به گزارش اقتصادنیوز، تنگه هرمز سال‌ها یکی از گلوگاه‌های اصلی تجارت جهانی انرژی بوده است؛ آبراهی راهبردی که بخش مهمی از جریان نفت و گاز طبیعی مایع‌شده جهان از آن عبور می‌کند. با این حال، تشدید تنش‌های نظامی و اختلال در مسیرهای انتقال انرژی، کشورهای حاشیه خلیج فارس را بیش از گذشته به فکر کاهش وابستگی به این گذرگاه و توسعه مسیرهای جایگزین انداخته است؛ تغییری که می‌تواند هم نقشه زیرساخت‌های انرژی منطقه را دگرگون کند و هم پیامدهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی گسترده‌ای به همراه داشته باشد.

به گزارش رویترز، سرمایه‌گذاری کشورهای حاشیه خلیج فارس در مسیرهای جایگزین حمل‌ونقل و زیرساخت‌های انتقال انرژی می‌تواند وابستگی منطقه به تنگه هرمز را طی پنج سال آینده به‌شدت کاهش دهد؛ ارزیابی‌ای که ژرژ الحیدری، مدیرعامل گروه بانکی اچ‌اس‌بی‌سی (HSBC)، روز سه‌شنبه مطرح کرد. به گفته او، جنگ ایران بار دیگر وابستگی سنگین اقتصاد جهانی به این آبراه راهبردی را برجسته کرده و کشورهای منطقه را به سمت توسعه خطوط لوله انتقال انرژی به بنادر سوق داده است.

الحیدری معتقد است منطقه خلیج فارس ظرفیت بازیابی اقتصادی و ادامه رشد را دارد، اما تحقق این هدف به سرمایه‌گذاری گسترده در زیرساخت‌ها وابسته خواهد بود. این اظهارات در شرایطی مطرح می‌شود که بانک جهانی برای منطقه خاورمیانه، شمال آفریقا و پاکستان در سال جاری میلادی، به‌دلیل پیامدهای جنگ، انقباض اقتصادی پیش‌بینی کرده است؛ هرچند انتظار می‌رود در سال ۲۰۲۷ بهبود اقتصادی قابل‌توجهی، اما نامتوازن، رقم بخورد.

ژرژ الهدیری، مدیر اجرایی گروه اچ‌اس‌بی‌سی (HSBC)، در «نشست سرمایه‌گذاری رهبران مالی جهان» در هنگ‌کنگِ چین سخنرانی می‌کند؛ ۴ نوامبر ۲۰۲۵. رویترز

سرمایه‌گذاری در مسیرهای جایگزین؛ آیا تنگه هرمز تا پنج سال دیگر اهمیت خود را از دست می‌دهد؟

ژرژ الحیدری، مدیرعامل گروه بانکی اچ‌اس‌بی‌سی، روز سه‌شنبه گفت سرمایه‌گذاری در مسیرهای لجستیکی جایگزین در خلیج فارس، با هدف کاهش آثار جنگ ایران، می‌تواند تنگه هرمز را طی پنج سال آینده به مسیری «غیرضروری» تبدیل کند.

این درگیری بار دیگر وابستگی شدید جهان به این آبراه راهبردی را آشکار کرده است؛ گذرگاهی که پیش از این حدود یک‌پنجم تجارت جهانی نفت و گاز طبیعی مایع‌شده (LNG) از آن عبور می‌کرد.

جنگ کشورهای حاشیه خلیج فارس را وادار کرده است منابع بیشتری را به توسعه خطوط لوله انتقال انرژی به بنادر اختصاص دهند. الحیدری معتقد است این سرمایه‌گذاری‌ها به منطقه کمک خواهد کرد پیامدهای اقتصادی درگیری را پشت سر بگذارد.

مدیرعامل HSBC در جریان رویداد «مجمع آینده اچ‌اس‌بی‌سی» در دبی گفت: «ما معتقدیم این منطقه می‌تواند بهبود پیدا کند و سپس به رشد خود ادامه دهد. این امر به سرمایه‌گذاری‌های زیادی نیاز خواهد داشت.»

او افزود: «البته ما خواهان و امیدوار به حل‌وفصل این درگیری هستیم؛ اما احتمالاً تنگه هرمز تا پنج سال دیگر ممکن است دیگر ضروری نباشد.»

فرصت ۱.۴ تریلیون دلاری زیرساخت‌ها؛ خاورمیانه همچنان مقصد جذاب سرمایه‌گذاری

بر اساس گزارشی که HSBC روز دوشنبه و با استناد به داده‌های «مید» (MEED)، پلتفرم اطلاعات و تحلیل بازار صنعت ساخت‌وساز مستقر در دبی، منتشر کرد، خاورمیانه، شمال آفریقا و ترکیه در مجموع ۸۷۲ میلیارد دلار بسته پروژه‌های منفرد برای سرمایه‌گذاری ارائه کرده‌اند.

این پروژه‌ها بخشی از مجموعه گسترده‌تری از طرح‌های زیرساختی به ارزش ۱.۴ تریلیون دلار هستند که برنامه‌ریزی شده‌اند، اما هنوز قرارداد اجرای آنها واگذار نشده است.

در همین حال، نتایج نظرسنجی اخیر HSBC از بیش از یک‌هزار و ۶۰۰ مدیر کسب‌وکار و حدود ۸۲۰ سرمایه‌گذار نهادی در سطح جهان نشان می‌دهد که پاسخ‌دهندگان همچنان منطقه خلیج فارس را مقصدی جذاب برای سرمایه‌گذاری می‌دانند.

این ارزیابی در شرایطی مطرح می‌شود که جنگ، چشم‌انداز اقتصادی منطقه را با مخاطرات جدی مواجه کرده است و توسعه مسیرهای جایگزین انتقال انرژی و سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌ها می‌تواند به یکی از محورهای اصلی برنامه‌های اقتصادی کشورهای منطقه تبدیل شود.

پیش‌بینی انقباض اقتصادی در خاورمیانه؛ بانک جهانی از بهبود نامتوازن در سال ۲۰۲۷ می‌گوید

بانک جهانی هفته گذشته پیش‌بینی کرد اقتصاد منطقه خاورمیانه، شمال آفریقا و پاکستان در سال جاری میلادی، در پی جنگ، با انقباض عمیق ۱.۳ درصدی مواجه شود. این پیش‌بینی در حالی مطرح شده است که این منطقه در سال ۲۰۲۵ رشد اقتصادی ۳.۳ درصدی را ثبت کرده بود.

بر اساس برآورد بانک جهانی، پس از این افت اقتصادی، منطقه در سال ۲۰۲۷ شاهد بهبودی قابل‌توجه خواهد بود؛ با این حال، سرعت و میزان این بهبود در کشورهای مختلف یکسان نخواهد بود.

الحیدری از جمله مدیران مالی بین‌المللی بود که انتظار می‌رفت در کنفرانس سرمایه‌گذاری شاخص عربستان سعودی شرکت کند. این رویداد قرار بود هفته آینده برگزار شود، اما روز دوشنبه و پس از حملات مرگبار حوثی‌های یمن، به ریاض، به سال ۲۰۲۷ موکول شد.

این تعویق در شرایطی رخ داده است که تشدید تنش‌های منطقه‌ای، علاوه بر ایجاد اختلال در تجارت و انتقال انرژی، بر برنامه‌های سرمایه‌گذاری و چشم‌انداز رشد اقتصادی خاورمیانه نیز سایه انداخته است.