترامپ از آرمان‌های ماگا فاصله گرفته و به وعده‌های خود عمل نکرده است.

جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور، چهارم نوامبر بدون آنکه مستقیماً ترامپ را مقصر بخواند، گامی قابل توجه برداشت و سیاست‌های دولت را عامل شکست حزب دانست. او به‌طور مشخص به جنگ، ناکامی در کاهش هزینه‌های زندگی و رویکرد دولت در قبال اسرائیل اشاره کرد.

در همین حال، چهره‌های رسانه‌ای تأثیرگذار در جریان ماگا نیز پیش از انتخابات از ترامپ فاصله گرفته بودند و پس از اعلام نتایج، انتقادهای تندتری مطرح کردند. تاکر کارلسون، جو روگان و استیو بنن از جمله این افراد هستند.

ناتالی وینترز، مجری برنامه بنن، پنجم نوامبر مدعی شد که برخی از مقامات کاخ سفید، از جمله هاوارد لاتنیک، وزیر بازرگانی، درگیر معاملات مشکوک بوده‌اند و آنچه او «سودجویان واقعی دولت» خواند، به اعتبار کل جنبش ماگا لطمه زده است. او البته از متهم کردن مستقیم ترامپ خودداری کرد.

کارلسون نیز نتایج انتخابات را یک «فاجعه» خواند و گفت می‌توان تاریخ پایان ترامپیسم را در تقویم ثبت کرد. او جنگ، فساد و حمایت ترامپ از نامزدهای مسئله‌دار را از عوامل شکست جمهوری‌خواهان دانست. کارلسون همچنین معتقد بود دولت بیش از اندازه بر مبارزه با یهودستیزی متمرکز شده و این رویکرد را با تعبیری انتقادی توصیف کرد.

در مقابل، مارک لوین به‌شدت از کارلسون انتقاد کرد و او را به تلاش برای تضعیف رئیس‌جمهور، حزب جمهوری‌خواه و انتخابات میان‌دوره‌ای متهم ساخت. این اختلاف‌ها نشان می‌دهد شکاف درون جنبش ماگا تنها به ارزیابی عملکرد دولت محدود نیست، بلکه به رقابت بر سر تعریف هویت و آینده این جریان نیز کشیده شده است.

فرصت طلایی برای بازگشت جمهوری‌خواهان سنتی

هم‌زمان با تشدید اختلاف‌ها در اردوگاه ماگا، جمهوری‌خواهان سنتی که در دوران سلطه ترامپ به حاشیه رانده شده بودند، امیدوارند که بار دیگر در حزب نقش‌آفرینی کنند.

مایک پنس، معاون ترامپ در دوره نخست ریاست‌جمهوری او، در یادداشتی در وال‌استریت ژورنال مدعی شد که رأی‌دهندگان با چرخش حزب به سمت پوپولیسم اقتصادی مخالفت کرده‌اند؛ هرچند این تحلیل، گرایش‌های پوپولیستی بسیاری از نامزدهای دموکرات را نادیده می‌گیرد.

پت تومی، سناتور پیشین جمهوری‌خواه نیز در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که حزب با پذیرش سیاست‌های صنعتی مداخله‌گرایانه از مسیر اصلی خود منحرف شده است. او به‌ویژه از مشارکت مالی دولت در شرکت‌های فعال در حوزه نیمه‌رساناها و استخراج عناصر کمیاب انتقاد کرد.

میت رامنی، آخرین نامزد جمهوری‌خواه پیش از ظهور ترامپ که در سال ۲۰۱۲ برای ریاست‌جمهوری رقابت کرده بود، انتقادهای گسترده‌تری مطرح کرد. او جنگ، فساد، زیاده‌روی‌های داخلی دولت، بی‌انضباطی مالی و سیاست خارجی ترامپ را زیر سؤال برد و از جمله به برخوردهای دولت با دستگاه قضایی، رفتارهای خشونت‌آمیز اداره مهاجرت، کسری بودجه، پنهان‌کاری درباره پرونده جفری اپستین، رها کردن متحدان و مماشات با دشمنان اشاره کرد.

نامزد پیشین جمهوری‌خواه: ریشه مشکل از شخصیت ترامپ است!

رامنی معتقد است مشکل ترامپ صرفاً سیاست‌های نادرست نیست، بلکه به شخصیت او نیز بازمی‌گردد. بسیاری از جمهوری‌خواهان سنتی در محافل خصوصی با چنین ارزیابی‌ای موافقند، اما حتی پس از شکست انتخاباتی حزب نیز شمار اندکی حاضرند تا آن را به صورت علنی بیان کنند.

عمل‌گرایی یا فرصت طلبی؟

میان طرفداران سرسخت ترامپ و جمهوری‌خواهان قدیمی، گروه دیگری قرار دارند که می‌توان آن‌ها را عمل‌گرا یا، با نگاهی بدبینانه‌تر، فرصت‌طلب نامید. این سیاستمداران می‌کوشند با توجه به شرایط جدید، مواضع خود را تنظیم کنند؛ بدون آنکه لزوماً پیوند خود با جریان ماگا را قطع کنند.

تد کروز، سناتور جمهوری‌خواه تگزاس، نمونه‌ای از این رویکرد است. پس از پیروزی گسترده دموکرات‌ها، او احتمالاً تنها مقام جمهوری‌خواهی خواهد بود که در سطح ایالتی در تگزاس باقی می‌ماند. کروز در ارزیابی خود از نتایج انتخابات، از ضرورت بازسازی حزب و تبدیل آن به حزبی واقعی برای طبقه کارگر سخن گفت، اما راه‌حل پیشنهادی‌ او بازگشت به اصول پیش از ترامپ بود؛ یعنی جمهوری‌خواهان باید بار دیگر به محافظه‌کاری واقعی مبتنی بر بازار آزاد روی بیاورند.

بازنگری در مواضع مربوط به ایران

کروز که همواره از سیاست خارجی تهاجمی حمایت کرده و زمانی از جنگ ترامپ علیه ایران استقبال می‌کرد، پس از انتخابات ناچار شد تا موضع خود را تعدیل کند. او گفت جنگ با ایران باید کوتاه، قاطع و پایان‌یافته می‌بود؛ اظهارنظری که نشان می‌دهد حتی برخی حامیان پیشین سیاست نظامی ترامپ نیز اکنون در حال بازنگری مواضع خود هستند.

همچنین دی‌سانتیس، فرماندار فلوریدا، که در رقابت‌های درون‌حزبی سال ۲۰۲۴ نتوانست نامزدی جمهوری‌خواهان را به دست آورد، امیدوار است تا بار دیگر توجه جریان ماگا را جلب کند. او نیز از چهره‌های حامی سیاست خارجی سخت‌گیرانه بود، اما در روزهای منتهی به انتخابات نسبت به جنگ با ایران ابراز تردید کرده بود.

دی‌سانتیس در ارزیابی پس از انتخابات، به وعده محقق‌نشده دولت درباره انتشار اسناد مربوط به جفری اپستین اشاره کرد؛ موضوعی که برای بخشی از هواداران ماگا اهمیت زیادی دارد. دی‌سانتیس همچنین خواستار ممنوعیت خریدوفروش سهام توسط اعضای کنگره نیز شد، هرچند مستقیماً به ترامپ اشاره نکرد؛ رئیس‌جمهوری که از زمان ورود دوباره به کاخ سفید، بیش از مجموع تمام قانون‌گذاران آمریکایی معامله سهام انجام داده است.

هگست برکنار می‌شود؟

به نظر می‌رسد اختلاف‌ها درون حزب جمهوری‌خواه و جنبش ماگا در ماه‌های آینده شدت بیشتری بگیرد. حتی در شرایطی که ونس می‌کوشد حمایت هواداران سرسخت ماگا را جلب کند، بخش‌هایی از همین جریان به او بدبین‌ هستند.

از سوی دیگر، طرفداران سرسخت ماگا به‌شدت با جنگ ایران مخالفند؛ جنگی که پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، از حامیان آن بوده است.

بااین‌حال، پاکسازی ژنرال‌هایی که هگست آن‌ها را دارای گرایش‌های موسوم به «ووک» می‌داند، برای او در میان برخی محافل راست‌گرای اینترنتی و مردانه طرفداران پرشوری ایجاد کرده است.

شان ترنده، تحلیلگر مؤسسه امریکن اینترپرایز، در نشستی درباره نتایج انتخابات هشدار داد که اگر هگست از سمت خود برکنار شود، واکنش جنبش ماگا بسیار شدید خواهد بود. این موضوع نشان می‌دهد که اختلافات درون حزب صرفاً بر سر جنگ یا اقتصاد نیست و حتی چهره‌هایی که در دولت حضور دارند، در معرض کشمکش‌های هویتی و سیاسی قرار گرفته‌اند.

ترامپ نشانه‌ای از عقب‌نشینی نشان نمی‌دهد

ترامپ نیز این درگیری‌ها را زیر نظر دارد و مطابق رویکرد همیشگی خود، قصد ندارد تا در برابر منتقدان عقب‌نشینی کند. کاخ سفید ششم نوامبر اعلام کرد استیون میلر، چهره ملی‌گرا و از حامیان سرسخت سیاست‌های سخت‌گیرانه مهاجرتی، به‌عنوان رئیس دفتر کاخ سفید منصوب خواهد شد؛ اقدامی که می‌تواند نشانه‌ای از تمایل ترامپ به تثبیت بیشتر جناح سخت‌گیر جنبش ماگا در ساختار دولت باشد.

با وجود شکست انتخاباتی، ترامپ همچنان منابع مالی و نفوذ سیاسی قابل توجهی در اختیار دارد.

داگلاس هی، استراتژیست جمهوری‌خواه می‌گوید که حمایت انتخاباتی رئیس‌جمهور در انتخابات مقدماتی، می‌تواند حدود ۳۰ درصد آرا را برای یک نامزد تضمین کند؛ چنین سهمی در بسیاری از رقابت‌ها برای پیروزی کافی است.

از همین رو، حتی اگر گروهی از جمهوری‌خواهان بخواهند مسیر خود را از ترامپ جدا کنند، نفوذ او همچنان مانعی جدی در برابر چنین تلاشی خواهد بود. هی معتقد است تا زمانی که ترامپ زنده است، نمی‌توان از دوران پساترامپ سخن گفت.

آینده حزب در گرو تعیین تکلیف میراث ترامپ

شکست اخیر جمهوری‌خواهان صرفاً یک ناکامی انتخاباتی نیست؛ این رویداد اختلاف‌هایی را آشکار کرده که سال‌ها زیر سایه نفوذ ترامپ پنهان مانده بود. اکنون گروه‌های مختلف حزب بر سر دلایل شکست و راه خروج از بحران توافق ندارند.

بنابراین، مهم‌ترین چالش جمهوری‌خواهان در دوره پیش رو، تنها انتخاب مقصر شکست نیست؛ آن‌ها باید درباره نسبت خود با ترامپ و میراث سیاسی او تصمیم بگیرند. تا زمانی که این مسئله حل‌وفصل نشود، اختلافات درونی حزب می‌تواند در رقابت بر سر آینده رهبری جمهوری‌خواهان و مسیر سیاسی آن‌ها ادامه یابد. 

حمایت از اسرائیل به نقطه ضعف جمهوری‌خوهان تبدیل شد

سعید عریکات در الجزیره نوشت: همزمان با اختلاف‌ها بر سر جنگ ایران و عملکرد اقتصادی دولت، مسئله حمایت آمریکا از اسرائیل نیز به یکی دیگر از محورهای مناقشه درون حزب جمهوری‌خواه تبدیل شده است. جی‌دی ونس پس از شکست انتخاباتی حزب، نارضایتی از رابطه واشنگتن با اسرائیل را یکی از عواملی دانست که برخی رأی‌دهندگان پیشین ترامپ را به سوی دموکرات‌ها سوق داده است. این اظهارنظر از آن جهت اهمیت دارد که حمایت بی‌قیدوشرط از دولت اسرائیل برای دهه‌ها یکی از اصول تقریباً تغییرناپذیر هویت جمهوری‌خواهان بود.

اکنون بخشی از نسل جوان‌تر محافظه‌کاران می‌پرسند که چرا واشنگتن باید منابع مالی و نظامی خود را صرف مناقشات خارجی کند، درحالی‌که فشارهای اقتصادی در داخل ادامه دارد؟

جنگ غزه و پیامدهای انسانی آن، در کنار جنگ با ایران، این پرسش را پررنگ‌تر کرده است که آیا منافع آمریکا و اسرائیل در همه شرایط یکسان است و آیا حمایت گسترده نظامی و دیپلماتیک از دولت اسرائیل همچنان به سود واشنگتن تمام می‌شود؟

فرسایش مصونیت سیاسی رابطه با اسرائیل

بااین‌حال، زیر سؤال رفتن این اجماع لزوماً به معنای تغییر فوری سیاست آمریکا نیست. حمایت سنتی کنگره، نفوذ جریان‌های مسیحی انجیلی، شبکه‌های سیاسی و مالی حامی اسرائیل و همچنین همکاری‌های اطلاعاتی و نظامی دو طرف، همچنان موانع مهمی در برابر هرگونه بازنگری جدی به شمار می‌روند. ونس با طرح علنی این موضوع، بحثی را وارد فضای سیاسی جمهوری‌خواهان کرده که می‌تواند در رقابت‌های درون‌حزبی و تعیین جانشین ترامپ در سال ۲۰۲۸ اهمیت پیدا کند؛ اما آزمون واقعی زمانی خواهد بود که سیاستمداران این حزب ناچار شوند تا درباره کمک‌های نظامی، حمایت دیپلماتیک از اسرائیل و نحوه برخورد با سیاست‌های دولت این رژیم تصمیم بگیرند.

به این ترتیب، شکست انتخاباتی اخیر شاید بیش از آنکه به معنای فروپاشی اتحاد آمریکا و اسرائیل باشد، نشانه فرسایش مصونیت سیاسی این رابطه در برابر انتقاد باشد.