بیش از ۸۰ میلیون کاربر فعال سالانه، پیشتازی «بازی» و «روبیکا» در جست‌وجوها، ثبت بالاترین شاخص ماهانه نصب در اسفند و رکورد خرید حدود ۲.۶ میلیارد تومانی یک کاربر از یک بازی، از یافته‌های این گزارش هستند. داده‌هایی که در کنار یکدیگر، تفاوت میان الگوهای جست‌وجو، نصب، به‌روزرسانی و درآمدزایی محصولات دیجیتال را نشان می‌دهند.

کافه‌بازار در سال ۱۴۰۴ بیش از ۶۰ میلیون کاربر فعال ماهانه و بیش از ۸۰ میلیون کاربر فعال سالانه داشته است. این دو شاخص، با وجود ارتباط با یک جامعه کاربری، بازه‌های زمانی متفاوتی را اندازه‌گیری می‌کنند و نباید با یکدیگر جمع شوند.

بخش کافه‌بازار در گزارش تعاملی بازاریابی دیجیتال ایران، فراتر از تعداد کاربران، رفتار آن‌ها را در جست‌وجوی اپلیکیشن‌ها، نصب و به‌روزرسانی برنامه‌ها، تغییر تقاضا در دسته‌های مختلف و الگوهای درآمدی بررسی کرده است.

این اطلاعات در قالب گزارش گروه پگاه داده کاوان شریف منتشر شده‌اند و مخاطبان می‌توانند با استفاده از دستیار هوش مصنوعی آتنا، پرسش‌های تخصصی خود را درباره یافته‌های آن مطرح کنند.

بیش از ۸۰ میلیون کاربر فعال سالانه در کافه‌بازار ثبت شد

یکی از شاخص‌های اصلی گزارش، اندازه جامعه کاربران کافه‌بازار است. بر اساس داده‌های منتشرشده، این پلتفرم در سال ۱۴۰۴ بیش از ۸۰ میلیون کاربر فعال سالانه داشته است؛ یعنی کاربرانی که دست‌کم در بخشی از سال فعالیت کرده‌اند. همچنین آمار بیش از ۶۰ میلیون کاربر فعال ماهانه گزارش شده است. این شاخص به کاربران فعال در یک بازه یک‌ماهه اشاره دارد

تفاوت این دو شاخص اهمیت دارد؛ زیرا یک کاربر می‌تواند هم در آمار ماهانه و هم در آمار سالانه حضور داشته باشد.

«بازی» و «روبیکا» در صدر جست‌وجوهای کاربران

رفتار جست‌وجوی کاربران، یکی دیگر از بخش‌های گزارش بازار است. داده‌های سال ۱۴۰۴ نشان می‌دهند «بازی» و «روبیکا» با فاصله از سایر عبارت‌ها، دو جایگاه نخست جست‌وجو را داشته‌اند.

پس از این دو عبارت، نام‌هایی مانند ایتا، ماشین‌بازی، بازی دخترانه، بله، دیوار، شاد، شریت و ماینکرفت در میان ده عبارت نخست قرار گرفته‌اند.

حضور هم‌زمان عبارت‌های عمومی مرتبط با بازی، نام پیام‌رسان‌ها و اپلیکیشن‌های مشخص، تنوع نیازهای جست‌وجویی کاربران را نشان می‌دهد.

نصب اپلیکیشن‌ها در اسفند به اوج رسید؛ ابزارها پیشتاز بودند

گزارش بازار نشان می‌دهد الگوی نصب و به‌روزرسانی اپلیکیشن‌ها در طول سال یکسان نبوده است.

در سال ۱۴۰۴، اسفند بیشترین و مهر کمترین شاخص نصب را داشته‌اند. شاخص نصب در اسفند به ۲.۱۷ برابر مهر رسیده است.

در مقابل، به‌روزرسانی اپلیکیشن‌ها الگوی متفاوتی داشته است. فروردین کمترین و مرداد بیشترین شاخص آپدیت را ثبت کرده‌اند. آبان و اسفند نیز از ماه‌های دارای شاخص نسبتا بالای به‌روزرسانی بوده‌اند.

این اعداد تعداد مطلق نصب و آپدیت نیستند؛ هر شاخص نسبت به کمترین ماه خودش محاسبه شده و نمی‌توان مقادیر نصب و به‌روزرسانی را مستقیما با یکدیگر مقایسه کرد.

در رتبه‌بندی دسته‌های برنامه، ابزارها در هر دو شاخص نصب و آپدیت جایگاه نخست را کسب کرده‌اند. امور مالی و شبکه‌های اجتماعی نیز از دسته‌های دارای رتبه بالاتر نصب بوده‌اند.

در بازی‌ها، شرایط متفاوت است. دسته اکشن بیشترین شاخص نصب و دسته تفننی بیشترین شاخص به‌روزرسانی را داشته است.

این تفاوت نشان می‌دهد دسته‌های پیشتاز در جذب نصب لزوما همان دسته‌هایی نیستند که از نظر آپدیت در جایگاه نخست قرار می‌گیرند.

کدام اپلیکیشن‌ها و بازی‌ها بیشترین اختلاف رتبه نصب و آپدیت را داشتند؟

مقایسه رتبه نصب و به‌روزرسانی محصولات، یکی دیگر از بخش‌های گزارش کافه‌بازار است.

در فهرست ۳۰۰ برنامه بررسی‌شده، اپلیکیشن PowerButton Torch - Flashlight رتبه ۴۰ نصب و رتبه ۲۲۵ آپدیت را داشته است.

در مقابل، Photo Lab Picture Editor & Art از نظر آپدیت در رتبه ۶۲ قرار گرفته، درحالی‌که رتبه نصب آن ۱۷۱ بوده است.

در فهرست ۱۵۰ بازی نیز تفاوت‌های قابل‌توجهی دیده می‌شود. برای مثال،Royal Match رتبه هفتم آپدیت و رتبه ۱۲۹ نصب را ثبت کرده است.

در بررسی ژانرها، بازی‌های رانندگی، اکشن و شبیه‌سازی چند بار در میان ده رتبه نخست نصب دیده می‌شوند. در فهرست ده بازی نخست از نظر آپدیت نیز بازی‌های تفننی سه جایگاه و اکشن دو جایگاه داشته‌اند.

البته اختلاف رتبه نصب و آپدیت به‌تنهایی به معنای وفاداری بیشتر کاربران، کیفیت بالاتر محصول یا ماندگاری بهتر نیست. این رتبه‌بندی تنها تفاوت جایگاه محصولات را در دو شاخص نشان می‌دهد و به فهرست‌های بررسی‌شده در گزارش محدود است.

کلمات و دانستنی‌ها بیشترین رشد نصب را ثبت کرد

بخش دیگری از گزارش به دسته‌هایی اختصاص دارد که در سال ۱۴۰۴ بیشترین رشد نصب را تجربه کرده‌اند.

در رتبه‌بندی دسته‌های دارای بیشترین رشد نصب در گزارش ۱۴۰۴، کلمات و دانستنی‌ها با نرخ رشد ۵۸.۸۶ درصدی در جایگاه نخست قرار گرفته است.

پس از آن، امور مالی، ابزارها، ورزشی و آشپزی و رستوران در این فهرست دیده می‌شوند.

از پنج دسته نخست، چهار دسته مربوط به برنامه‌ها و یک دسته مربوط به بازی‌هاست. بنابراین، برنامه‌ها ۸۰ درصد و بازی‌ها ۲۰ درصد تعداد دسته‌های این فهرست پنج‌تایی را تشکیل می‌دهند.

این نسبت‌ها سهم هر گروه از مجموع نصب‌های بازار نیستند و فقط ترکیب دسته‌های دارای بیشترین رشد را نشان می‌دهند.

همچنین رشد بالاتر یک دسته الزاما به معنای بیشتر بودن تعداد نصب آن نسبت به دسته‌های دیگر نیست.

ابزارها و امور مالی؛ دو الگوی متفاوت از تقاضای کاربران

مقایسه فهرست ده برنامه برتر دسته‌های ابزارها و امور مالی، تفاوت نوع خدمات مورد توجه کاربران را نشان می‌دهد.

در دسته ابزارها، اپلیکیشن‌هایی با کارکردهای متنوع حضور دارند؛ از اشتراک‌گذاری فایل و جست‌وجو گرفته تا خدمات اپراتوری، شبکه و امکانات کاربردی روزمره.

در مقابل، فهرست امور مالی عمدتا از اپلیکیشن‌های بانکی، پرداخت و خدمات مالی دیجیتال تشکیل شده است.

در این فهرست، اپلیکیشن‌های مرتبط با بانک‌ها و پرداخت در جایگاه‌های نخست قرار دارند و «میلی» نیز رتبه دهم دسته امور مالی را کسب کرده است.

این تفاوت، تنوع نیازهای کاربران در دو دسته را نشان می‌دهد.

تمرکز درآمد در کدام دسته‌های بازار بیشتر بود؟

گزارش کافه‌بازار علاوه بر رفتار نصب و جست‌وجو، تمرکز درآمد در دسته‌های مختلف را با شاخص HHI بررسی کرده است.

این شاخص از مجموع مربع سهم درآمد هر بسته نرم‌افزاری از کل درآمد همان دسته محاسبه می‌شود. هرچه مقدار آن به یک نزدیک‌تر باشد، درآمد میان بسته‌های آن دسته متمرکزتر است.

در دسته‌های برنامه، رفت‌وآمد با شاخص ۰.۹۲۵۵ و آشپزی و رستوران با ۰.۸۴۴۹ بیشترین تمرکز درآمد را در میان دسته‌های گزارش‌شده داشته‌اند.

در مقابل، شبکه‌های اجتماعی با مقدار ۰.۰۶۵۵ کمترین تمرکز را ثبت کرده‌اند.

در دسته‌های بازی، شبیه‌سازی با مقدار ۰.۲۸۳۲ بیشترین و رانندگی با مقدار ۰.۰۵۸۵ کمترین تمرکز درآمد را داشته‌اند.

این شاخص به توزیع درآمد میان بسته‌های نرم‌افزاری مربوط است، نه تعداد کاربران یا خریداران. بنابراین، از مقدار HHI نمی‌توان به‌تنهایی درباره تمامی ابعاد رقابت یا رفتار کاربران نتیجه‌گیری کرد.

رکوردهای خرید در اپ استور بازار؛ از ۷ هزار تراکنش تا خرید ۲.۶ میلیارد تومانی

بخش «ترین‌های بازار» در گزارش ۱۴۰۴، نمونه‌هایی از خریدهای پرحجم کاربران را معرفی کرده است.

طبق داده‌های منتشرشده، یک کاربر در دیوار ۷٬۰۶۹ تراکنش به ارزش مجموعا ۲۷۳ میلیون و ۵۹۴ هزار تومان ثبت کرده است.

همچنین بیشترین خرید یک کاربر از یک بازی، حدود ۲ میلیارد و ۶۴۳ میلیون تومان در بازی «نبرد امپراتوری» بوده است.

در میان برنامه‌ها نیز بیشترین مبلغ خرید یک کاربر، ۳۶۸ میلیون و ۴۳۹ هزار تومان در دیوار گزارش شده است.

نکته قابل‌توجه دیگر این است که ۳۱.۰۵ درصد از فروش بازی «نبرد پادشاهان» به سه خریدار مربوط بوده است.

این رکوردها نشان می‌دهند که در برخی محصولات، فعالیت تعداد محدودی از خریداران می‌تواند سهم قابل‌توجهی از فروش را تشکیل دهد.

بااین‌حال، این موارد رکوردهای منفرد هستند و نباید آن‌ها را نماینده میانگین خرید، رفتار معمول کاربران یا الگوی کلی درآمدزایی اپلیکیشن‌ها و بازی‌های بازار در نظر گرفت.

درآمد نزدیک به ۸ همت اپلیکیشن‌های بازار؛ تاکید بر رشد بازی‌ها و سلامت تبلیغات

در کنار داده‌های گزارش بازاریابی دیجیتال ۱۴۰۴، منوچهر صدری، مدیرعامل بازار، در رویداد متریکس و بازار، به برخی شاخص‌های اقتصادی این پلتفرم و چالش‌های صنعت تبلیغات دیجیتال اشاره کرد.

صدری اعلام کرد درآمد اپلیکیشن‌های فعال در بازار در سال گذشته نزدیک به ۸ همت بوده است. به گفته او، این فعالیت اقتصادی در شرایطی ادامه داشته که قدرت خرید دلاری کاربران در مقایسه با سال‌های ۱۳۹۷ و ۱۳۹۸ به حدود یک‌ششم کاهش یافته است.

مدیرعامل بازار همچنین از میانگین رشد نزدیک به ۳۰۰ درصدی بخش بازی در اوایل سال جاری خبر داد. او اشاره کرد برخی بازی‌های شناختی در شهریور، رشد درآمدی هشت‌برابری نسبت به شهریور سال قبل ثبت کرده‌اند.

بخش دیگری از سخنان صدری به اهمیت صحت داده‌های تبلیغاتی اختصاص داشت. او تاکید کرد که حتی انحراف‌های کوچک در شناسایی ترافیک و تقلب می‌توانند علاوه بر زیان مالی، برداشت کسب‌وکارها از عملکرد کانال‌های تبلیغاتی و تصمیم آن‌ها درباره تخصیص بودجه را تحت تاثیر قرار دهند.

صدری همچنین از اقدام متریکس و ادتریس در مسدودسازی ترافیک مشکوک حمایت کرد؛ اقدامی که به گفته او، با وجود اثر منفی بر درآمد کوتاه‌مدت این مجموعه‌ها، با هدف حفظ سلامت بازار تبلیغات و پایداری درآمد در بلندمدت انجام شده است.

این اظهارات در کنار داده‌های گزارش تعاملی بازاریابی دیجیتال ۱۴۰۴، بر اهمیت بررسی دقیق شاخص‌های اقتصادی و کیفیت داده‌ها تاکید می‌کنند؛ موضوعی که برای توسعه‌دهندگان اپلیکیشن، مدیران کسب‌وکار و تبلیغ‌دهندگان اهمیت دارد.

از مشاهده آمار تا پرسشگری؛ گزارش تعاملی چه کاربردی دارد؟

داده‌های کافه‌بازار نشان می‌دهند که بررسی رفتار کاربران به یک شاخص محدود نمی‌شود. جست‌وجوی بیشتر لزوما به معنای نصب بیشتر نیست؛ رتبه بالاتر آپدیت، وفاداری کاربران را اثبات نمی‌کند و رشد نصب نیز با سهم از کل نصب‌ها تفاوت دارد.

گروه پگاه داده کاوان شریف در گزارش تعاملی بازاریابی دیجیتال ۱۴۰۴ ایران، با استفاده از دستیار هوش مصنوعی آتنا امکان طرح پرسش درباره این اطلاعات را فراهم کرده است.

مخاطبان می‌توانند درباره تفاوت نصب و آپدیت، تغییر تقاضا در دسته‌ها، تمرکز درآمد یا رفتار خرید کاربران سوال کنند و یافته‌های گزارش را از زاویه‌های مختلف بررسی کنند.

هدف از این قابلیت، علاوه بر ساده‌تر کردن دسترسی به اطلاعات، فراهم کردن امکان به چالش کشیدن داده‌ها و تشویق متخصصان به طرح پرسش‌های دقیق‌تر است؛ رویکردی که بخشی از نگاه گروه به شفافیت در انتشار داده‌های صنعت دیجیتال محسوب می‌شود.

مدیران کسب‌وکار، توسعه‌دهندگان و متخصصان بازاریابی می‌توانند برای مشاهده داده‌های کامل به گزارش تعاملی بازاریابی دیجیتال ۱۴۰۴ مراجعه کنند و پرسش‌های تخصصی خود را درباره گزارش مطرح کنند.