به گزارش اقتصادنیوز، حملات موشکی حوثی‌ها به عربستان بار دیگر نشان داد که برتری نظامی و تسلیحاتی ریاض برای تأمین امنیت این کشور کافی نیست. حال، محمد بن‌سلمان، ولیعهد عربسان میان سه گزینه دشوار تشدید جنگ، خویشتن‌داری نظامی و خروج از درگیری‌های یمن تصمیم بگیرد. گزینه هایی که هرکدام هزینه‌های خاص خود را دارند.

در این میان، ادامه جنگ ممکن است عربستان را درگیر مداخله‌ای فرسایشی کند و عقب‌نشینی بدون توافق نیز می‌تواند به تقویت موقعیت حوثی‌ها بینجامد.

خبر مرتبط

سود دوحه و دبی از حملات حوثی‌ها به فرودگاه‌های ریاض | رؤیاهای شاهزاده سعودی برای توسعه با خطرات امنیتی روبروست

اقتصادنیوز: ریاض برای رقابت با دبی و دوحه، سرمایه‌گذاری گسترده‌ای در افزایش ظرفیت ناوگان هوایی و توسعه زیرساخت‌های فرودگاهی انجام می‌دهد. هدف این است که پایتخت عربستان به مرکزی مهم برای جابه‌جایی مسافران میان شرق و غرب جهان تبدیل شود. این جایگاه در حال حاضر، در اختیار دوحه و دبی قرار دارد.

تشدید جنگ؛ تکرار یک تجربه شکست‌خورده؟

محمد ایوب در نشنال اینترست نوشت: حمله موشکی حوثی‌ها به فرودگاه ملک خالد ریاض در ۱۰ اکتبر که بنا بر گزارش‌ها ۱۳ کشته برجای گذاشت، آسیب‌پذیری عربستان در برابر این جنبش را آشکار کرد. حملات متقابل پس از حمایت ریاض از عملیات تازه متحدان یمنی‌اش شدت گرفت. حوثی‌ها حملات خود را واکنشی به حملات عربستان به صنعا و مناطق تحت کنترلشان معرفی کرده‌اند و ائتلاف به رهبری ریاض نیز از حمله به ده‌ها هدف حوثی خبر داده است.

با این حال، با وجود هزینه‌های نظامی سنگین و برخورداری از تسلیحات پیشرفته، عربستان هنوز نتوانسته توان حوثی‌ها برای تهدید فرودگاه‌ها، زیرساخت‌های انرژی و مراکز جمعیتی را از بین ببرد.

حوثی‌ها برای تحمیل خسارات اقتصادی و روانی به عربستان، لزوماً نیازی به عبور دائمی از سامانه‌های دفاعی این کشور ندارند؛ چرا که تنها چند حمله موفق نیز می‌تواند صادرات نفت را مختل و اعتماد سرمایه‌گذاران را تضعیف کند.

تجربه تلخ صنعا

گزینه اول، تشدید عملیات نظامی است؛ اما ممکن است توان موشکی و شبکه‌های فرماندهی حوثی‌ها را کاهش دهد و به متحدان یمنی عربستان برای بازپس‌گیری مناطق ازدست‌رفته کمک کند. با این حال، مداخله نظامی عربستان که از سال ۲۰۱۵ آغاز شد، نتوانست حوثی‌ها را از صنعا بیرون براند. برتری هوایی نیز به‌تنهایی قادر نیست حکومتی همسو با ریاض ایجاد کند یا اختلافات میان گروه‌های یمنی را حل‌وفصل سازد.

نویسنده مدعی شد: افزون بر این، تلفات غیرنظامیان و تخریب زیرساخت‌ها می‌تواند به حوثی‌ها امکان دهد تا خود را مدافعان حاکمیت یمن معرفی کنند و وابستگی نظامی آن‌ها به ایران را افزایش دهد.

از سوی دیگر، هرگونه جنگ طولانی با اهداف اقتصادی محمد بن‌سلمان، به‌ویژه برنامه «چشم‌انداز ۲۰۳۰»، در تضاد است؛ زیرا ناامنی مداوم می‌تواند میزان سرمایه‌گذاری را کاهش دهد و منابع لازم برای نوسازی اقتصادی را مصرف کند.

گزینه دوم: خویشتن‌داری همراه با تضمین‌های متقابل

گزینه دوم، تمرکز بر دفاع از خاک عربستان و توقف حمایت تهاجمی از عملیات‌هایی است که با هدف تغییر موازنه قدرت در یمن انجام می‌شوند. ریاض می‌تواند حفاظت از فرودگاه‌ها، پالایشگاه‌ها و بنادر، تقویت پدافند هوایی و همکاری اطلاعاتی را در اولویت قرار دهد و هم‌زمان از طریق میانجیگری عمان و سازمان ملل، مذاکرات را از سر بگیرد.

این رویکرد اهداف عربستان را واقع‌بینانه‌تر می‌کند: دفاع از امنیت کشور مأموریتی مشخص است، اما شکست دادن حوثی‌ها و بازسازی نظم سیاسی یمن بسیار دشوارتر خواهد بود. با این حال، توقف حملات تهاجمی ممکن است از سوی حوثی‌ها نشانه ضعف تلقی شود. بنابراین، خویشتن‌داری باید بر توافقی متقابل استوار باشد.

بر اساس این رویکرد، توقف عملیات عربستان و محدود کردن اقدامات متحدان یمنی‌اش باید با پایان حملات حوثی‌ها به خاک عربستان و کشتیرانی همراه شود. سازوکارهای نظارت بر آتش‌بس، تبادل زندانیان، تسهیل دسترسی به بنادر و کمک‌های بشردوستانه نیز می‌توانند بخشی از توافق باشند. همچنین، ریاض باید متحدان خود را نیز به رعایت آتش‌بس ملزم کند.

گزینه سوم؛ خروج از جنگ بدون واگذاری کامل ابتکار عمل

خروج از جنگ یمن می‌تواند هزینه‌های نظامی عربستان را کاهش دهد و یکی از توجیهات حوثی‌ها برای حمله به این کشور را از میان ببرد. در این صورت، منابع بیشتری به حفاظت از مرزها، امنیت دریایی و اولویت‌های داخلی اختصاص می‌یابد.

با این حال، خروج یک‌جانبه ممکن است حوثی‌ها را به اعلام پیروزی وادارد و به آن‌ها اجازه دهد تا توان موشکی و پهپادی خود را برای اعمال فشار در آینده حفظ کنند. متحدان ریاض نیز ممکن است تضعیف شوند و بی‌ثباتی در مرزهای جنوبی عربستان افزایش یابد.

ازاین‌رو، تفاوت میان خروج شتاب‌زده و عقب‌نشینی توافق‌شده اهمیت دارد. عربستان باید در پی توافقی باشد که نقش تهاجمی آن را پایان دهد، اما توان دفاعی کشور و حمایت از روند سیاسی فراگیر در یمن را حفظ کند. همچنین، تهران می‌تواند برای حمایت از کاهش تنش تحت فشار قرار گیرد، اما قطع کامل ارتباط حوثی‌ها با ایران نباید پیش‌شرط صلح باشد؛ زیرا چنین شرطی ممکن است دستیابی به توافق را ناممکن کند.

چرا آتش بس قبلی شکست خورد؟

تجربه آتش‌بس پیشین نیز اهمیت رعایت تعهدات را نشان می‌دهد. آتش‌بسی که چهار سال برقرار بود، در ۱۳ ژوئیه پس از حمله ائتلاف به رهبری عربستان به باند فرودگاه صنعا شکست. حوثی‌ها این اقدام را زمینه آغاز حملات تلافی‌جویانه خود قرار دادند. ریاض باید از تکرار چنین وضعیتی جلوگیری کند و مانع فراهم شدن زمینه برای ازسرگیری حملات به تأسیسات حیاتی عربستان شود.

بنابراین، ترکیب خویشتن‌داری نظامی با عقب‌نشینی مذاکره‌شده می‌تواند راهی برای کاهش هزینه‌های جنگ باشد. عربستان باید توان دفاع از خود را حفظ کند، اما این انتظار را کنار بگذارد که یک کارزار نظامی گسترده دیگر می‌تواند آینده سیاسی یمن را مطابق خواست ریاض شکل دهد.

واشنگتن از پایان درگیری استقبال می کند؟

این مسئله برای آمریکا نیز اهمیت دارد. تشدید جنگ میان عربستان و حوثی‌ها می‌تواند واشنگتن را به درگیری فرسایشی دیگری در خاورمیانه بکشاند و منابع مالی و نظامی آن را تحت فشار قرار دهد. تداوم بحران همچنین می‌تواند جریان نفت و دیگر کالاهای ضروری از تنگه باب‌المندب را مختل کند. بنابراین، امنیت عربستان بیش از آنکه به تعیین سرنوشت سیاسی یمن از طریق قدرت نظامی وابسته باشد، به محدود کردن اهداف، حفاظت از مرزها و دستیابی به توافقی پایدار بستگی دارد.