به گزارش خبرنگار مهر، تأمین مالی زنجیره تولید یکی از روش‌هایی است که با هدف تأمین نیازهای مالی بنگاه‌های اقتصادی و کاهش وابستگی آن‌ها به تسهیلات نقدی شبکه بانکی مورد استفاده قرار می‌گیرد. بانک مرکزی در توضیح عملکرد این ابزارها اعلام کرده است که استفاده از آن‌ها می‌تواند فشار تقاضا برای دریافت تسهیلات از شبکه بانکی را کاهش دهد و تأمین مالی فعالیت‌های مولد اقتصادی را بهبود بخشد.

بر اساس پیگیری خبرنگار مهر از بانک مرکزی، ابزارهای تأمین مالی زنجیره تولید در مقایسه با تسهیلات بانکی به وثایق سنگین کمتری نیاز دارند و شرایط پیش‌نیاز درخواست آن‌ها نیز محدودیت کمتری دارد؛ موضوعی که به گفته این نهاد، دسترسی بنگاه‌های اقتصادی به منابع مالی را تسهیل می‌کند.

با این حال، بانک مرکزی تأکید کرده است که هزینه تمام‌شده تأمین مالی از طریق این ابزارها قطعاً از دریافت تسهیلات شبکه بانکی بیشتر است. این نهاد دلیل این تفاوت را پایین‌تر بودن هزینه تمام‌شده تسهیلات بانکی در ایران نسبت به سودآوری فعالیت‌های اقتصادی و حتی نرخ تورم عنوان کرده است.

هزینه بالاتر در برابر دسترسی آسان‌تر به تأمین مالی

بانک مرکزی اعلام کرده است که مبنای تعیین هزینه تمام‌شده ابزارهای تأمین مالی زنجیره تولید به‌گونه‌ای تعریف شده که در وهله نخست، دسترسی بنگاه‌ها به تأمین مالی را تضمین کند و در وهله دوم، برای صادرکننده و دریافت‌کننده نرخ قابل‌قبول و بهینه‌ای داشته باشد.

بر این اساس، مقایسه این ابزارها با تسهیلات بانکی صرفاً به هزینه تأمین مالی محدود نمی‌شود و دسترسی به منابع مالی و شرایط استفاده از آن‌ها نیز از جمله ملاحظات مطرح‌شده در توضیحات بانک مرکزی است.

این نهاد همچنین معتقد است استفاده از ابزارهای تأمین مالی زنجیره تولید می‌تواند نیاز بنگاه‌ها به تسهیلات نقدی را کاهش دهد؛ زیرا بنگاه‌ها می‌توانند بدون اتکای مستقیم به دریافت تسهیلات بانکی و تلاش برای تأمین وثایق مورد نیاز، از این ابزارها برای تأمین مالی فعالیت‌های خود استفاده کنند.

جزئیات هزینه و محدودیت استفاده از ابزارها

با وجود توضیحات بانک مرکزی درباره بیشتر بودن هزینه تمام‌شده تأمین مالی زنجیره‌ای نسبت به تسهیلات بانکی، در پاسخ ارائه‌شده رقم مشخصی برای هزینه تمام‌شده این ابزارها یا میزان اختلاف آن با تسهیلات نقدی اعلام نشده است.

همچنین پاسخ بانک مرکزی درباره محدودیت‌های استفاده از این ابزارها ناتمام مانده و جزئیات مشخصی درباره شرایط دسترسی گروه‌های مختلف بنگاه‌ها ارائه نمی‌کند.

از این رو، بر اساس اطلاعات ارائه‌شده نمی‌توان میزان دقیق صرفه اقتصادی استفاده از این ابزارها برای بنگاه‌ها یا شرایط استفاده همه گروه‌های اقتصادی از آن‌ها را مشخص کرد.

بانک مرکزی گزارش عملکرد ابزارهای تأمین مالی زنجیره تولید را به‌صورت دوره‌ای منتشر می‌کند. برای دریافت گزارش عملکرد شش‌ماهه نخست سال ۱۴۰۵ این ابزارها اینجا کلیک کنید..