به گزارش اقتصادنیوز به نقل از انتخاب، رهبران اروپایی قاطعانه با هرگونه تلاش آمریکا و روسیه برای بازطراحی ساختار امنیتی این قاره بدون مشارکت کشورهای اروپایی مخالفت کرده‌اند. این واکنش پس از آن مطرح شد که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، احتمال داد واشنگتن به توافقی گسترده با مسکو نزدیک شده باشد؛ توافقی که فراتر از اوکراین خواهد رفت و تمام اروپا را در بر خواهد گرفت.

اظهارات روز پنج‌شنبه ترامپ نگرانی‌های تازه‌ای را در میان متحدان اروپایی واشنگتن برانگیخته است. آن‌ها نگران‌اند که دولت آمریکا به سوی توافقی امنیتی حرکت کند که خواسته‌های دیرینه ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهوری روسیه، را به بهای نادیده‌گرفتن منافع اروپا برآورده سازد.

ترامپ توافق احتمالی را توافقی «بسیار بزرگ» توصیف کرد که نه‌تنها اوکراین، بلکه «تمام اروپا» را در بر خواهد گرفت.

او بدون ارائه جزئیات گفت: «این توافق بسیار بزرگ خواهد بود. موضوع آن فراتر از اوکراین است و حتی می‌توانم بگویم ممکن است تمام اروپا را در بر بگیرد. این توافقی بزرگ و زیبا خواهد بود و همه از آن خوشحال خواهند شد.»

این اظهارات در حالی مطرح شد که جرد کوشنر، فرستاده ویژه و داماد ترامپ، اعلام کرد واشنگتن در حال کار بر روی ساختار امنیتی گسترده‌تری برای اروپا با هدف فراهم‌کردن شرایط صلح پایدار است.

این ابتکار بلافاصله با مخالفت مقام‌های اروپایی روبه‌رو شد. آن‌ها تاکید کردند که ساختارهای امنیتی اروپا از پیش وجود دارند و نمی‌توان بدون مشارکت کشورهای این قاره درباره آن‌ها دوباره مذاکره کرد.

رادوسواف سیکورسکی، وزیر خارجه لهستان، نیز موضع مشابهی اتخاذ کرد و هشدار داد که هرگونه توافق درباره اوکراین و آینده اروپا بدون مشارکت کشورهای اروپایی، هم از نظر سیاسی غیرقابل قبول و هم در عمل غیرممکن خواهد بود.

سیکورسکی گفت: «توافقی درباره آینده اوکراین و اروپا که بدون حضور و اطلاع ما انجام شود، نه‌تنها تصمیمی نابخردانه خواهد بود، بلکه در واقع غیرممکن است.»

در همین حال، آندری سیبیها، وزیر خارجه اوکراین، گفت مسکو را نمی‌توان ضامن امنیت اروپا دانست. به گفته او، اولویت باید محافظت از اروپا در برابر تجاوز نظامی روسیه باشد، نه مذاکره با کرملین بر سر تقسیم حوزه‌های نفوذ.

سیبیها گفت: «ما باید درباره محافظت از خود در برابر روسیه گفت‌وگو کنیم، نه اینکه با روس‌ها درباره حوزه‌های نفوذ در اروپا مذاکره کنیم.»

وزیر خارجه اوکراین پس از دیدار با کایا کالاس در ورشو، بار دیگر بر موضع کی‌یف تاکید کرد و گفت نه آینده اوکراین و نه امنیت اروپا را نمی‌توان بدون مشارکت مستقیم آن‌ها تعیین کرد.

این اختلاف دیپلماتیک در حالی شکل گرفته که دولت ترامپ تلاش‌های خود را برای پایان‌دادن به جنگ اوکراین تشدید کرده و نمایندگان آمریکا برای دور تازه‌ای از مذاکرات میان کی‌یف و مسکو در هفته آینده در ابوظبی آماده می‌شوند.

پس از ماه‌ها تلاش دیپلماتیک که عمدتا در بن‌بست قرار داشت، واشنگتن تماس‌های خود را با دو طرف افزایش داده و در پی تدوین چارچوبی است که بتواند به توافقی پایدار برای پایان جنگ منجر شود.

اوایل این هفته، نمایندگان آمریکا طی دو روز در بروکسل با مقام‌های ناتو، اتحادیه اروپا و قدرت‌های بزرگ اروپایی گفت‌وگو کردند. محور این نشست‌ها تضمین‌های امنیتی برای اوکراین و آینده ترتیبات امنیتی گسترده‌تر اروپا بود.

جرد کوشنر که از طریق ارتباط ویدیویی در این مذاکرات شرکت داشت، پس از آن اهداف واشنگتن برای ایجاد چارچوبی گسترده‌تر را تشریح کرد.

او در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرد که آمریکا برای دستیابی به ترتیبات عملی با هدف پاسخ‌دادن به نگرانی‌های امنیتی همه طرف‌ها و ایجاد پایه‌های صلح پایدار تلاش می‌کند.

پیشنهاد آمریکا نشان‌دهنده تلاشی برای پیوندزدن موضوع امنیت اوکراین پس از جنگ با روابط گسترده‌تر میان روسیه و غرب است.

با این حال، ادبیات به‌کاررفته درباره این پیشنهاد، نگرانی‌های دیرینه کشورهای اروپایی از تلاش مسکو برای بازنگری در نظم امنیتی شکل‌گرفته پس از پایان جنگ سرد را دوباره زنده کرده است.

روسیه پیش از آغاز تهاجم تمام‌عیار به اوکراین در فوریه ۲۰۲۲، با ارائه ضرب‌الاجلی به ناتو خواستار تغییرات بنیادین در ترتیبات امنیتی اروپا شده بود.

ائتلاف نظامی غرب این درخواست‌ها را رد کرد و بر حق کشورهای مستقل برای تعیین ترتیبات امنیتی خود تاکید داشت.

از نظر پایتخت‌های اروپایی، مسئله اصلی صرفا این نیست که آیا واشنگتن می‌تواند برای پایان جنگ مذاکره کند یا خیر؛ بلکه پرسش این است که آیا می‌توان درباره امنیت کل قاره اروپا بدون مشارکت مستقیم کشورهایی که بیشترین تاثیر را از چنین تصمیم‌هایی می‌پذیرند، تصمیم‌گیری کرد.

اروپا بارها خواستار ایفای نقش گسترده‌تری در ابتکار دیپلماتیک به رهبری آمریکا شده است؛ به‌ویژه اکنون که دامنه گفت‌وگوها به موضوعاتی فراتر از میدان نبرد اوکراین گسترش یافته است.

پائولا پینیو، سخنگوی ارشد کمیسیون اروپا، روز جمعه اعلام کرد که برای دستیابی به توافق صلح هنوز کارهای زیادی باقی مانده است. او تاکید کرد که اتحادیه اروپا خود درباره مسائل امنیتی‌اش تصمیم خواهد گرفت.

ناتو نیز بار دیگر اعلام کرد که متحدان اوکراین برای دستیابی به پایانی «عادلانه و پایدار» برای این درگیری تلاش می‌کنند.

کوشنر در تلاش برای اطمینان‌دادن به شرکای اروپایی اعلام کرد که آن‌ها از روند گسترده‌تر مذاکرات کنار گذاشته نخواهند شد.

به گفته او، واشنگتن قصد دارد در حاشیه مذاکرات ابوظبی با شرکای اروپایی خود مشورت‌های نزدیکی داشته باشد و در صورت دستیابی به پیشرفت، به سمت چارچوبی چندجانبه و گسترده‌تر با مشارکت مستقیم آن‌ها حرکت کند.

مذاکرات برنامه‌ریزی‌شده در ابوظبی آزمون مهمی برای توانایی واشنگتن در ایجاد سازگاری میان خواسته‌های متضاد اوکراین، روسیه و متحدان اروپایی آمریکا خواهد بود.

ایالات متحده در تلاش است پیشنهادهایی تدوین کند که بتوانند به جنگ پایان دهند و در عین حال ترتیبات امنیتی لازم را برای جلوگیری از جنگی دیگر فراهم کنند.

با این حال، مواضع اساسی طرف‌ها همچنان فاصله زیادی با یکدیگر دارد.

اوکراین خواستار تضمین‌های معتبر برای جلوگیری از تجاوز نظامی دوباره روسیه است، در حالی که مسکو مدت‌هاست به دنبال اعمال محدودیت بر حضور و نفوذ ناتو در اروپای شرقی است.

در مقابل، دولت‌های اروپایی مصمم‌اند از هر توافقی که به تجاوز نظامی روسیه پاداش دهد یا حاکمیت ملی اوکراین و حق این کشور برای تعیین آینده سیاسی و امنیتی خود را تضعیف کند، جلوگیری کنند.

تلاش واشنگتن برای مذاکره با مسکو درباره چارچوب امنیتی گسترده‌تر اروپا، با مخالفت جدی کشورهای اروپایی در برابر هرگونه ترتیباتی روبه‌رو خواهد شد که بتواند ناتو را تضعیف کند، توافق‌های امنیتی موجود را زیر سوال ببرد یا حاکمیت ملی کشورهای اروپایی را محدود سازد.

در همین حال، واکنش‌های ورشو، بروکسل و کی‌یف نشان می‌دهد هر توافقی که عمدتا میان واشنگتن و مسکو مذاکره شود، با مقاومت قابل‌توجه کشورهای اروپایی مواجه خواهد شد.