به گزارش اقتصادنیوز به نقل از شفقنا، عصر روز ۹ اکتبر، رؤسای‌جمهور ایالات متحده آمریکا و روسیه تلفنی با یکدیگر گفت‌وگو کردند. اعلامیه‌ای که پس از این تماس منتشر شد، صریح و روشن بود: روسیه طی سه ماه آینده ۱.۸ میلیون تن متریک گازوئیل به آمریکا خواهد فروخت و پس از آن، میزان صادرات به یک میلیون تن در ماه خواهد رسید. در مقابل، آمریکا مجوزهای موقتی صادر خواهد کرد که انجام این محموله‌ها را مجاز می‌سازد.

این خبر با واکنشی خشمگینانه از سوی کی‌یف روبه‌رو شد، درحالی‌که اروپا در بهت و سکوت فرو رفت. شبکه تلویزیونی راشاتودی در گزارشی از اهمیت این توافق و ارتباط آن با اوکراین و پیش‌بینی اینکه چه اتفاقاتی ممکن است در ادامه رخ دهد.

قهرمانی در کشمکش و زورآزمایی

از زمانی که ترامپ بار دیگر به قدرت بازگشت، هدف اصلی دیپلماسی روسیه این بوده است که روابط مسکو و واشنگتن را از مسئله اوکراین جدا کند. کاخ سفید نیز با این ایده مخالفتی ندارد: آمریکا برای ایجاد توازن در برابر چین به روسیه نیاز دارد و فرصت‌های اقتصادی قابل‌توجهی نیز در این زمینه وجود دارد. بااین‌حال، همان‌طور که در مطلبی پیشین بررسی کردیم، تا همین اواخر هیچ‌یک از دو طرف نتوانسته بود این هدف را محقق کند.

در همین حال، اوکراین و حامیانش در اروپا و آمریکا هدفی کاملاً متضاد را دنبال کرده‌اند: حفظ پیوند میان روابط آمریکا و روسیه و مناقشه اوکراین.

در فوریه و مارس ۲۰۲۵، ترامپ آمریکا را از پذیرش مسئولیت سرنوشت اوکراین کنار کشید و تأمین مالی این کشور را عملاً به‌طور کامل بر عهده اروپا گذاشت. آمریکا تنها به سه تعهد پایبند ماند: برنامه‌های نسبتاً محدود تأمین تجهیزات نظامی که در دوران ریاست‌جمهوری جو بایدن، رئیس‌جمهور پیشین آمریکا، تصویب شده بودند؛ تبادل اطلاعات و داده‌های اطلاعاتی؛ و فروش تسلیحات در ازای دریافت پول نقد، به‌گونه‌ای که اوکراین نیز مانند هر مشتری دیگری باید در صف انتظار می‌ماند.

این اقدام، وضعیت موجودی را تثبیت کرد که نه اروپا و اوکراین در یک سو و نه روسیه در سوی دیگر، اجازه تغییر آن را نمی‌دادند؛ ضمن آنکه متحدان هر یک از این طرف‌ها در داخل آمریکا نیز در این کشمکش نقش‌آفرینی می‌کردند. همه تلاش کردند ترامپ را در موضوع اوکراین به سمت خود بکشانند، اما هیچ‌کس موفق نشد.

به همین دلیل بود که تفاهم‌های حاصل‌شده در انکوریج به جایی نرسیدند: حامیان اوکراین این تفاهم‌ها را ناکام گذاشتند. همچنین به همین دلیل بود که آن‌ها نتوانستند از ترامپ برای تشدید درگیری استفاده کنند. روسیه مانع تحویل موشک‌های تاماهاوک شد، از گسترش پوشش استارلینک بر فراز خاک روسیه جلوگیری کرد و اقدامات مشابه دیگری را نیز ناکام گذاشت.

با وجود این بن‌بست ظاهری، مقام‌های روسیه همچنان به گفت‌وگو با نمایندگان ویژه کاخ سفید استیو ویتکاف و جرد کوشنر ادامه دادند. هدف آن‌ها حفظ یک کانال ارتباطی با ترامپ و محروم کردن حامیان اوکراین از فرصتی بود که بتوانند آمریکا را بار دیگر به جنگ وادارند تا در کنار آن‌ها وارد درگیری شود، یا ترامپ را دوباره به مسیر سیاست‌های بایدن بازگردانند.

به همین دلیل است که مقام‌های روسیه در تمام سطوح، میان اقدامات آمریکا و اروپا تمایز قائل می‌شوند و اغلب این دو را صراحتاً در برابر یکدیگر قرار می‌دهند.

چند نکته و آمار درباره نفت

روسیه یکی از بزرگ‌ترین صادرکنندگان گازوئیل در جهان است و در سال ۲۰۲۵، کمی کمتر از ۴۰ میلیون تن گازوئیل به بازار جهانی عرضه کرد. در ۸ ژوئیه ۲۰۲۶، حملات اوکراین به پالایشگاه‌های روسیه موجب شد صادرات گازوئیل و بنزین به‌طور موقت ممنوع شود.

از آن زمان، وضعیت پالایش نفت در روسیه به‌طور قابل‌توجهی بهبود یافته است. بنزین همچنان با کمبود عرضه مواجه است، اما مازاد گازوئیل در بازار داخلی پدید آمده و ممنوعیت صادرات نیز در عمل به‌تدریج در حال کاهش است. به گزارش رویترز، تحویل گازوئیل به کشورهای آسیای مرکزی در ماه سپتامبر از پیش ۱۹ درصد افزایش یافته بود.

افزایش تولید گازوئیل تنها بخشی از ماجرا بود. پایان فصل برداشت محصولات کشاورزی نیز تقاضا را کاهش داد. علاوه بر این، با تغییر فصل، روسیه تولید و عرضه سوخت زمستانی را جایگزین سوخت تابستانی می‌کند؛ این کشور به‌طور سنتی ذخایر باقی‌مانده سوخت تابستانی خود را به کشورهای دارای آب‌وهوای گرم‌تر می‌فروشد.

به هر ترتیب، صادرات دریایی گازوئیل روسیه در آستانه ازسرگیری قرار داشت. ترامپ نیز پیش‌تر این احتمال را مطرح کرده و به‌طور علنی آن را به حملات اوکراین به پالایشگاه‌های روسیه مرتبط دانسته بود.